Pytanie:

Czy kwoty opłat rocznych za użytkowanie wieczyste są wartościami brutto (zawierają podatek VAT), czy należy ustalone kwoty tych należności korygować doliczając do nich 22% podatku VAT?

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Jarosławiu działając na podstawie przepisów art. 14a § 1, § 3 i § 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 5 ust. 1, art. 15 ust. 6, art. 29 ust. 1, ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Jednostki z dnia 6.02.2006 r. o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego w kwestii podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług opłat z tytułu użytkowania wieczystego postanawia uznać stanowisko Jednostki za prawidłowe.

Pismem z dnia 6.02.2006 r. nr GN.III-3231/8/2006 Jednostka zwróciła się do tutejszego organu podatkowego o udzielenie pisemnej interpretacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego w kwestii podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług opłat z tytułu oddania gruntu w użytkowanie wieczyste. Wątpliwości Jednostki dotyczące podstawy opodatkowania dla podatku VAT powstały w związku z wyrokiem WSA w Warszawie Sygn. akt III SA/WA 1935/05 i dotyczą kwot opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa w przypadku, gdy użytkowanie wieczyste zostało ustanowione w drodze decyzji administracyjnych (decyzji wojewody) oraz użytkowania wieczystego powstałego na podstawie umów cywilno-prawnych zawartych w formie aktu notarialnego. Równocześnie Jednostka w uzupełnieniu do złożonego wniosku przedłożyła dokumenty źródłowe:

- decyzje administracyjne potwierdzające nabycie prawa wieczystego użytkowania gruntu Skarbu Państwa z dniem 5.12.1990 r. na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29.09.1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.),

- umowy cywilno-prawne zawarte w formie aktów notarialnych potwierdzające zbycie prawa użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa (umowy zawarte między osobami fizycznymi, osobami prawnymi).

Na tle przedstawionego stanu faktycznego Strona wystąpiła z zapytaniem: "czy kwoty opłat rocznych za użytkowanie wieczyste są wartościami brutto (zawierają podatek VAT), czy należy ustalone kwoty tych należności korygować doliczając do nich 22% podatku VAT?"

Starostwo zajęło stanowisko:

- w odniesieniu do przypadków, gdzie prawo użytkowania wieczystego powstało z mocy prawa i fakt ten potwierdzony został decyzją administracyjną wojewody, opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT - stosownie do przepisu art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług,

- w odniesieniu do przypadków, w których nabycie prawa użytkowania wieczystego powstało na podstawie umów cywilno-prawnych, podatek VAT występuje bez względu na okres, w którym to prawo zostało nabyte. Opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego - na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - należy traktować jako obrót, w którym zawarty jest podatek VAT.

Stosownie do przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W rozumieniu art. 8 ust. 1 ww. ustawy przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie jest dostawą towarów, a jest świadczeniem na rzecz innego podmiotu - jest zatem świadczeniem usług. Wymienione usługi podlegają opodatkowaniu w przypadku, gdy świadczone są przez podatników podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel i rezultat takiej działalności. Z kolei w myśl art. 15 ust. 6 ww. ustawy nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych przepisami prawa, dla realizacji których zostały powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilno-prawnych.

W przypadku użytkowania wieczystego ustanowionego z mocy prawa w drodze decyzji administracyjnych wydanych na podstawie art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29.09.1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), wojewoda nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług. Wojewoda wykonuje władztwo publiczne wynikające z pełnionej przez niego funkcji, co na mocy art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług wyklucza go z kręgu podatników VAT. W sytuacji, gdy prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione na podstawie umowy cywilno-prawnej zawartej w formie aktu notarialnego opłaty z tytułu tego użytkowania podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podstawą opodatkowania dla podatku od towarów i usług jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. Zatem podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest kwota, którą użytkownik wieczysty jest obowiązany zapłacić - ustalona opłata za wieczyste użytkowanie - pomniejszona o kwotę należnego podatku od towarów i usług. Jeśli wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste stanowi całość należnego świadczenia od nabywcy, to należy ją traktować jako kwotę brutto, w której zawiera się podatek od towarów i usług.

Odnośnie wskazanego w piśmie wyroku WSA w Warszawie Sygn. akt III SA/WA 1935/05 w sprawie opłat za użytkowanie wieczyste, tut. organ podatkowy wyjaśnia, że kwestia skalkulowania wysokości opłat za użytkowanie wieczyste uregulowana jest w przepisach ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Unormowania ustalania wysokości pobieranych opłat (ceny) nie wynikają z przepisów prawa podatkowego. Rozstrzyganie o możliwości podwyższenia opłat za użytkowanie wieczyste lub o braku takiej możliwości nie należy do kompetencji organów podatkowych.

Mając na uwadze przedstawiony przez Stronę stan faktyczny sprawy w odniesieniu do obowiązującego w dacie wpływu wniosku stanu prawnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Jarosławiu stwierdza: Stanowisko Jednostki w sprawie podstawy opodatkowania opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego ustanowionego z mocy prawa w drodze decyzji wojewody oraz na podstawie umowy cywilno-prawnej zawartej w formie aktu notarialnego jest prawidłowe.