Pytanie:

Czy otrzymane odszkodowanie z ubezpieczenia dobrowolnego AC podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Stan faktyczny w sprawie:

Strona jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wykorzystuje do prowadzonej działalności gospodarczej samochód ciężarowy, który jest ubezpieczony ubezpieczeniem dobrowolnym AC. W wyniku kolizji drogowej samochód uległ uszkodzeniu. Po naprawie pojazdu ubezpieczyciel na podstawie decyzji z dnia 12.12.2006r. dokonał wypłaty odszkodowania w wysokości 6.618,34 zł.

Treść zapytania i stanowisko w sprawie:

1. Czy otrzymane odszkodowanie z ubezpieczenia dobrowolnego AC podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem strony wypłacone odszkodowanie za powstałą wskutek kolizji drogowej szkodę na podstawie załącznika nr 4 poz. 3 do ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.), stanowiącego wykaz usług zwolnionych od podatku nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,

Informacja o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego i stanowisko tut. organu podatkowego:

Zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega

1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2. eksport towarów;
3. import towarów,
4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Przy czym przez dostawę towarów, zgodnie z art. 7 ust. 1 cyt. ustawy rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, (...), natomiast przez świadczenie usług - zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji;
3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają takie czynności za wykonanie, których zostało określone wynagrodzenie. Zasadą podstawową jest istnienie odpłatności jako warunku opodatkowania danej czynności. Dla uznania świadczenia za odpłatną usługę musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem a wynagrodzeniem. Fundamentalnym z punktu widzenia powyższej regulacji jest, aby odpłatność, była związana ze świadczeniem, była konsekwencją tego świadczenia i została wyrażona w sposób określony (tak by jej wysokość została ustalona). Nie oznacza to jednak, że świadczeniem usług jest każda czynność, czy zdarzenie, którego efektem jest odpłatne przysporzenie korzyści po stronie jednej ze stron na skutek działania drugiej strony. Usługę stanowią, bowiem takie czynności i działania, które mogą być uznane za wykonane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Mając powyższe na uwadze, aby ustalić zasady opodatkowania czynności dokonanej w zamian za odszkodowanie, niezbędne jest rozstrzygnięcie czy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem a odpłatnością będącą konsekwencją tego świadczenia tj. czy dokonanie czynności wypłaty odszkodowania jest związane z uzyskaniem bezpośrednich korzyści przez wypłacającego.

W przedstawionym stanie faktycznym podatnik otrzymał wypłatę odszkodowania z ubezpieczenia AC w związku z uszkodzeniem pojazdu w wyniku kolizji drogowej.

Zapłata za wyrządzone szkody, poniesione przez kogoś straty jest w świetle regulacji Kodeksu cywilnego odszkodowaniem. Z przepisów Kodeksu cywilnego (art. 361 k.c.) wynika, iż zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda. Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć gdyby nie wystąpiła szkoda.

Czynność wypłaty odszkodowania z tytułu uszkodzenia pojazdu nie jest świadczeniem w zamian, którego następuje wynagrodzenie stanowiące uzyskanie korzyści przez wypłacającego, a zatem nie stanowi świadczenia usług w rozumieniu powołanego art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Odszkodowanie w postaci wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za poniesioną szkodę nie jest także towarem w rozumieniu przepisów ustawy, a zatem nie stanowi dostawy w rozumieniu powołanego wyżej art. 7 ust. 1 ustawy.

Reasumując czynność otrzymania odszkodowania od ubezpieczyciela za powstałą szkodę nie mieści się w katalogu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług wymienionych w cytowanym wyżej przepisie art. 5 ust. 1 ustawy. Otrzymanie odszkodowania pieniężnego jest czynnością, która nie wywołuje żadnych skutków w zakresie podatku VAT i w konsekwencji jest neutralna dla rozliczeń w zakresie podatku od towarów i usług.

Przedstawione stanowisko strony w zakresie nie opodatkowania podatkiem VAT wypłaconego odszkodowania z ubezpieczenia AC za poniesioną szkodę jest, zatem prawidłowe, jednakże powołana podstawa prawna dotycząca zwolnienia z opodatkowania czynności otrzymania odszkodowania nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Powołany załącznik nr 4 do ustawy o podatku od towarów i usług zawiera " Wykaz usług zwolnionych od podatku", zaś czynność odszkodowania nie jest świadczeniem usługi w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.