Pytanie:

Czy nabywając od rolników ryczałtowych istnieje obowiązek wystawiania faktur VAT RR, czy mogą to być dowody wewnętrzne ?

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, iż Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu hurtowego warzywami, owocami oraz art. spożywczymi. Spółka jest czynnym podatnikiem VAT i nabywa produkty rolne pochodzące od rolników dokonujących dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej. Rolnicy nie posiadają rachunków bankowych, a także często zdarza się, że nie okazują dowodów osobistych, które są niezbędne do udokumentowania czynności związanych z zakupem, sprzedażą.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zakopanem wyjaśnia, iż sposób dokumentowania transakcji pomiędzy podatnikiem podatku VAT, a rolnikiem ryczałtowym, reguluje art. 116 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).

Zgodnie z art. 116 ust. 1 cyt. ustawy, podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie tych produktów. Oryginał faktury jest przekazywany dostawcy. Szczegółowe zasady wystawiania faktur VAT RR dokumentujących nabycie produktów rolnych określone zostały w ust. 2 ww. artykułu.

Przez " rolnika ryczałtowego ", zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 19 ustawy o VAT, rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego - na podstawie odrębnych przepisów - do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Natomiast art. 2 pkt 20 ustawy o VAT definiuje pojęcie " produktów rolnych ", przez które rozumie się towary wymienione w załączniku nr 2 do ustawy - w wykazie towarów i usług, od których dostawy przysługuje zryczałtowany zwrot podatku od towarów i usług.

Przepis art. 116 ust. 6 ww. artykułu stanowi, iż zryczałtowany zwrot podatku zwiększa u nabywcy produktów rolnych kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, w rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano zapłaty, pod warunkiem, że:
1. nabycie produktów rolnych jest związane z dostawą opodatkowaną;
2. zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego, nie później niż 14 dnia, licząc od dnia zakupu, z wyjątkiem przypadku, gdy rolnik zawarł umowę z podmiotem nabywającym produkty rolne określającą dłuższy termin płatności;
3. w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty, o której mowa w pkt 2, zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej nabycie produktów rolnych.

W świetle powyższego Podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie tych produktów.

W przypadku, gdy Podatnik zakupuje produkty rolne - znajdujące się w wykazie załącznika nr 2 ustawy o VAT - od rolnika ryczałtowego i chce skorzystać z możliwości zwiększenia kwoty podatku naliczonego, zobowiązany jest do wystawienia faktury VAT RR, zgodnie z wymogami określonymi w art. 116 ustawy.

Konsekwencją niespełnienia warunku/-ów określonych w cytowanych wyżej przepisach ustawy o VAT, będzie:
• u rolnika ryczałtowego - brak możliwości otrzymania zryczałtowanego zwrotu podatku,
• u Podatnika, który nabywa produkty - brak możliwości zwiększenia kwoty podatku naliczonego.