Pytanie:

Podatnik zapytuje o właściwość miejscową urzędu skarbowego w przypadku gdy prowadzi indywidualną kancelarię adwokacką oraz świadczy usługi pomocy prawnej z urzędu.

Na tle tak zarysowanego stanu faktycznego wnioskodawca wyraża przekonanie, iż czynności wykonywane przez adwokata działającego z urzędu nie stanowią samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej a tym samym przychody w zakresie czynności wykonywanych na podstawie wyboru/zlecenia Sądu nie są opodatkowane podatkiem od towarów i usług.

Ocena prawna stanu faktycznego

Podstawowym przepisem dla właściwości miejscowej organów podatkowych jest art. 17 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60). Zgodnie z zapisem cytowanego artykułu jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika, inkasenta lub podmiotu wymienionego w art. 133 § 2 ordynacji podatkowej. Tak więc na podstawie zapisu tego artykułu należy stwierdzić, że przepis ten daje pierwszeństwo w tym zakresie regulacjom przewidzianym w ustawach prawa podatkowego materialnego. Tak więc w odniesieniu do przedmiotowego wniosku podatnika właściwość miejscowa oceniać będziemy na podstawie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Zgodnie z zapisem art 15 ust. 1 cytowanej ustawy podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. (ust. 2 cyt. artykułu)

W świetle tych przepisów działalność polegająca na świadczeniu usług adwokackich na zlecenie sądu stanowi element działalności gospodarczej wnioskodawcy.

Właściwości miejscowej organów podatkowych w podatku od towarów i usług jest poświęcony przepis art. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. i w związku z tym nie mają tutaj zastosowania reguły z art. 17 Ordynacji podatkowej. W myśl zapisu artykułu 3 właściwym dla podatnika organem podatkowym jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, z zastrzeżeniem ust. 2-5.

Czynności podlegające opodatkowaniu są niekiedy wykonywane na terenie działania dwóch lub więcej Urzędów skarbowych. Dla takiej sytuacji wprowadzone zostało unormowanie art. 3 ust. 2 cytowanej ustawy zgodnie z którym: jeżeli czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług są wykonywane na terenie objętym zakresem działania dwóch lub więcej urzędów skarbowych, właściwość miejscową ustala się dla osób fizycznych - ze względu na miejsce zamieszkania.

Reasumując: Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w formie indywidualnej kancelarii adwokackiej tak więc usługi obrony z urzędu, które zgodnie z art. 15 ust. 2 cyt. ustawy stanowią element tej działalności powinny być rozliczane w ramach prowadzonej kancelarii. Urzędem właściwym dla rozliczenia podatku należnego od usług adwokackich świadczonych z urzędu będzie więc urząd właściwy dla kancelarii, a zatem urząd właściwy ze względu na miejsce prowadzenia działalności chyba że czynności podlegające opodatkowaniu będą wykonywane na terenie działania dwóch lub więcej urzędów skarbowych wówczas właściwym dla kancelarii będzie urząd właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy.