Pytanie:

1.Na podstawie jakich dokumentów podatnik nabywa prawo do obniżenia podatku należnego w przypadku zwrotu towaru w sytuacji, gdy klient w momencie dokonania zwrotu wyraził wolę realizacji następnego szczegółowo określonego zamówienia? 2.Jaki jest moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku realizowania zamówienia ze środków pochodzących ze zwrotu towaru w sytuacji, gdy klient w momencie dokonania zwrotu wyraził wolę realizacji następnego szczegółowo określonego zamówienia? 3.Na podstawie jakich dokumentów podatnik nabywa prawo do obniżenia podatku należnego w przypadku zwrotu towaru w sytuacji, gdy klient zdecydował o pozostawieniu środków pieniężnych w spółce na poczet przyszłych, bliżej nieokreślonych zakupów? 4.Jaki jest moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku realizowania zamówienia ze środków pochodzących ze zwrotu towaru w sytuacji, gdy klient zdecydował o pozostawieniu środków pieniężnych w spółce na poczet przyszłych, bliżej nieokreślonych zakupów? 5.Na podstawie jakich dokumentów podatnik nabywa prawo obniżenia podatku należnego w przypadku udzielenia po dokonaniu transakcji rabatu w sytuacji, gdy klient zdecydował o pozostawieniu środków pieniężnych w spółce na poczet przyszłych, bliżej nieokreślonych zakupów? 6.Jaki jest moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku realizowania zamówienia ze środków pochodzących z udzielonego po dokonaniu transakcji rabatu w sytuacji, gdy klient zdecydował o pozostawieniu środków pieniężnych w spółce na poczet przyszłych, bliżej nieokreślonych zakupów?

Działając na podstawie art. 14a § 1, 3, 4 ww. ustawy Ordynacja podatkowa, Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa Wola rozpatrzył przedmiotowy wniosek i postanowił uznać stanowisko podatnika w nim zawarte dotyczące:
-dokumentów, na podstawie których podatnik nabywa prawo do obniżenia podatku należnego w przypadku zwrotu towaru w sytuacji, gdy klient w momencie dokonania zwrotu wyraził wolę realizacji następnego szczegółowo określonego zamówienia - za prawidłowe,
-momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku realizowania zamówienia ze środków pochodzących ze zwrotu towaru w sytuacji, gdy klient w momencie dokonania zwrotu wyraził wolę realizacji następnego szczegółowo określonego zamówienia:
-w części dotyczącej okoliczności, gdy kwota należna klientowi z tytułu dokonanego zwrotu jest wyższa niż wartość brutto nowego zamówienia - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą, w której spółka zacznie dysponować kwotą przeznaczoną na realizację przyszłego zamówienia - za prawidłowe,
-w części dotyczącej okoliczności, gdy kwota należna klientowi z tytułu dokonanego zwrotu jest niższa niż wartość brutto nowego zamówienia - obowiązek podatkowy dla całej wartości netto zamówienia powstaje z chwilą, w której następuje ostateczne rozliczenie transakcji, co następuje na poczcie przy odbiorze towaru - za nieprawidłowe,
-dokumentów, na podstawie których podatnik nabywa prawo do obniżenia podatku należnego w przypadku zwrotu towaru w sytuacji, gdy klient zdecydował o pozostawieniu środków pieniężnych w spółce na poczet przyszłych, bliżej nieokreślonych zakupów - za prawidłowe,
-momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku realizowania zamówienia ze środków pochodzących ze zwrotu towaru w sytuacji, gdy klient zdecydował o pozostawieniu środków pieniężnych w spółce na poczet przyszłych, bliżej nieokreślonych zakupów:
-w części dotyczącej okoliczności, gdy kwota należna klientowi z tytułu dokonanego zwrotu jest wyższa niż wartość brutto nowego zamówienia - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą, w której spółka zacznie dysponować kwotą przeznaczoną na realizację przyszłego zamówienia - za prawidłowe,
-w części dotyczącej okoliczności, gdy kwota należna klientowi z tytułu dokonanego zwrotu jest niższa niż wartość brutto nowego zamówienia - obowiązek podatkowy dla całej wartości netto zamówienia powstaje z chwilą, w której następuje ostateczne rozliczenie transakcji, co następuje na poczcie przy odbiorze towaru - za nieprawidłowe,
-dokumentów, na podstawie których podatnik nabywa prawo do obniżenia podatku należnego w przypadku udzielenia po dokonaniu transakcji rabatu w sytuacji, gdy klient zdecydował o pozostawieniu środków pieniężnych w spółce na poczet przyszłych, bliżej nieokreślonych zakupów - za prawidłowe,
-momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku realizowania zamówienia ze środków pochodzących z udzielonego po dokonaniu transakcji rabatu w sytuacji, gdy klient zdecydował o pozostawieniu środków pieniężnych w spółce na poczet przyszłych, bliżej nieokreślonych zakupów:
-w części dotyczącej okoliczności, gdy kwota należna klientowi z tytułu rabatu jest wyższa niż wartość brutto nowego zamówienia - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą, w której spółka zacznie dysponować kwotą przeznaczoną na realizację przyszłego zamówienia - za prawidłowe,
-w części dotyczącej okoliczności, gdy kwota należna klientowi z tytułu rabatu jest niższa niż wartość brutto nowego zamówienia - obowiązek podatkowy dla całej wartości netto zamówienia powstaje z chwilą, w której następuje ostateczne rozliczenie transakcji, co następuje na poczcie przy odbiorze towaru - za nieprawidłowe.
Ocena prawna stanowiska wnioskodawcy
AD. 1, 3, 5.
Przepisami regulującymi wpływ dokonanych zwrotów towarów i udzielonych rabatów na obliczanie podstawy opodatkowania są: art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004r o podatku od towarów i usług (Dz. U. 54 poz. 535 ze zm.) oraz § 16 i § 17 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz.798).
Zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy, obrót zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach oraz zwróconych dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, a także kwot wynikających z dokonanych korekt faktur. Przepis ten uprawnia podatnika dokonującego sprzedaży towarów do zmniejszenia obrotu (in minus) w przypadkach w tym przepisie wymienionych, m.in. w przypadku udzielenia rabatów lub zwrotu towarów.
By podatnik-dostawca miał prawo dokonać zmniejszenia obrotu o wartość zwróconych towarów muszą być spełnione następujące warunki:
1.musi nastąpić zwrot towarów,
2.czynność zwrotu towarów należy właściwie udokumentować.
Zgodnie z art.106 ust.1 powołanej ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podatnicy, o których mowa w art. 15, tj. osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku,podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust.16.
Udokumentowanie udzielonych rabatów lub zwrotów towarów w rozumieniu art. 29 ust 4 ustawy, dokonanych po wystawieniu faktury sprzedaży następuje, zgodnie z § 16 rozporządzenia, poprzez wystawienie faktury korygującej, przy czym obniżenie obrotu uwarunkowane jest posiadaniem przez sprzedawcę potwierdzenia odbioru tej faktury.
Jednak nie w każdym przypadku podatnik obowiązany jest do wystawiania faktur. Zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy, podatnicy, o których mowa w ust. 1-3, nie mają obowiązku wystawiania faktur, o których mowa w ust. 1 i 2, osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia faktury.
Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego podatnik na ogół nie wystawia faktur sprzedaży, co w tych przypadkach wyklucza możliwość dokumentowania zwrotów i rabatów wystawieniem faktury korygującej.Ponadto podatnik nie rejestruje sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej, na co pozwala mu § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2006r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. Nr 51 poz. 375), zgodnie z którym zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania do dnia 31 grudnia 2006 r. — sprzedaż w zakresie czynności wymienionych w załączniku do rozporządzenia. W poz. 44 ww. załącznika wskazano dostawę towarów w systemie wysyłkowym (pocztą lub przesyłkami kurierskimi), z wyjątkiem dostawy paliw płynnych, gazowych oraz dostaw towarów wymienionych w § 4 rozporządzenia, za które zapłata w całości następuje za pośrednictwem poczty lub banku na rachunek bankowy podatnika, pod warunkiem, że z ewidencji i dowodów dokumentujących transakcję jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie dostawy zapłata dotyczyła.
Analizując powyższe należy stwierdzić, że ustawodawca nie określił wyczerpująco, w jaki sposób podatnik dokonujący sprzedaży niepotwierdzonej fakturą czy paragonem fiskalnym winien udokumentować dokonany zwrot towaru i udzielony rabat w sposób pozwalający mu na zmniejszenie obrotu. Należy jednak zaznaczyć, że powinien to zrobić tak, by nie pozostawiać wątpliwości co do wystąpienia tego faktu.
W opisie stanu faktycznego wskazano, że Wnioskodawca w przypadku dokonywanych zwrotów towarów i udzielanych rabatów na podstawie stosowanych procedur jest w stanie każdorazowo udokumentować:
-w przypadku zwrotu towaru - jakie towary i w którym dokładnie dniu zostały zwrócone oraz której pierwotnej transakcji sprzedaży dany zwrot towarów dotyczy,
-w przypadku udzielenia rabatu - moment udzielenia rabatu oraz do której z wcześniej realizowanych dostaw towarów rabat ten się odnosi.
Mając na uwadze powyższe, w tym brak ustawowego uregulowania kwestii dającej prawo do obniżenia obrotu dokumentacji dokonywanych zwrotów towarów i udzielanych rabatów w sytuacji opisanej przez Wnioskodawcę oraz stosowane przez Spółkę procedury, Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Wola postanowił uznać stanowisko Spółki w tym zakresie za prawidłowe.
AD. 2,4,6
Generalna zasada dotycząca momentu powstania obowiązku podatkowego została zawarta w przepisie art. 19 ust 1 ustawy, zgodnie z którym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust 6, art. 20 i art. 21 ust 1.
Zgodnie z art. 19 ust. 11 ustawy jeżeli przed wydaniem towaru otrzymano całość lub część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części.
Pozostawienie w Spółce środków pieniężnych pochodzących z udzielonego rabatu czy zaakceptowanego zwrotu towarów jest tożsame z przekazaniem tych środków Podatnikowi. Jednak z punktu widzenia momentu powstania obowiązku podatkowego istotne jest, czy w momencie zaakceptowania zwrotu czy podjęcia decyzji o przyznaniu rabatu znany jest przedmiot transakcji, jaka ma być zrealizowana przy pomocy wspomnianych środków pieniężnych.
W przypadku, gdy przedmiot ten jest znany - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zaakceptowania zwrotu towaru czy podjęcia decyzji o przyznaniu rabatu, bowiem kwotę tę należy rozumieć jako zaliczkę w rozumieniu art. 19 ust. 11 ustawy.
Natomiast jeżeli w momencie zaakceptowania zwrotu czy podjęcia decyzji o przyznaniu rabatu przedmiot transakcji nie jest znany, trudno mówić w takiej sytuacji o przedpłacie, zaliczce zadatku czy racie, gdyż nie wiadomo jakiej czynności opodatkowanej kwota ta dotyczy. Pozostawione w spółce środki pieniężne stają się zaliczką dopiero w momencie ustalenia przez strony przedmiotu transakcji.
Rozpatrując zagadnienia poruszone we wniosku należy zwrócić uwagę na przepis art. 19 ust. 13 pkt 6 ustawy, zgodnie z którym w przypadku dostawy wysyłkowej dokonywanej za zaliczeniem pocztowym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania zapłaty.
Analizując wskazany przepis należy stwierdzić, że jeżeli kwota należna klientowi z tytułu rabatu jest niższa niż wartość brutto nowego zamówienia - obowiązek podatkowy w części dotyczącej wartości netto zamówienia pokrywanej przez klienta w momencie odbioru przesyłki powstaje w momencie otrzymania tej części należności, gdyż dla tej części należności jest to moment otrzymania zapłaty, o którym mowa w art. 19 ust. 13 pkt 6 ustawy.
Jednocześnie organ podatkowy nie podziela stanowiska podatnika, zgodnie z którym jeżeli choć część należności pokrywana jest przez klienta przy odbiorze przesyłki to obowiązek podatkowy w stosunku do całej wartości transakcji powstaje z chwilą otrzymania tej części zapłaty. Taka interpretacja stałaby w sprzeczności z przytoczonym powyżej przepisem art. 19 ust. 11 ustawy jak również z samym literalnym brzmieniem przepisu art. 19 ust. 13 pkt 6 ustawy, który odwołuje się do chwili otrzymania zapłaty, a ta zaś, o czym była mowa powyżej, w części dotyczącej kwoty wynikającej ze zwrotu towarów czy udzielonego rabatu - miała miejsce w momencie zaakceptowania zwrotu czy przyznania rabatu.
Reasumując należy stwierdzić, że obowiązek podatkowy w przypadku realizowania zamówienia ze środków pochodzących ze zwrotu towarów w sytuacji, gdy klient w momencie dokonania zwrotu wyraził wolę realizacji następnego szczegółowo określonego zamówienia, powstaje w chwili:
-zaakceptowania zwrotu - w części dotyczącej wartości nowego zamówienia - jeżeli ta jest niższa od wartości zaakceptowanego zwrotu towarów,
-otrzymania zapłaty za zaliczeniem pocztowym - w części dotyczącej nadwyżki wartości nowego zamówienia nad wartością zaakceptowanego zwrotu.
Natomiast w przypadku realizowania zamówienia ze środków pochodzących z udzielonego po dokonaniu transakcji rabatu lub zaakceptowanego zwrotu towarów w sytuacji, gdy klient zdecydował o pozostawieniu środków pieniężnych w spółce na poczet przyszłych, bliżej nieokreślonych zakupów, obowiązek podatkowy dla nowej dostawy powstaje w chwili:
-uzgodnienia przedmiotu nowej transakcji - w części dotyczącej wartości nowego zamówienia - jeżeli ta jest niższa od wartości zaakceptowanego zwrotu towarów lub udzielonego rabatu,
-otrzymania zapłaty za zaliczeniem pocztowym - w części dotyczącej nadwyżki wartości nowego zamówienia nad wartością zaakceptowanego zwrotu lub udzielonego rabatu.