Istota interpretacji:

1. Czy Spółka powinna wystawiać faktury zaliczkowe VAT RR każdorazowo po dokonaniu wypłaty zaliczki na rzecz rolnika ryczałtowego? 2. Czy zamiast umieszczania danych identyfikacyjnych dokumentów potwierdzających dokonanie wpłat na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych można stworzyć: odrębny dokument zawierający wszystkie dokonane wpłaty na rzecz rolnika ryczałtowego w czasie trwania umowy oraz zawierający dane identyfikacyjne dokumentów potwierdzających dokonanie tych wpłat (dokument ten byłby dołączany do ostatniej faktury potwierdzającej dokonanie ostatniego odkupu w ramach zakończonego lotu i byłby integralnym jej elementem)? 3. Czy i kiedy należy podawać dane identyfikacyjne dokumentu potwierdzającego przekazanie zaliczki (zaliczka na kilka lotów/umów nie dotycząca konkretnych lotów/umów, rozliczana przy kolejnych płatnościach na rzecz rolnika ryczałtowego)?

• pytania nr 1, tj. czy spółka powinna wystawiać faktury zaliczkowe VAT RR każdorazowo po dokonaniu wypłaty zaliczki na rzecz rolnika ryczałtowego... –jest prawidłowe,
• pytania nr 2, tj. czy zamiast umieszczania danych identyfikacyjnych dokumentów potwierdzających dokonanie wpłat na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych można stworzyć: odrębny dokument zawierający wszystkie dokonane wpłaty na rzecz rolnika ryczałtowego w czasie trwania umowy oraz zawierający dane identyfikacyjne dokumentów potwierdzających dokonanie tych wpłat (dokument ten byłby dołączany do ostatniej faktury potwierdzającej dokonanie ostatniego odkupu w ramach zakończonego lotu i byłby integralnym jej elementem)... –jest nieprawidłowe,
• pytania nr 3, tj. czy i kiedy należy podawać dane identyfikacyjne dokumentu potwierdzającego przekazanie zaliczki (zaliczka na kilka lotów/umów nie dotycząca konkretnych lotów/umów, rozliczana przy kolejnych płatnościach na rzecz rolnika ryczałtowego)... –jest nieprawidłowe.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca - Spółka z o.o. prowadzi działalność w zakresie produkcji (chowu) trzody chlewnej. Fermy, na których odbywa się hodowla świń Spółki to w części fermy własne lub wydzierżawione, ale w znacznej części obce. Wskazani rolnicy kontraktowi kupują zwierzęta od Spółki na określonym etapie hodowli, po czym, po pewnym czasie, odsprzedają świnie Spółce. Hodowla świń sprzedanych przez Spółkę rolnikom kontraktowym odbywa się na fermach będących własnością tych podmiotów. Dużą część tej grupy stanowią rolnicy ryczałtowi.

Z rolnikami ryczałtowymi zawierane są umowy długoterminowe. Zakładają one współpracę polegającą na tym, że Spółka sprzedaje rolnikowi trzodę chlewną, a po określonym czasie dokonuje jej odkupu. Chów odbywa się w grupach zwierząt tzw. "lotach". Każda sprzedaż trzody rolnikowi rozpoczyna trwanie lotu. Ilość lotów w czasie trwania umowy jest nieograniczona. Odkup zwierząt w ramach jednego lotu następuje w kilku partiach. Po każdym odkupie wystawiana jest przez Spółkę faktura /AT RR.

Całkowite rozliczenie lotu następuje po dokonaniu ostatniego odkupu. Wtedy też są korygowane poprzednio wystawione faktury VAT RR (korygowana jest cena, która ostatecznie ustalana jest na koniec rozliczenia, jako że ostateczne ustalenie ceny możliwe jest po zakończeniu tuczu danego lotu).

Zgodnie z umową przekazywane są zaliczki dla rolników ryczałtowych na przyszłe dostawy. Zaliczki te przekazywane są na trzy sposoby:

1. do konkretnego lotu - wtedy są one uwzględniane w rozliczeniu końcowym na zakończenie danego lotu;
2. do jednej umowy długoterminowej - nie dotyczą one jednego, konkretnego lotu; jest to zaliczka ogólna, a jej rozliczenie jest rozciągnięte w czasie i rozłożone na kilka lotów (potrącana w częściach przy płatnościach dokonywanych na rzecz rolnika ryczałtowego niezależnie czy jest to płatność zaliczka, czy płatność końcowa przy rozliczeniu lotu);
3. na kilka umów długoterminowych zawartych ż tym samym rolnikiem ryczałtowym - jest to zaliczka ogólna, nie przypisana w konkretnej części do poszczególnych umów. Zaliczka ta jest potrącana przy każdorazowej płatności niezależnie czy są to płatności - zaliczki (o których mowa w punkcie 1, czy płatności końcowe (przy rozliczeniu lotu) i niezależnie od tego, z tytułu którego lotu są one przekazywane (zasada podobna jak w punkcie 2).

Według art. 116 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, Spółka na dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty należności za produkty rolne powinna umieszczać numer i datę wystawienia faktury potwierdzającej nabycie tych produktów lub na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych podawać dane identyfikacyjne dokumentu stwierdzającego dokonanie zapłaty. Jednocześnie ust. 9b mówi, że przepisu ust. 6 pkt 3 nie stosuje się do dokumentów stwierdzających dokonanie zapłaty w formie zaliczki po spełnieniu warunków, o których mowa w ust. 9 pkt 1 - czyli zaliczka została przekazana na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego, a na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych podano dane identyfikacyjne dokumentu potwierdzającego dokonanie tej wpłaty.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1. Czy Spółka powinna wystawiać faktury zaliczkowe VAT RR każdorazowo po dokonaniu wypłaty zaliczki na rzecz rolnika ryczałtowego...
2. Czy zamiast umieszczania danych identyfikacyjnych dokumentów potwierdzających dokonanie wpłat na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych można stworzyć: odrębny dokument zawierający wszystkie dokonane wpłaty na rzecz rolnika ryczałtowego w czasie trwania umowy oraz zawierający dane identyfikacyjne dokumentów potwierdzających dokonanie tych wpłat (dokument ten byłby dołączany do ostatniej faktury potwierdzającej dokonanie ostatniego odkupu w ramach zakończonego lotu i byłby integralnym jej elementem)...
3. Czy i kiedy należy podawać dane identyfikacyjne dokumentu potwierdzającego przekazanie zaliczki (zaliczka na kilka lotów/umów nie dotycząca konkretnych lotów/umów, rozliczana przy kolejnych płatnościach na rzecz rolnika ryczałtowego)...

Zdaniem Wnioskodawcy, przepis art. 116 ust. 9 pkt 1 ustawy o VAT wskazuje, iż po dokonaniu wypłaty zaliczki rolnikowi ryczałtowemu nie ma obowiązku wystawienia faktury zaliczkowej, ponieważ jako dowód dokonania wpłaty wskazuje się tu podanie danych identyfikacyjnych dokumentu potwierdzającego dokonanie tej wpłaty na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych.

W ocenie Spółki, jeśli w ramach jednej umowy długoterminowej otwartych jest kilka lotów, a do każdego z nich wystawianych jest kilka faktur sprzedażowych, Spółka może wykazywać wszystkie dokonane wpłaty na rzecz rolnika ryczałtowego a dotyczące danego lotu, na odrębnym dokumencie, który będzie dołączany do ostatniej faktury wystawianej po ostatnim odkupie w ramach danego lotu i będzie stanowił jej integralny element. Dokument ten będzie zawierał dane niezbędne do zidentyfikowania dokumentów potwierdzających wszystkie wpłaty i będzie stanowił dla Spółki element konieczny do rozliczenia lotu. Jednocześnie Spółka nie będzie zobowiązana do umieszczania ww. danych bezpośrednio na fakturach potwierdzających odkup.

Wykazywanie dokumentu potwierdzającego przekazanie zaliczki ogólnej dotyczącej kilku lotów/umów długoterminowych powinno mieć miejsce na koniec rozliczenia lotu/lotów i powinno być zawarte w opisanym powyżej odrębnym dokumencie. Dopiero bowiem po rozliczeniu lotu/umowy wiadomo jaką część zaliczki ogólnej można przypisać do danego lotu/danej umowy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego, w odniesieniu do:

• pytania nr 1, tj. czy Spółka powinna wystawiać faktury zaliczkowe VAT RR każdorazowo po dokonaniu wypłaty zaliczki na rzecz rolnika ryczałtowego... –jest prawidłowe,
• pytania nr 2, tj. czy zamiast umieszczania danych identyfikacyjnych dokumentów potwierdzających dokonanie wpłat na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych można stworzyć: odrębny dokument zawierający wszystkie dokonane wpłaty na rzecz rolnika ryczałtowego w czasie trwania umowy oraz zawierający dane identyfikacyjne dokumentów potwierdzających dokonanie tych wpłat (dokument ten byłby dołączany do ostatniej faktury potwierdzającej dokonanie ostatniego odkupu w ramach zakończonego lotu i byłby integralnym jej elementem)... –jest nieprawidłowe,
• pytania nr 3, tj. czy i kiedy należy podawać dane identyfikacyjne dokumentu potwierdzającego przekazanie zaliczki (zaliczka na kilka lotów/umów nie dotycząca konkretnych lotów/umów, rozliczana przy kolejnych płatnościach na rzecz rolnika ryczałtowego)... –jest nieprawidłowe.

Ad. 1.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast świadczenie usług, to w myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy, każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,
2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji,
3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

W myśl art. 15 ust. 1 ww. ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Podstawowy obowiązek dokumentowania obrotu dla potrzeb podatku od towarów i usług fakturami VAT przez podatników tego podatku został określony w art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W myśl ww. przepisu podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, ust. 4 i ust. 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Zgodnie z generalną zasadą obowiązującą w podatku od towarów i usług, to sprzedawca wystawia fakturę VAT. Jednakże w szczególnych przypadkach ustawodawca odstąpił od tej reguły i obciążył obowiązkiem dokumentowania sprzedaży nabywcę towaru (usługi). Jednym z takich wyjątków jest sytuacja, gdzie dostawcą jest rolnik ryczałtowy, a nabywcą czynny podatnik VAT.

Zgodnie bowiem z art. 117 ustawy o VAT, z zastrzeżeniem art. 43 ust. 4, rolnik ryczałtowy w zakresie prowadzonej działalności rolniczej dostarczający produkty rolne jest zwolniony z obowiązku:

1. wystawiania faktur, o których mowa w art. 106;
2. prowadzenia ewidencji dostaw i nabyć towarów i usług;
3. składania w urzędzie skarbowym deklaracji podatkowej, o której mowa w art. 99 ust. 1;
4. dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96.

Przez "rolnika ryczałtowego", zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 19 ustawy o VAT, rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Natomiast art. 2 pkt 20 ustawy o VAT definiuje pojecie "produktów rolnych", przez które rozumie się towary wymienione w załączniku nr 2 do ustawy oraz towary wytworzone z nich przez rolnika ryczałtowego z produktów pochodzących z jego własnej działalności rolniczej przy użyciu środków zwykle używanych w gospodarstwie rolnym, leśnym i rybackim. Przez "usługi rolnicze" – zgodnie z zapisem art. 2 pkt 21 cyt. ustawy – rozumie się usługi wymienione w załączniku nr 2 do ustawy.

Jak stanowi art. 115 ust. 1 ww. ustawy, rolnikowi ryczałtowemu dokonującemu dostawy produktów rolnych dla podatnika podatku, który rozlicza ten podatek, przysługuje zryczałtowany zwrot podatku z tytułu nabywania niektórych środków produkcji dla rolnictwa opodatkowanych tym podatkiem. Kwota zryczałtowanego zwrotu podatku jest wypłacana rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę produktów rolnych.

Sposób dokumentowania transakcji pomiędzy podatnikiem podatku VAT a rolnikiem ryczałtowym reguluje art. 116 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 116 ust. 1 ustawy, podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie tych produktów. Oryginał faktury jest przekazywany dostawcy. Szczegółowe zasady wystawiania faktur VAT RR dokumentujących nabycie produktów rolnych określone zostały w ust. 2 ww. artykułu.

Analiza powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wskazuje, że obowiązek wystawienia faktury VAT w przypadku dostawy towaru przez rolnika ryczałtowego został przerzucony na nabywcę produktów rolnych i powinien on uczynić to stosując zasady określone przez art. 116 ustawy o VAT.

Zatem, w przypadku przedmiotowych transakcji dochodzi do wystawienia faktury VAT jednak nie jest to równoznaczne z powstaniem obowiązku podatkowego po stronie rolnika ryczałtowego, gdyż zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT jest on zwolniony od podatku.

W analizowanej sytuacji nie ma zastosowania art. 19 ust. 11 ustawy o VAT, zgodnie z którym, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części.

Istotą regulacji art. 115 ustawy o VAT nie jest bowiem opodatkowanie dostawy produktów rolnych, lecz zryczałtowany zwrot podatku rolnikowi ryczałtowemu z tytułu nabywania przez niego niektórych środków produkcji dla rolnictwa opodatkowanych tym podatkiem.

Wobec powyższego w przypadku, gdy przed dokonaniem dostawy produktów rolnych wpłacono rolnikowi ryczałtowemu zaliczkę, nie powstaje obowiązek podatkowy, a czynność ta nie powinna być dokumentowana fakturą VAT.

Ad. 2 i 3.

Z uwagi na szczególną procedurę dotyczącą rolników ryczałtowych niezwykle istotne jest prawidłowe dokumentowanie dostawy produktów rolnych oraz świadczenia usług rolniczych przez rolników ryczałtowych. Prawidłowe wystawianie faktur VAT RR umożliwia bowiem rolnikowi ryczałtowemu (korzystającemu ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy) odzyskanie kwot podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów i usług związanych z produkcją rolną, natomiast nabywcy produktów rolnych (podatnikowi VAT) rozliczenie wypłaconego rolnikowi zryczałtowanego zwrotu podatku VAT.

Na podstawie art. 116 ust. 6 ustawy o VAT, zryczałtowany zwrot podatku zwiększa u nabywcy produktów rolnych kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym dokonano zapłaty, pod warunkiem że:

1. nabycie produktów rolnych jest związane z dostawą opodatkowaną;
2. zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego nie później niż 14. dnia, licząc od dnia zakupu, z wyjątkiem przypadku, gdy rolnik zawarł umowę z podmiotem nabywającym produkty rolne określającą dłuższy termin płatności;
3. w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty należności za produkty rolne zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej nabycie tych produktów albo na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych podano dane identyfikacyjne dokumentu stwierdzającego dokonanie zapłaty.

W myśl art. 116 ust. 9b cyt. ustawy, przepisu ust. 6 pkt 3 nie stosuje się do dokumentów stwierdzających dokonanie zapłaty w formie zaliczki po spełnieniu warunków, o których mowa w ust. 9 pkt 1. W przypadku gdy zaliczki obejmują całą kwotę należności z tytułu nabycia produktów rolnych, przepisu ust. 6 pkt 3 nie stosuje się, pod warunkiem że podatnik po dokonaniu nabycia produktów rolnych wystawi i wyda rolnikowi ryczałtowemu dokument potwierdzający nabycie produktów rolnych, w którym zostaną również wykazane dane identyfikujące dokumenty potwierdzające dokonanie zapłaty zaliczki na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego.

Zgodnie z art. 116 ust. 9 ustawy o VAT, przez należności za towary i usługi dostarczane rolnikowi ryczałtowemu, o których mowa w ust. 8, rozumie się również potrącenia z tytułu spłat rat pożyczek i zaliczek udzielanych rolnikowi ryczałtowemu dostarczającemu produkty rolne, dokonane przez podatnika nabywającego te produkty, pod warunkiem że:

• zaliczka została przekazana na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego, a na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych podano dane identyfikacyjne dokumentu potwierdzającego dokonanie tej wpłaty;
• raty i pożyczki wynikają z umów zawartych w formie pisemnej.

Mając na uwadze powyższą analizę przepisów należy stwierdzić, że nabywca produktów rolnych, ma obowiązek wystawienia faktury VAT RR z chwilą, gdy rolnik ryczałtowy dokona dostawy produktów rolnych. Jeżeli zapłata za dostawę nastąpi po wystawieniu faktury, na podstawie art. 116 ust. 6 pkt 3, na fakturze tej nabywca ma obowiązek umieścić dane identyfikacyjne dokumentu stwierdzającego dokonanie zapłaty. W sytuacji natomiast, gdy na poczet dostaw produktów rolnych uiszczono zaliczkę, na fakturach VAT RR (wystawianych po dokonaniu przez rolnika ryczałtowego dostawy) - zgodnie z art. 116 ust. 9 pkt 1 - należy podać dane identyfikacyjne dokumentu potwierdzającego dokonanie tej wpłaty.

Jak wynika z powyższego, informacje dotyczące danych identyfikacyjnych dokumentów potwierdzających dokonanie wpłaty za zakup produktów rolnych są obligatoryjną częścią każdej faktury VAT RR. Z uwagi na to, jak również w związku z konsekwencjami wynikającymi z nieprawidłowego wystawienia faktury VAT RR a skutkującymi brakiem prawa do odzyskania przez nabywcę zryczałtowanego zwrotu podatku wypłaconego rolnikowi ryczałtowemu, niedopuszczalne jest tworzenie innych dokumentów zawierających dane identyfikacyjne dokumentów potwierdzających dokonanie wpłaty za zakup produktów rolnych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.