Pytanie:

Czy usługi świadczone przez XYZ w ramach realizacji projektów ZPORR mają charakter nieodpłatny w rozumieniu ustawy o podatku i usług, tzn. czy są wyłączone z dyspozycji art. 5 ustawy o VAT. Jeżeli usługi te zostaną jednak uznane za usługi odpłatne i będą podlegać ustawie o podatku od towarów i usług to: - co jest obrotem z tytułu świadczenia tych usług - kiedy należy wykazać obrót w deklaracji VAT-7 - w jaki sposób należy ustalić podstawę opodatkowania dla usług szkoleniowych (zw) i dla usług związanych z pośrednictwem pracy (22 %) - w jaki sposób udokumentować sprzedaż dla celów podatku VAT.

XYZ prowadzi działalność gospodarczą przede wszystkim związaną z usługami w zakresie edukacji.

W roku 2005 w ramach umów zawartych z Samorządem Województwa Lubelskiego, w imieniu którego działa Wojewódzki Urząd Pracy w Lublinie XYZ przystąpiła do realizacji trzech projektów w ramach Zintegrowanego Programu Rozwoju Regionalnego współfinansowanego ze środków:
- Europejskiego Funduszu Społecznego w wysokości 75 %
- z budżetu państwa w wysokości 25 %.

Beneficjent (XYZ) nie wnosi środków własnych, z tym że wydatki niekwalifikowane beneficjent zobowiązuje się pokryć ze środków własnych.

Projekty realizowane są w ramach Priorytetu 2 - "Wzmocnienie rozwoju zasobów ludzkich w regionach" Działanie 2.3 "Reorientacja osób odchodzących z rolnictwa" oraz Działanie 2.4 Reorientacja zawodowa osób zagrożonych procesami restrukturyzacyjnymi".

Za wartość projektu uznaje się kwotę wydatków faktycznie poniesionych w związku z realizacją projektów, które to wydatki zostały uznane przez Instytucję Wdrażającą za wydatki kwalifikowane. O kwalifikalności wydatków ponoszonych w ramach EFS i ZPORR stanowią przepisy Unii Europejskiej oraz przepisy wykonawcze i wytyczne wydane przez Ministerstwo Gospodarki i Pracy na podstawie ustawy Narodowy Plan Rozwoju. Zgodnie z tymi przepisami podatek VAT naliczony zawarty w fakturach zakupu dokumentujących wydatki uznawany jest za koszt kwalifikowany, jeżeli podatnikowi nie przysługuje z tego tytułu prawo do odliczenia lub zwrotu podatku w jakiejkolwiek formie.

Dofinansowanie będące przedmiotem umowy przekazywane jest Beneficjentowi transzami. Płatność na rzecz Beneficjenta realizowana jest przez WUP w oparciu o dokument o nazwie "Wniosek o płatność" sporządzony przez Beneficjenta na podstawie faktycznie poniesionych wydatków. "Wniosek o płatność" jest weryfikowany i zatwierdzany przez Instytucję Wdrażającą (WUP). Po akceptacji wniosku Instytucja Wdrażająca dokonuje przelewu na wydzielone konto bankowe XYZ (Beneficjenta). Wszelkie wydatki ponoszone przez Beneficjenta w ramach realizacji projektu dokonywane są za pośrednictwem wydzielonego rachunku bankowego, na który wpływają pieniądze od Instytucji Wdrażającej.

Projekty, których wykonawcą jest XYZ adresowane są do osób zagrożonych bezrobociem na terenie województwa lubelskiego i mają na celu przygotowanie uczestników do zmiany zawodu i podniesienia ich kwalifikacji.

Cele projektów realizowane są poprzez:
- pozyskanie uczestników szkoleń (tzw. Beneficjentów ostatecznych),
- ustalenie ich kwalifikacji i preferencji zawodowych poprzez indywidualne konsultacje z zewnętrznymi doradcami zawodowymi, mające na celu określenie optymalnego profilu szkolenia dającego szanse beneficjentowi na znalezienie pracy w nowym zawodzie,
- przeprowadzenie szkoleń zawodowych w zorganizowanych grupach,
- przeprowadzanie badania rynku i poszukiwanie pracy za pośrednictwem wyspecjalizowanej agencji pośrednictwa pracy (ten etap dotyczy tylko jednego z trzech projektów - dla osób zagrożonych procesami restrukturyzacyjnymi - wykonywane jest w miesiącach XI i XII.2005 r.).

Udział w szkoleniach oraz programie poszukiwania pracy jest dla beneficjentów ostatecznych nieodpłatny.

Na pokrycie kosztów wykonania projektów, XYZ uzyskuje dotację z Wojewódzkiego Urzędu Pracy jako dofinansowanie realizacji projektu. Dotacja przyznawana jest do wysokości poniesionych wydatków (w oparciu o uprzednio zaakceptowany budżet ), uznanych za koszty kwalifikowane zgodnie z odrębnymi przepisami dotyczącymi rozliczenia ZPORR.

Kosztem kwalifikowanym jest również podatek VAT zawarty w fakturach dokumentujących wydatki poniesione w związku z realizacją projektu, pod warunkiem, że XYZ nie jest uprawniona do ubiegania się o zwrot tego podatku zgodnie z krajowymi przepisami podatkowymi.

Środki uzyskane z dotacji lokowane są na wydzielonym rachunku bankowym, a ewidencja wydatków prowadzona jest na wydzielonych kontach księgowych.

Wszelkie projekty realizowane są na zasadzie całkowitej nieodpłatności dla beneficjentów ostatecznych (uczestników). Finansowanie projektu oparte jest o zasadę zwrotu poniesionych kosztów, a nie dopłaty do ceny, gdyż cena świadczeń nie została w ogóle ustalona i nie pozostaje w żadnym związku z wysokością ponoszonych w ramach tych projektów wydatków.

i przedstawiono pytanie:

" czy usługi świadczone przez XYZ w ramach realizacji projektów ZPORR mają charakter nieodpłatny w rozumieniu ustawy o podatku i usług, tzn. czy są wyłączone z dyspozycji art. 5 ustawy o VAT. Jeżeli usługi te zostaną jednak uznane za usługi odpłatne i będą podlegać ustawie o podatku od towarów i usług to:
- co jest obrotem z tytułu świadczenia tych usług,
- kiedy należy wykazać obrót w deklaracji VAT-7,
- w jaki sposób należy ustalić podstawę opodatkowania dla usług szkoleniowych (zw) i dla usług związanych z pośrednictwem pracy (22 %),
- w jaki sposób udokumentować sprzedaż dla celów podatku VAT."

i zajęto następujące stanowisko:

Usługi świadczone przez Spółkę przy realizacji projektów ZPORR mają charakter nieodpłatny. Projekt realizowany jest na zasadach "non profit" i nie zawiera elementu wynagrodzenia za świadczone usługi. Szkoła otrzymuje jedynie dotację pokrywającą zwrot faktycznie poniesionych i udokumentowanych wydatków - i to tylko tych, które zostaną uznane za kwalifikowane w rozumieniu przepisów dotyczących ZPORR. Rozliczenie z Wojewódzkim Urzędem Pracy odbywa się w oparciu o dokument "Wniosek o płatność" zawierający zestawienie poniesionych wydatków z podziałem na koszty kwalifikowane i niekwalifikowane. Dotacja nie ma charakteru dopłaty do ceny usług, refunduje jedynie poniesione wydatki. Nie stanowi ona obrotu podlegającego VAT, gdyż świadczone przez nas usługi są nieodpłatne. Rozwiązanie takie jest zgodne z Pierwszą Dyrektywą Rady, która w art. 2 mówi, że podatek od wartości dodanej obciąża konsumpcję i jest proporcjonalny do ceny towarów i usług. W opisanej wyżej sytuacji konsumentem jest beneficjent ostateczny, który nie ponosi żadnej odpłatności, w związku z tym również nie opłaca VAT należnego.

Jeżeli by jednak uznać, że usługi te mają charakter odpłatny, to w takim przypadku obrotem byłaby dotacja otrzymana z WUP i należałoby wykazać ją w deklaracji VAT-7 w miesiącu otrzymania. W przypadku zwrotu kosztów dotyczących bezpośrednio usług szkoleniowych, gdzie ze względu na stawkę VAT "zw" nie przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego, dotacja byłaby równa kwocie wydatków brutto i taki obrót należałoby wykazać w deklaracji VAT-7 w pozycji "dostawa zwolniona od podatku". W przypadku części dotacji dotyczącej usług pośrednictwa pracy, XYZ przysługiwałby zwrot całości VAT od wydatków udokumentowanych fakturami VAT, związanych bezpośrednio z usługami pośrednictwa pracy oraz od części kosztów administracyjnych związanych zarówno z działalnością szkoleniową jak i pośrednictwem pracy.

Wtedy jednak, zgodnie z przepisami dotyczącymi ZPORR, przysługująca nam dotacja zostałaby pomniejszona o kwotę podatku VAT naliczonego podlegającego odliczeniu, to znaczy zrefundowane zostałyby nam wydatki wg wartości netto.

Natomiast w deklaracji VAT-7, po stronie sprzedaży ze stawką 22 % wykazana zostałaby kwota dotacji dotycząca pośrednictwa pracy (równa wydatkom wg wartości netto), podzielona proporcjonalnie na wartość netto i VAT 22 % (zgodnie z art. 29 ust. 1).

Przy takiej konstrukcji opodatkowania, część dotacji (która ma przecież pokrywać tylko ponoszone wydatki) przeznaczona zostałaby na sfinansowanie VAT należnego. Dodać należy, że istotna część wydatków ponoszonych przez XYZ przy realizacji projektów ma charakter wynagrodzeń dla osób fizycznych lub też fakturowana jest przez podmioty nie będące podatnikami VAT czynnymi. Jeśli takie koszty związane są ze sprzedażą opodatkowaną (pośrednictwem pracy), to z kwoty dotacji przeznaczonej na sfinansowanie kosztów projektu, będziemy musieli wpłacić do budżetu 22 % jako podatek należny. Zdaniem XYZ, jeżeli dotacja zostałaby uznana za obrót opodatkowany, to w dacie jej otrzymania należałoby wystawić fakturę wewnętrzną rozliczającą dotację wg poszczególnych stawek VAT.

Zgodnie z art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm./ stosownie do swojej właściwości miejscowej naczelnik urzędu skarbowego na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta ma obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa, albo postępowanie przed sądem administracyjnym.

W związku z powyższym udzielam interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego następująco:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz. U. Nr. 54, poz. 535 z późn. zm./ opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów, import towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy przez świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych bez względu na formę w jakiej dokonano czynności prawnej, zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji, świadczenie usług zgodnie z nakazem władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

W myśl art. 8 ust. 2 powołanej ustawy jako odpłatne świadczenie usług traktuje się nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub części.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz. U. Nr. 54, poz. 535 z późn. zm./ podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2 - 22, art. 30 - 32, art. 119 oraz 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę ( kwotę należną ) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że warunkiem zastosowania art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług jest stwierdzenie, że dana dotacja ma bezpośredni związek z konkretnymi świadczonymi usługami lub sprzedażą towarów. Przepis ten oznacza, że do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wlicza się tylko takie dotacje, które mają bezpośredni wpływ na cenę z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług. W przypadku gdy podmiot uzyskuje dotację nie do konkretnego towaru lub usługi lecz na cele przedsiębiorstwa tzn. dotację podmiotową, to w świetle ustawy nie podlega ona opodatkowaniu podatkiem VAT.

Z opisanego stanu faktycznego wynika, że XYZ za realizację określonych w projekcie zadań nie otrzyma wynagrodzenia, lecz zwrot poniesionych i udokumentowanych kosztów w postaci dotacji. Dostawa towarów oraz świadczenie usług, za wyjątkiem ściśle określonych w art. 7 ust. 2 i 3 oraz w art. 8 ust. 2 przypadków, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jedynie wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie. Odpłatność ma miejsce, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, będącym świadczeniem wzajemnym.

Dotacje, o których mowa w zapytaniu przeznaczone są na pokrycie kosztów realizacji określonego zadania tzn. mają one charakter podmiotowy, nie mają one związku ze sprzedażą a więc nie stanowią dofinansowania do ceny usługi, którą uiszcza nabywca. Otrzymane dotacje stanowią refundację kosztów ponoszonych przez XYZ w trakcie realizacji programu, a wykonywane przez XYZ usługi są usługami nieodpłatnymi mającymi związek z prowadzonym przedsiębiorstwem. Nie został więc spełniony warunek, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy dający podstawę do traktowania wymienionych usług na równi z usługami odpłatnymi.

W związku z powyższym otrzymana dotacja nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług a w związku z tym nie należy jej wykazywać w deklaracjach dla podatku VAT.

Interpretacja nie jest wiążąca dla podatnika, płatnika lub inkasenta, wiąże natomiast właściwe organy podatkowe organy kontroli skarbowej - do czasu jej zmiany lub uchylenia.

Zgodnie z art. 14a § 4 Ordynacji podatkowej na niniejsze postanowienie służy Stronie zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie za pośrednictwem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.