Pytanie:

1) Czy dostawa towarów i świadczenie usług na rzecz pracowników finansowane z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, 2) Czy przychody z tytułu: - wynajmu pomieszczeń na potrzeby bufetu, mieszkania dla dozorcy , - zwrot wydatków, które dokonywane są na podstawie zawartych umów, - udostępnienia pokoju gościnnego, - sprzedaży złomu, - otrzymanych odsetek, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i czy podlegają ewidencji prowadzonej do ustalenia limitu wartości sprzedaży zwolnionej tj. 10 000 EURO.

Z treści pisma wynika, że :
1. Sąd jako pracodawca realizując działalność socjalną na podstawie ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych świadczy usługi na rzecz osób uprawnionych z korzystania z funduszu, do których należą przede wszystkim pracownicy i ich rodziny. Przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z funduszu socjalnego uzależnione jest od sytuacji życiowej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu, co określone jest w obowiązującym regulaminie gospodarowania tym funduszem. Zdaniem Jednostki, pracodawcy nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy zakupie usług sfinansowanych z ZFSŚ. Natomiast dostawa towarów i świadczenie usług na cele osobiste pracowników oraz członków ich rodzin nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT gdyż nie jest to działalność, o której stanowi art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku VAT.
2. Sąd Okręgowy w N. jest jednostką budżetową, nie posiadającą osobowości prawnej. Wykonuje usługi sklasyfikowane pod symbolem PKD 7523Z, które są zwolnione z podatku VAT zgodnie z załącznikiem nr 4 do ustawy o podatku od towarów i usług. Niezależnie od świadczenia usług zwolnionych, Sąd uzyskuje następujące przychody z tytułu :
- wynajmu pomieszczeń na potrzeby bufetu i mieszkania dla dozorcy,
- zwrotu wydatków, które dokonywane są na podstawie zawartych umów np. za zużycie wody , energii, ogrzewania pomieszczeń przez bufet wynajmujący, za rozmowy telefoniczne (prywatne przeprowadzone przez pracowników, pracowników bufetu i firmy ochroniarskiej względnie innych firm),
- udostępnianie pokoju gościnnego. W budynku sądowym wydzielone zostało pomieszczenie, które udostępniane jest osobom przebywającym m. in. na delegacji służbowej np. rewidentom. Wysokość odpłatności za pobyt została ustalona na podstawie sporządzonej kalkulacji poniesionych kosztów (za wodę, energię, gaz, ogrzewanie itd.) i zgodnie z wydanym w tej sprawie zarządzeniem Prezesa tut. Sądu, stanowi zwrot poniesionych kosztów. Obciążenia użytkowników pomieszczeń i pracowników stanowiące zwrot wydatków dokonywane są w oparciu o otrzymywane i realizowane przez Sąd faktury brutto bez prawa do odliczenia tego podatku.
- sprzedaży złomu. Jest to złom (gruz, drewno, stal itp.) uzyskiwany z częściowej rozbiórki i demontażu sprzętu i pomieszczeń podczas przeprowadzonych remontów budynków.
- odsetek za nieterminowe uregulowanie przez kontrahenta należności np. obciążenie za rozmowy telefoniczne przeprowadzone przez firmę budowlaną podczas wykonywanych prac remontowo - budowlanych.

Zdaniem Sądu Okręgowego przychody z tytułu:
- wynajmu pomieszczeń, udostępniania pokoju gościnnego, podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, natomiast nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług przychody z tytułu zwrotu wydatków, które dokonywane są na podstawie zawartych umów , sprzedaży złomu i odsetki za nieterminowe uregulowanie przez kontrahenta należności są zwolnione z podatku VAT gdyż kwalifikowane są do odpowiednich paragrafów dochodów budżetowych które dotyczą działalności statutowej Sądu.

1. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 wyżej cytowanej ustawy o podatku od towarów i usług zrównano z odpłatną dostawą jako czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT nieodpłatne przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem na cele osobiste pracowników, pod warunkiem, że podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów. Podobnie w przypadku nieodpłatnego świadczenia usług na cele osobiste pracowników, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami w całości lub w części, traktuje się je jako odpłatne świadczenie usług, które podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 8 ust. 2 ww. ustawy.

Z powyższych przepisów wynika, że nieodpłatne przekazanie pracownikom towarów i usług, których zakup został sfinansowany ze środków ZFŚS w 100% podlegałoby opodatkowaniu, jeżeli Jednostce przysługiwałoby prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów i usług.

W związku z tym, iż Sąd Rejonowy nie jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług to nie ma prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z wydatkami finansowanymi w 100% z ZFŚS. Dlatego też nieodpłatne przekazanie pracownikom towarów i usług w ramach funduszu socjalnego nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast w przypadku "przekazania" pracownikom towarów lub świadczenia na ich rzecz usług za odpłatnością stwierdzić należy, iż spełnione są przesłanki wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, dotyczące ekwiwalentności za wykonana czynność, a więc czynność ta podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

2. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy przez świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 , poz. 535 ze zm.) zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 10.000 euro. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.

W myśl ust. 2 ww. art. 113 do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1 nie wlicza się odpłatnej dostawy towarów oraz odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku, a także towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Zgodnie z przepisem przejściowym art. 168 ust. 1 ww. ustawy za rok 2003 r. i za okres od dnia 1 stycznia do dnia 30 kwietnia 2004 r. - kwotę, o której mowa w art. 113 ust. 1, przyjmuje się w wysokości określonej przepisem wykonawczym wydanym na podstawie art. 14 ust. 11 pkt 1 ustawy wymienionej w art. 175 tj. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. Nr 11 poz. 50 ze zm.).

Zgodnie z przepisem art 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży towarów w rozumieniu art. 2 ust. 1 i 3 czyli zarówno sprzedaży zwolnionej, opodatkowanej a także wartość eksportu towarów lub usług a także sprzedaży środków trwałych u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 10.000 euro.

W odniesieniu do 2004 r. zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17.11.2003 r. w sprawie określenia kwoty uprawniającej do zwolnienia od podatku od towarów i usług, wartość sprzedaży towarów i usług, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, uprawniającej do zwolnienia od podatku od towarów i usług określa się w kwocie 45.700,00 zł. Natomiast w odniesieniu do 2005 r. zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2004 r. w sprawie określenia kwoty uprawniającej do zwolnienia od podatku od towarów i usług określa się wartość sprzedaży opodatkowanej, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, odpowiadającej równowartości 10 000 euro na kwotę 43.800 zł.

W myśl art. 109 ust. 1 i 3 ustawy o VAT podatnicy zwolnieni od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży za dany dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegać będzie obrót uzyskany z tytułu wynajmu pomieszczeń na potrzeby bufetu, wynajmu mieszkania dozorcy , udostępniania pokoju gościnnego, zwrotu wydatków które dokonywane są na podstawie zawartych umów i sprzedaży złomu.

Natomiast nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług odsetki otrzymane od kontrahenta za nieterminowe uregulowanie przez kontrahenta należności. Zapłata odsetek z tytułu nieterminowego uiszczenia należności pieniężnych, nie jest wypłatą wynagrodzenia za świadczenie wykonane przez kontrahenta, ale stanowi swoistą konsekwencję niezgodnego z umową zachowania się nabywcy, czyli w przedmiotowym stanie faktycznym nieterminowego działania wypłacającego. Ponadto warunkiem uznania danej czynności za podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jest to, aby została ona wykonana przez podatnika działającego w takim charakterze w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Skoro zatem na rzecz wypłacającego odsetki nie zostało wykonane żadne odrębne świadczenie, które byłoby świadczeniem odpłatnym zrealizowanym przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej to brak jest podstaw do kwalifikowania otrzymanych karnych odsetek jako podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Do ustalenia kwoty obrotu o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za 2005 r. należy uwzględnić jedynie wartość transakcji podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Należy jednak nadmienić że za rok 2003 i za okres od dnia 1 stycznia do dnia 30 kwietnia 2004 r. - kwotę, o której mowa w art. 113 ust. 1 należy ustalić uwzględniając zarówno sprzedaż zwolnioną, opodatkowaną a także wartość eksportu towarów lub usług a także sprzedaży środków trwałych. W prowadzonej ewidencji o której mowa w art. 109 ust. 1 należy ewidencjonować sprzedaż która podlega opodatkowaniu jak i zwolnioną z podatku.