Istota interpretacji:

Zakup wierzytelności w celu dalszej odsprzedazy lub windykacji, podstawa opodatkowania, moment powstania obowiązku podatkowego.Odsetki jako część podstawy opodatkowaniaCzynność odstąpienia od umowy pomiędzy cedentem a cencjonariuszem

• wliczenia odsetek do podstawy opodatkowania, powstania obowiązku podatkowego oraz odstąpienia od umowy przelewu wierzytelności -jest prawidłowe,
• stawki na świadczenie usługi ściągania długów oraz podstawy opodatkowania -jest nieprawidłowe.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawca (Spółka) zawiera umowy przelewu wierzytelności. Przedmiotem umowy jest przeniesienie na Spółkę wierzytelności własnych przysługujących cedentowi wraz z wszelkimi związanymi z tą wierzytelnością prawami. Po wstąpieniu w miejsce dotychczasowego wierzyciela Spółka według własnego uznania podejmuje dalsze kroki związane z wierzytelnością: realizuje windykację wierzytelności (w tym odsetki) we własnym imieniu i na własny rachunek bądź dokonuje ich dalszej odsprzedaży. Poza kupnem wierzytelności, zapłatą ceny i zawiadomieniem dłużnika o nabyciu wierzytelności, na podstawie zawartej umowy, Spółka nie zobowiązuje się do wykonania żadnych czynności oraz dodatkowych usług na rzecz cedenta. W przypadku, gdy dłużnik spłacił zobowiązanie do cedenta, cedent ma obowiązek dokonania wpłaty kwoty do Spółki.

Cena za zakupioną wierzytelność określana jest w proporcji do wyegzekwowanej kwoty (nie następuje zwrotny przelew wierzytelności), co zgodnie z uzyskaną przez Spółkę opinią prawną nie wykracza poza kontraktowe granice sposobu określenia ceny dla przelewu bezwarunkowego.

Po podpisaniu umowy o cesji wierzytelności, Spółka, jako nowy właściciel wierzytelności, ponosi wszelkie koszty związane z zakupioną wierzytelnością m.in.: koszy weryfikacji dłużnika, opłaty administracyjne, opłaty skarbowe, opłaty sądowe (w tym wpis). Spółka nie otrzymuje od cedenta żadnych środków pieniężnych na pokrycie ww. kosztów i w razie odstąpienia od umowy przez cedenta nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia.

Odstąpienie od umowy przewidziane w umowie może zostać dokonane przez Spółkę (gdy wbrew oświadczeniu złożonemu przez cedenta wierzytelność okazuje się sporna) oraz przez cedenta. W tym przypadku następuje zniweczenie stosunku prawnego w odniesieniu do całej umowy bądź w stosunku do jej części od daty jego powstania.

Oprócz kupna wierzytelności, Spółka świadczy również usługi windykacji wierzytelności. W tym przypadku Spółka nie działa na podstawie umowy o przelewie wierzytelności, ale na podstawie pełnomocnictwa. Z uwagi na brak przejętego przez Spółkę ryzyka wypłacalności dłużnika, wynagrodzenie dla Spółki określane jest w niższej wysokości, a ponadto usługobiorca zobowiązany jest do zapłaty wynagrodzenia za przyjęcie zlecenia oraz ponoszenia kosztów ściągnięcia długu (bez względu na to, czy wierzytelność zostanie wyegzekwowana).

W przypadku zawarcia umowy przelewu wierzytelności mają miejsce następujące sytuacje:

1. Umowa jest realizowana - Spółka wypłaca cedentowi uzgodnione wynagrodzenie. W niektórych przypadkach Spółka zawiera również aneks do umowy zmieniający kwotę bądź termin płatności wynagrodzenia w proporcji do należności głównej oraz wprowadza zapis o wykreśleniu pkt 2 Załącznika nr 1 do umowy, co uniemożliwia cedentowi odstąpienie od umowy na podstawie tego punktu.
2. Jeżeli istnieje ryzyko, że wbrew oświadczeniu cedenta wierzytelność może być sporna, Spółka podpisuje aneks do umowy, którego celem jest wydłużenie terminu płatności ceny za wierzytelność (także zmiana ceny) do czasu potwierdzenia bezsporności wierzytelności. Jeżeli wierzytelność okaże się bezsporna umowa jest realizowana (działanie, jak w pkt 1), a jeżeli wierzytelność okazuje się sporna Spółka odstępuje od umowy (działanie, tak jak wskazane w pkt 3).
3. Następuje odstąpienie od umowy:
   nbspnbsp a) przez Spółkę - sytuacja taka ma miejsce, gdy wbrew oświadczeniu cedenta wierzytelność okazuje się sporna. W tym przypadku Spółka nie uzyskuje żadnego wynagrodzenia, a umowę uznaje się za niebyłą;
   nbspnbsp b) przez cedenta w całości bądź w części (zgodnie z wykładnią woli obu stron transakcji, na podstawie zapisu pkt 2 załącznika nr 1 zostaje ustalone, że zamiarem stron jest odstąpienie od umowy w części niezrealizowanej). W konsekwencji strony uznają, że nie doszło do zawarcia umowy w całości bądź w części. W przypadku odstąpienia od części umowy Spółka otrzymuje wynagrodzenie tylko za część realizowaną.

Świadczone przez Spółkę usługi stanowią usługi pośrednictwa finansowego - PKWiU sekcja J ex (65-67).

Ponieważ Spółka nie dokonuje żadnych dodatkowych czynności na rzecz cedenta (przedmiotem umowy jest tylko cesja wierzytelności), umowy nie mają charakteru stałego (dotyczą konkretnie wskazanych wierzytelności), a wszystkie kupowane wierzytelności są wymagalne, usługi świadczone przez Spółkę nie stanowią usług faktoringu.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1. Jaką stawką podatku VAT należy opodatkować usługi świadczone przez Spółkę w związku z zawieranymi umowami przelewu wierzytelności w przypadkach wskazanych w pkt 1 - 3 (przy czym pkt 2 będzie realizowany tak jak pkt 1 albo jak pkt 3)... W których sytuacjach, usługi świadczone przez Spółkę korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług...
2. Czy w przypadku odstąpienia od umowy w całości bądź w części, wykonywana jest jakakolwiek czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT...
3. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w przypadkach wskazanych w pkt 1-3... Jak należy określić datę powstania obowiązku podatkowego, gdy płatność ceny za wierzytelność na rzecz cedenta dokonywana jest ratami...
4. Jak określić podstawę opodatkowania świadczonych przez Spółkę usług...
5. Czy do podstawy opodatkowania należy doliczać kwotę odsetek, które są egzekwowane przez Spółkę od dłużnika...

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy - m.in. wskazane w poz. 3 załącznika usługi pośrednictwa finansowego (sekcja J ex 65-67), z wyjątkiem usług ściągania długów oraz faktoringu. Oznacza to, iż usługi ściągania długów oraz usługi faktoringu podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT stawką 22%, zaś pozostałe usługi związane z obrotem wierzytelnościami, a stanowiące usługi pośrednictwa finansowego korzystają ze zwolnienia od podatku.

Świadczone przez Spółkę usługi, wskazane w stanie faktycznym w pkt 1-3 (w części, w której nie odstąpiono od umowy), realizowane na podstawie umowy przelewu wierzytelności nie stanowią usług ściągania długów. Świadczenie usług ściągania długów zakłada bowiem istnienie dwóch podmiotów, które zawarły transakcję. Usługodawca zobowiązuje się do ściągnięcia długu w zamian za wynagrodzenie. Konsumentem usługi (usługodawcą) jest ten podmiot, który korzysta z usługi wykonywanej przez kontrahenta, co oznacza, że usługodawca ściąga dług dla usługobiorcy, a nie dla siebie.

W sytuacjach opisanych w pkt 1, 2 (gdy wierzytelność okazuje się bezsporna) i 3 (część realizowana) stanu faktycznego nie występują takie relacje między Spółką a cedentem. Transakcja dotyczy jedynie przelewu wierzytelności, za którą Spółka płaci cedentowi uzgodnioną cenę. Spółka nie zobowiązuje się do jakichkolwiek działań polegających na ściąganiu długu na rzecz cedenta. Spółka wchodzi w miejsce dotychczasowego wierzyciela i to stanowi realizację zawartej transakcji. To, co dzieje się z wierzytelnością w dalszej kolejności, nie wynika już z transakcji pomiędzy Spółką a cedentem. Przejęty dług Spółka ściąga we własnym imieniu i na własny rachunek, a nie dla cedenta, bądź dokonuje jego dalszej sprzedaży. Spółka nie dokonuje zwrotnego przelewu wierzytelności. Mając na uwadze powyższe, umowę przelewu wierzytelności realizowaną przez Spółkę nie można uznać za usługę ściągania długów. Takie stanowisko zostało też zaprezentowane przez WSA w Warszawie, w wyroku z dnia 19 maja 2008 r.

Również w wyroku WSA w Łodzi z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt l SA/Łd 1228/06 wskazano, że "reguły językowe, zasady logiki i systematyka wewnętrzna ustawy wskazują, zdaniem Sądu, że owe usługi ściągania długów i faktoringu są innymi od obrotu wierzytelnościami usługami pośrednictwa finansowego, które z woli ustawodawcy, nie zostały zwolnione od podatku od towarów i usług". W konsekwencji, usługi obrotu wierzytelnościami korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie.

Stanowisko o zwolnieniu od podatku VAT transakcji przelewu wierzytelności przyjmuje również Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie (interpretacja z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. IPPP1-443-769/07-2/MP oraz interpretacja z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. IPPP1-443-433/07-6/MP).

Uwzględniając powyższe, a także zaprezentowany stan faktyczny należy uznać, iż usługi świadczone przez Spółkę na podstawie umowy o przelewie wierzytelności nie stanowią usług ściągania długu ani usług faktoringu, a zatem jako usługi pośrednictwa finansowego korzystają ze zwolnienia od podatku VAT.

Także w protokole z kontroli podatkowej, przeprowadzonej w Spółce w dniach 9-18 sierpnia 2006 r. za rok 2005 wskazano na prawidłowość stosowania zwolnienia od podatku VAT usług obrotu wierzytelnościami. Kontrolujący uznali bowiem, iż Spółka prawidłowo zalicza do kosztów podatkowych podatek naliczony od zakupionych towarów i usług związanych z świadczonymi usługami obrotu wierzytelnościami. Jeżeli usługi obrotu wierzytelnościami podlegałyby opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki 22%, Spółce nie przysługiwałoby prawo do uznania podatku naliczonego jako koszt podatkowy (art. 16 ust. 1 pkt 46 udpop).

Ad. 2

W przypadku odstąpienia od umowy w całości bądź w części nie dochodzi do zawarcia umowy odpowiednio w całości bądź w części. W konsekwencji nie jest realizowane żadne świadczenie stanowiące przedmiot opodatkowania VAT. Ponadto, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podlegają transakcje odpłatne. W przedmiotowym przypadku Spółce nie jest przyznawane żadne wynagrodzenie, a zatem brak jest czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT.

Ad. 3

Na podstawie art. 19 ust. 4 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później niż w 7 dniu licząc od dnia wykonania usługi. W przypadku cesji wierzytelności fakturę wystawia się zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom (...), nie później niż 7. dnia od dnia wykonania usługi.

Generalnie, usługę uznaje się za wykonaną w momencie realizacji wszelkich czynności, które się składają na daną usługę. W przypadku więc cesji wierzytelności, za moment wykonania usługi należy uznać moment zaspokojenia cedenta - tożsamy z chwilą zapłaty za rzecz cedenta umówionej ceny wierzytelności. W konsekwencji, obowiązek podatkowy w odniesieniu do przypadków wskazanych w pkt 1-3 będzie powstawał w dacie wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu od dnia zapłaty ceny na rzecz cedenta. W przypadku więc płatności ceny w ratach, obowiązek podatkowy będzie powstawał w dniu zapłaty poszczególnych kwot. W odniesieniu do umów bądź części umów, w stosunku do których nastąpiło odstąpienie, obowiązek podatkowy nie powstaje.

Ad. 4

Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest, co do zasady obrót, czyli kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia od nabywcy (...). Za podstawę opodatkowania w przypadku transakcji wskazanych w pkt 1-3 stanu faktycznego, można więc uznać jedynie kwotę wyegzekwowaną od dłużnika pomniejszoną o cenę zapłaconą do cedenta. Gdyby za podstawę opodatkowania uznać różnicę między wartością nominalną wierzytelności a kwotą zapłaconą do cedenta, w przypadku problemów z wyegzekwowaniem długu mogłoby dochodzić do sytuacji, gdy kwota podatku VAT byłaby wyższa niż wartość wyegzekwowanej wierzytelności (otrzymanego wynagrodzenia).

Ponadto określenie podstawy opodatkowania powinno następować zgodnie z zasadą "kwoty faktycznie otrzymanej", wskazaną w orzeczeniu ETS z dnia 24 października1996 r. w sprawie C -317/947 Elida Gips: "Nie byłoby zatem zgodne z dyrektywą, gdyby podstawa opodatkowania użyta do obliczenia podatku należnego od producenta jako podatnika, przekraczała kwotę ostatecznie przez niego otrzymaną. Gdyby bowiem tak było, zasada neutralności VAT w stosunku do podatników, do których należy przecież także producent, nie byłaby spełniona".

Mając na uwadze powyższe, za prawidłowe należałoby uznać ustalanie podstawy opodatkowania w wysokości kwoty rzeczywiście otrzymanej przez Spółkę (rzeczywiste dyskonto) pomniejszonej o kwotę należnego podatku VAT.

Ad. 5

W przypadku, gdy dokumentami potwierdzającymi/dokumentującymi kupowane wierzytelności w momencie zawarcia umowy są również noty odsetkowe, kwota otrzymanych odsetek pomniejszona o kwotę płatną dla cedenta powinna zwiększać podstawę opodatkowania. Jeżeli jednak przedmiotem przelewu wierzytelności jest jedynie wartość wierzytelności wynikająca z innych niż nota odsetkowa dokumentów, odsetki nie powinny zwiększać podstawy opodatkowania. Odsetki nie stanowią ponadto udokumentowanego składnika ceny na moment zawarcia umowy. Spółka nabywa w tym przypadku wierzytelność i będąc jej właścicielem jest uprawniona do otrzymania odsetek, jako świadczenia pobocznego. Odsetki nie stanowią zatem wynagrodzenia od cedenta, lecz wynikają z faktu, iż Spółka nabyła bezwarunkowo wierzytelność i jest uprawniona do otrzymania odsetek, jako świadczenia pobocznego wynikającego z zakupionej już wierzytelności.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za:

• prawidłowe- w zakresie wliczenia odsetek do podstawy opodatkowania, powstania obowiązku podatkowego oraz odstąpienia od umowy przelewu wierzytelności,
• nieprawidłowe- w zakresie stawki na świadczenie usługi ściągania długów oraz podstawy opodatkowania.

Ad. 1

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, o której mowa powyżej, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…) (art. 7 ust. 1). W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej. Wierzytelność jest prawem jednego podmiotu do żądania od drugiego podmiotu pewnego zachowania się zwanego świadczeniem (wyrażalnym pieniężnie). Wierzytelność jest prawem majątkowym, będącym przedmiotem obrotu gospodarczego. Przeniesienie praw do wierzytelności, jako niematerialnych praw majątkowych, co do zasady, stanowi świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy).

Wnioskodawca w stanie faktycznym wskazał, iż w ramach prowadzonej działalności zawiera umowy przelewu wierzytelności, na mocy których następuje na niego przeniesienie wierzytelności własnych cedenta wraz ze związanymi z tymi wierzytelnościami prawami. Zainteresowany według własnego uznania: realizuje windykację wierzytelności we własnym imieniu i na własny rachunek bądź dokonuje ich dalszej odsprzedaży. Uznaje się zatem, iż Wnioskodawca będzie działał w charakterze podatnika z tytułu tej czynności, ponieważ dokonuje zakupu wierzytelności w celu jej dalszej sprzedaży lub windykacji. Zakup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub w celu dalszej ich sprzedaży mieści się niewątpliwie w zakresie usług pośrednictwa finansowego - sklasyfikowanych według PKWiU w sekcji J ex (65-67). W tak ujmowanej usłudze mieści się cywilnoprawna instytucja przelewu wierzytelności (cesji), polegająca na przeniesieniu wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej na mocy umowy zawartej między zbywcą wierzytelności (cedentem), a jej nabywcą (cesjonariuszem). W takim przypadku, nabywca wierzytelności świadczy na rzecz jej zbywcy usługę pośrednictwa finansowego, której celem jest uwolnienie sprzedawcy wierzytelności od ciężaru jej egzekwowania.

Usługi pośrednictwa finansowego, co do zasady, korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w związku z poz. 3 załącznika nr 4 do ustawy (Sekcja J ex 65-67). Oznaczenie "ex" uprawnia do stosowania zwolnień w zakresie ściśle określonym w ustawie, z wyłączaniem usług wymienionych w punktach od 1-9 tejże pozycji 3 ww. załącznika. W katalogu usług, w odniesieniu do których nie stosuje się zwolnienia od podatku wymieniono między innymi usługi ściągania długów oraz faktoringu, przy czym nie wskazano symbolu PKWiU identyfikującego usługi zawierające się w tej kategorii.

Powyższe wyłączenie usług ściągania długów i faktoringu ze zwolnienia od podatku VAT zgodne jest z przepisem art. 13B(1)(d) Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG)(Dz. U. UE. L. 77.145.1 ze zm.), obowiązującej do dnia 31 grudnia 2006 r. oraz art. 135(1)(d) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. 06.347.1 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2007 r. Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w wyroku z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie C-305/01, definiując faktoring, o którym mowa w ww. przepisie Szóstej Dyrektywy podkreślił, iż działalność gospodarcza, w ramach której podmiot gospodarczy nabywa wierzytelności, przejmując ryzyko niewywiązania się dłużnika ze zobowiązania i w zamian wystawia swojemu klientowi faktury z tytułu prowizji, stanowi odzyskiwanie długów w rozumieniu art. 13B(d)(3) tej dyrektywy i dlatego działalność ta wyłączona jest ze zwolnienia określonego w tym przepisie.

Usługi ściągania długów i faktoringu nie zostały zdefiniowane w polskich przepisach prawa i należą do tzw. umów nienazwanych. Co do zasady faktoring polega na tym, że faktor trudniący się zawodowo tego typu działalnością nabywa wierzytelności przysługujące przedsiębiorcy (faktorantowi) z tytułu dokonania sprzedaży lub wykonania usług w zamian za określoną kwotę, odpowiadającą wartości nominalnej wierzytelności pomniejszonej o dyskonto uwzględniające wynagrodzenie faktora. W pojęciu usług ściągania długów i faktoringu mieści się zatem m.in. skup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub odprzedaży. Usługa tego typu polegająca na "wyręczeniu" klienta z czynności zmierzających do odzyskania długu podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług bez możliwości skorzystania ze zwolnienia. W pojęciu tym mieszczą się też usługi windykacji, które co do zasady zmierzają wprost do odzyskania długu.

W tym miejscu należy wskazać, że ustawa o podatku od towarów i usług nie uzależnia opodatkowania usług faktoringu od rodzaju umowy zawartej pomiędzy stronami, co oznacza, że każdy typ faktoringu podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Faktoring na gruncie ustawy winien być traktowany analogicznie jak cesja wierzytelności. Istota rozróżnienia usług (obrotu wierzytelnościami, inkasa oraz faktoringu) sprowadza się do zapisów umów łączących strony przelewu wierzytelności, analizy ich treści oraz czynności faktycznych wynikających z tych umów. W każdym przypadku, gdy celem działania usługodawcy jest przejęcie wierzytelności (długu) innego podmiotu w celu wyegzekwowania (ściągnięcia długu) - usługę tę należy opodatkować także wówczas, gdy środkiem tego celu jest nabycie cudzej wierzytelności (z ryzykiem lub bez ryzyka wypłacalności dłużnika), która to czynność mieści się w pojęciu szeroko pojętego pośrednictwa finansowego.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca nabywa wymagalne i bezsporne w całości lub w części wierzytelności własne innej firmy (cedenta) w celu samodzielnej windykacji lub indywidualnej odsprzedaży i nie świadczy na rzecz zbywcy żadnych dodatkowych usług. Przedmiotowa transakcja niewątpliwie powoduje "uwolnienie" cedenta od ciężaru egzekwowania wierzytelności i stanowi czynność odzyskiwania długów wyłączoną ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Koncepcja odzyskiwania długów nie zależy bowiem od sposobu, w jaki odzyskiwanie to się odbywa. Pojęcie odzyskiwania długów dotyczy jasno sprecyzowanych transakcji finansowych mających na celu uzyskanie zapłaty wierzytelności pieniężnej (vide: pkt 77 i 78 wyroku w sprawie C-305/01). Obrót wierzytelnościami (niezależnie od stopnia przyjętego ryzyka wypłacalności dłużnika) mieści się w pojęciu usług "ściągania długów i faktoringu" i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. W świetle powyższego, przedmiotowe czynności nie korzystają ze zwolnienia od podatku, bowiem działalność w zakresie obrotu wierzytelnościami jest wyłączona ze zwolnienia od podatku VAT.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22 %, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Przedmiotowa usługa nie korzysta z powyższych wyłączeń.

Dlatego też Wnioskodawca, jako nabywca wierzytelności, świadczy usługę ściągania długów, z tytułu której jest podatnikiem i która podlega opodatkowaniu VAT według stawki 22%.

W tym zakresie stanowisko Wnioskodawcy jest nieprawidłowe.

Ad. 2

Jak wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W ww. pkt 1 dokonano analizy, na podstawie której stwierdzono, że w przypadku, gdy dojdzie do realizacji zawartej umowy, nabywca wierzytelności świadczy na rzecz jej zbywcy usługę pośrednictwa finansowego, której celem jest uwolnienie sprzedawcy wierzytelności od ciężaru jej egzekwowania. Oznacza to, że w przypadku odstąpienia od umowy w całości nie dojdzie do świadczenia przez Spółkę żadnej usługi, z którą wiązałby się jakikolwiek obowiązek podatkowy w podatku VAT. Natomiast odstąpienie przez jedną ze stron od zawartej umowy w części - nie powoduje wykonania usługi w tej części.

Tym samym stanowisko Spółki w powyższym zakresie jest prawidłowe.

Ad. 3

Kwestia powstania obowiązku podatkowego uregulowana została w art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1.

W myśl art. 19 ust. 4 ustawy, jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Zgodnie z art. 19 ust. 5 ustawy, przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do faktur za częściowe wykonanie usługi.

Stosownie do zapisu art. 106 ust. 1 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Na podstawie przepisu § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798 ze zm.), fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem § 14, 15 i 15a.

Za moment wykonania usługi należy uznać moment zaspokojenia wierzyciela pierwotnego (cedenta), tj. chwilę zdjęcia z niego ciężaru egzekucji i ryzyka niewypłacalności dłużnika, tożsamy z chwilą zapłaty na rzecz cedenta umówionej ceny wierzytelności. W tym bowiem momencie, cedent otrzymuje od cesjonariusza świadczenie stanowiące istotę usługi opisanej we wniosku w odniesieniu do przedmiotowej umowy przelewu wierzytelności. Ponieważ usługa winna zostać udokumentowana fakturą, obowiązek podatkowy z jej tytułu powstanie z chwilą wystawienia faktury, które powinno nastąpić nie później niż 7. dnia licząc od ww. dnia wykonania usługi. W razie nie wystawienia faktury w obowiązującym terminie, obowiązek podatkowy powstanie 7. dnia licząc od ww. dnia wykonania.

Odnosząc powyższą analizę przepisów do przedstawionego stanu faktycznego stwierdza się, że w przypadku zapłaty w całości na rzecz cedenta umówionej kwoty za wierzytelność, obowiązek podatkowy jest tożsamy z momentem dokonania tej płatności. Natomiast, w przypadku płatności ratami - obowiązek podatkowy w stosunku do wykonywanej usługi - powstaje w dniu zapłaty poszczególnych kwot i w odniesieniu do tej części. Zatem, Wnioskodawca powinien udokumentować każdą, zarówno jednorazową spłatę należności, jak również każdą ratę, fakturą VAT.

Jeżeli jednak, jak wskazała Spółka we wniosku, w odniesieniu do umów lub części tych umów nastąpiło odstąpienie, obowiązek podatkowy w podatku VAT nie powstanie w tym zakresie, tj. w całości do umowy, od wykonania której odstąpiono lub w części - od umowy, która w jakimś zakresie nie jest realizowana.

W powyższym zakresie stanowisko Zainteresowanego jest prawidłowe.

Ad. 4

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy (…).

W świetle powyższego, podstawą opodatkowania opisanej w zapytaniu czynności polegającej na nabyciu wierzytelności jest różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności, a wartością, którą Spółka zapłaciła wierzycielowi pierwotnemu.

Podkreślić należy, że określając kwotę obrotu z tytułu wykonania usługi nabycia wierzytelności, świadczący musi ustalić wartość całego nabytego prawa (czyli kwota nominalna powiększona o zaległe odsetki naliczone na dzień dokonania cesji i wartość innych praw związanych z wierzytelnościami), a następnie odjąć od niej kwotę wypłaconą sprzedającemu.

W tym zakresie stanowisko Spółki jest nieprawidłowe.

Ad. 5

Jedną z istotniejszych zasad prawa zobowiązań jest ta, w myśl której, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia - niezależnie od faktu poniesionej szkody i okoliczności, następstwem których było opóźnienie w płatności. Odsetki takie określane są mianem odsetek ustawowych.

Drugim rodzajem odsetek są odsetki umowne, które są wynikiem negocjacji zainteresowanych stron i mogą być niższe lub wyższe niż odsetki ustawowe.

Obok odsetek ustawowych i umownych funkcjonuje trzecia kategoria odsetek - odsetki naliczane na podstawie ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz. U Nr 139, poz.1323 ze zm.).

Jak wskazano w ww. pkt 4, kwotę obrotu z tytułu wykonania usługi nabycia wierzytelności, stanowi wartość całego nabytego prawa. Zatem w przypadku, gdy dochodzi do zawarcia umowy na przelew wierzytelności, na wartość której składają się również naliczone przez cedenta odsetki (udokumentowane notami obciążeniowymi), powiększają one podstawę opodatkowania.

Natomiast odsetki za uchybienie terminowi spłaty, należne za okres od nabycia wierzytelności przez Wnioskodawcę do dnia zapłaty, nie stanowią elementu usługi windykacyjnej i tym samym nie stanowią obrotu w rozumieniu art. 29 ustawy.

Powyższe oznacza, że odsetki, które egzekwuje sama Spółka i które na moment zawarcia umowy o przelewie wierzytelności nie stanowiły składnika ceny nabytej wierzytelności, nie zwiększają podstawy opodatkowania, gdyż nie stanowiły wynagrodzenia od cedenta.

W powyższym zakresie stanowisko Zainteresowanego jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Tut. Organ pragnie zauważyć, iż z dniem 1 grudnia 2008 r. (z wyjątkami określonymi w art. 15 tej ustawy) weszła w życie ustawa z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1320) oraz rozporządzenia Ministra Finansów wydane na podstawie ustawy o podatku VAT.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.