Istota interpretacji:

Czy ustanowienie na podstawie art. 1714ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego wraz z nieodpłatnym nabyciem udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz w częściach wspólnych nieruchomości takich jak elementy i pomieszczenia nie stanowiące lokalu mieszkalnego i pomieszczeń przynależnych tzn. kotłowni usytuowanej w jednym z budynków, a wspólnej dla dwóch budynków, pomieszczenia gospodarcze, rurociąg CO umiejscowiony w gruncie nieruchomości oraz części wspólne w budynku, nakładają na Spółdzielnię obowiązek naliczenia i odprowadzenia podatku VAT i w jakiej wysokości, w przypadku kolejnego nabycia na podstawie aktu notarialnego przedmiotowego lokalu mieszkalnego w styczniu 2009 roku, gdy pierwsze zasiedlenie ww. lokalu mieszkalnego nastąpiło przed 1 maja 2004 r., a ustanowienie po raz pierwszy własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu nastąpiło przed 1 stycznia 2004 r.?

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca zarządza nieruchomością posadowioną na działce budowlanej, zabudowanej dwoma budynkami mieszkalnymi, stanowiącą odrębną nieruchomość. Właścicielem działki jest Skarb Państwa, a Spółdzielnia jest jej współużytkownikiem wieczystym. Ww. budynki zostały wybudowane i po raz pierwszy zasiedlone w latach 1976 -1977.

W roku 1996 Spółdzielnia przejęła ww. nieruchomość wraz z lokalami mieszkalnymi, uprzednio zasiedlonymi przez obecnych właścicieli. W chwili obecnej Zainteresowany zarządza lokalami mieszkalnymi, członków spółdzielni posiadającymi już odrębną własność oraz lokalami własnościowymi członków spółdzielni, w których pierwsze zasiedlenie nastąpiło przed 1 maja 2004 r., a ustanowienie po raz pierwszy własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego miało miejsce przed 1 stycznia 2004 r.

Wniosek dotyczy lokalu mieszkalnego własnościowego członka Spółdzielni, który nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w drodze aktu notarialnego kupna – sprzedaży, w miesiącu styczniu 2009 r. od lokatora, który nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego w miesiącu marcu 2003 r., również na podstawie aktu notarialnego kupna – sprzedaży. Obecny właściciel lokalu mieszkalnego zamierza złożyć wniosek o przekształcenie przedmiotowego mieszkania w odrębną własność, zgodnie z art. 1714ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr.119, poz. 1116 ze zm.).

Zatem z chwilą przeniesienia własności spółdzielczej we własność odrębną powstaje po stronie Spółdzielni obowiązek podatkowy, naliczenia i odprowadzenia podatku VAT od sprzedaży.

Ze złożonego w dniu 2 listopada 2009 r. uzupełnienia do wniosku wynika, iż:

• Spółdzielnia poniosła w latach 2005 – 2007 wydatki z funduszu remontowego na ulepszenie opisanego we wniosku lokalu mieszkalnego, poprzez docieplenie ścian budynku, w którym znajduje się ww. lokal, jednak stanowią one mniej niż 30% wartości początkowej,
• w stosunku do przedmiotowego lokalu mieszkalnego dokonującemu jego dostawy nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, ponieważ Spółdzielnia nie była i nie jest płatnikiem podatku VAT, zarządza tylko lokalami mieszkalnymi, nie prowadząc żadnej innej działalności gospodarczej,
• Wnioskodawca nie ponosił wydatków na ulepszenie lokalu, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
• wymieniony we wniosku lokal mieszkalny nie był ulepszany przez Spółdzielnię.

W wyjaśnieniu złożonym w dniu 3 grudnia 2009 r. Spółdzielnia oświadczyła, iż w uzupełnieniu z dnia 28 października 2009 r. błędnie podano, iż Wnioskodawca nie jest płatnikiem podatku VAT. Spółdzielnia jest podatnikiem podatku VAT korzystającym ze zwolnienia z tytułu wykonywania czynności zwolnionych od podatku VAT (gospodarka zasobami mieszkaniowymi), na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy ustanowienie na podstawie art. 1714ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego wraz z nieodpłatnym nabyciem udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz w częściach wspólnych nieruchomości takich jak elementy i pomieszczenia niestanowiące lokalu mieszkalnego i pomieszczeń przynależnych tzn. kotłowni usytuowanej w jednym z budynków, a wspólnej dla dwóch budynków, pomieszczenia gospodarczego, rurociągu CO umiejscowionego w gruncie nieruchomości oraz części wspólnych w budynku, nakładają na Spółdzielnię obowiązek naliczenia i odprowadzenia podatku VAT i w jakiej wysokości, w przypadku kolejnego nabycia na podstawie aktu notarialnego przedmiotowego lokalu mieszkalnego w styczniu 2009 r., gdy pierwsze zasiedlenie ww. lokalu mieszkalnego nastąpiło przed 1 maja 2004 r., a ustanowienie po raz pierwszy własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu nastąpiło przed 1 stycznia 2004 r....

Zdaniem Wnioskodawcy, z chwilą ustanowienia własności odrębnej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz udziału w częściach wspólnych nieruchomości i budynków, po stronie Spółdzielni powstaje obowiązek podatkowy naliczenia i odprowadzenia podatku VAT od sprzedaży.

Jednak z uwagi na to, że jest to lokal mieszkalny zasiedlony po raz pierwszy przed 1 maja 2004 r. oraz ustanowienie własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu - po raz pierwszy – miało miejsce przed 1 stycznia 2004 r., spełnia on warunki zwolnienia od podatku VAT od sprzedaży jako tzw. towar używany, na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Również przeniesienie udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz udziału w częściach wspólnych nieruchomości i budynków spełnia warunki zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług i § 13 ust. 1 pkt 10 rozporządzania Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336).

Biorąc pod uwagę powołane przepisy i przedstawione zdarzenie przyszłe – w opinii Zainteresowanego – Spółdzielnia powinna być zwolniona od odprowadzenia podatku VAT, zarówno od przeniesienia własności lokalu mieszkalnego, jak i udziału w prawie wieczystego użytkowania gruntu oraz udziału w częściach wspólnych nieruchomości i budynków we własność odrębną.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez towary, w myśl art. 2 pkt 6 ustawy, należy rozumieć rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1. przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2. wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3. wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4. wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5. ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6. oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7. zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Tak więc, przekształcenie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkaniowego w prawo odrębnej własności stanowi dostawę towarów.

Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

W myśl ust. 5 cyt. artykułu, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Przepisu ust. 5 nie stosuje się do czynności oddania w użytkowanie wieczyste gruntu, dokonywanego z równoczesną dostawą budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli – art. 29 ust. 5a.

Według art. 41 ust. 1 ustawy, podstawowa stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Oprócz stawki podstawowej, na wybrane grupy towarów i usług, ustawodawca przewidział trzy stawki preferencyjne: 7%, 3% i 0% oraz zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 ustawy o podatku od towarów i usług.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

1. dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2. pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Na podstawie art. 2 pkt 14 ustawy, przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

1. wybudowaniu lub
2. ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Z powyższych przepisów wynika, iż dostawa budynków, budowli lub ich części, spełniających określone w przepisach warunki, może korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia nie minęły co najmniej dwa lata. Jeśli jednak dostawa nieruchomości jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia, to może ona korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a, po spełnieniu określonych w tym przepisie warunków.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:

1. w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2. dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a lit b, nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat (art. 43 ust. 7a ustawy).

Nadmienić należy, iż zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy, podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:

1. są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2. złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.

Na podstawie art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Nie można żądać zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej, dopóki trwa odrębna własność lokali. Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.

Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336), zwalnia się od podatku zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, jeżeli budynki te lub budowle albo ich części są zwolnione od podatku.

Z opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Spółdzielnia zarządza nieruchomością posadowioną na działce budowlanej, zabudowanej dwoma budynkami mieszkalnymi, stanowiącą odrębną nieruchomość. Przedmiotowe budynki zostały wybudowane i po raz pierwszy zasiedlone w latach 1976 – 1977. Właścicielem działki jest Skarb Państwa, a Spółdzielnia jest jej współużytkownikiem wieczystym. W roku 1996 Spółdzielnia przejęła nieruchomość wraz z lokalami mieszkalnymi, uprzednio zasiedlonymi przez obecnych właścicieli.

Przedmiotem wniosku jest lokal mieszkalny nabyty przez członka Spółdzielni w styczniu 2009 r. Pierwsze zasiedlenie oraz ustanowienie po raz pierwszy własnościowego prawa do powyższego lokalu mieszkalnego nastąpiło przed 1 stycznia 2004 r. Spółdzielnia ponosiła wydatki na ulepszenie przedmiotowego lokalu w wysokości stanowiącej mniej niż 30% jego wartości początkowej. W stosunku do lokalu mieszkalnego dokonującemu jego dostawy nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Obecnie członek Spółdzielni zamierza przekształcić spółdzielcze własnościowe prawa do lokalu mieszkalnego w prawo odrębnej własności. Zainteresowany jest podatnikiem podatku VAT, jednakże wykonuje czynności zwolnione od podatku.

Mając na uwadze treść powołanych przepisów oraz opis zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, iż czynność przekształcenia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w prawo odrębnej własności lokalu będzie korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy. Również przeniesienie przez Spółdzielnię udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz udziału w ww. częściach wspólnych nieruchomości, jako elementy integralnie związane z przedmiotowym lokalem mieszkalnym będą korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 29 ust. 5 ustawy i § 13 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia z dnia 28 listopada 2008 r.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.