Istota interpretacji:

Sprzedaż działek pochodzących z majątku prywatnego nie podlega opodatkowaniu.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawczyni wraz ze swoim synem są współwłaścicielami gruntu stanowiącego gospodarstwo rolne o powierzchni 1,64 ha, działka nr X/1, które nabyła wraz z mężem w 1975 r. we współwłasności małżeńskiej.

Po śmierci męża, w drodze spadku Zainteresowana odziedziczyła wraz z synem po 1/2 części masy spadkowej. w wyniku zakończenia postępowania spadkowego Wnioskodawczyni została właścicielką 3/4 gruntów, a 1/4 syn.

Jako właścicielka nabytego w 1975 r. gruntu w 1/2 oraz w drodze spadku 1/2 masy spadkowej wystąpiła wraz z synem do Burmistrza Miasta i Gminy z projektem podziału przedmiotowej działki na mniejsze z przeznaczeniem do sprzedaży.

Decyzją z 2008 r. Burmistrz zatwierdził projekt podziału działki nr X/1 w ten sposób, iż ww. nieruchomość została podzielona na działki o numerach: X/3, X/4, X/5, X/6, X/7, X/8, X/9, X/10, X/11, bez zmiany granic.

W planie zagospodarowania przestrzennego działki te są przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną (plan obowiązuje dłużej niż 5 lat).

Podziału działek dokonał również właściciel sąsiedniego gruntu. Po podziale dokonano u notariusza zamiany działek nr X/4 oraz X/5 na działkę nr X/14, stanowiącą wąskie pasy ziemi w celu regulacji granicy między nieruchomościami.

Dodatkowo, sąsiad w tym akcie notarialnym ustanowił służebność gruntową swojej działki nr X/13 (wydzielonej pod przyszłą drogę) na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr X/3 oraz nr X/7. Służebność gruntowa dotyczy przejazdu i prawa do przeprowadzenia mediów przez jego działkę do działek stanowiących własność Wnioskodawczyni i jej syna. Służebność ta jest nieodpłatna i bezterminowa.

Po podziale i zamianie (wg aktualnego wypisu z rejestru gruntów) sprzedaży podlegać będą działki nr: X/3, X/7, X/9, X/1, X/10 wraz z działką nr X/14 (działka nr X/14 nabyta od sąsiada w drodze zamiany), X/8 wraz z działką nr X/6 (działka nr X/6 przeznaczona w planie jako grunt rolny, sprzedawana jako działka polepszająca warunki działki X/8). Wraz z wymienionymi działkami sprzedawane będą udziały w działce X/9, stanowiącej w przyszłości drogę dojazdową.

Działki stanowią majątek osobisty, a sprzedaż ich nastąpi z tego majątku nie związanego z pozarolniczą działalnością gospodarczą (zarówno Wnioskodawczyni oraz jej syn nie prowadzą pozarolniczej działalności gospodarczej oraz nie są czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług). Przedmiotowe grunty nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej, a tym samym nie były dokonywane dostawy produktów rolnych, jak również nie były przedmiotem umowy najmu lub dzierżawy.

W przedmiotowej sprawie syn otrzymał interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w dniu 27 października 2008 r. nr (…).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Zainteresowana, która jest współwłaścicielem zbywanych działek, nabytych w 1975 r. we współwłasności małżeńskiej oraz w drodze spadku po mężu w 1/2 masy spadkowej i zamiany, będzie z tego tytułu podatnikiem podatku od towarów i usług, na którym ciąży obowiązek odprowadzenia tego podatku...

Zdaniem Wnioskodawczyni, zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. u. Nr 54, poz. 535 ze zm.), podatnikami tego podatku są m.in. osoby fizyczne, wykonujące działalność gospodarczą, która obejmuje wszelkie czynności producentów, handlowców lub usługodawców, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Czyniona częstotliwie sprzedaż działek przez Zainteresowaną wraz z synem, które to działki zostały wydzielone z gruntu nabytego w 1975 r. oraz w drodze spadku, jak również jednej działki nr X/14 nabytej w drodze zamiany, nie powoduje powstania obowiązku opodatkowania tych dostaw podatkiem od towarów i usług.

W analogicznych przypadkach WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 20 października 2006 r. sygn. akt l SA/Wr 830/2006 podkreślił, że "zasady wykładni gramatycznej i funkcjonalnej definicji działalności gospodarczej zawartej w cyt. art. 15 ust. 2 uptu prowadzą do wniosku, że działalnością gospodarczą jest nawet pojedyncza czynność, jeżeli wiąże się z nią zamiar wykonywania w sposób częstotliwy (czyli stały i powtarzalny), przy czym, czynność ta winna być wykonana przez producenta, handlowca, usługodawcę, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika lub wykonującego wolny zawód". Ta niewątpliwie trafna teza ma w sprawie znaczenie fundamentalne. Wyłącznie w kontekście, gdy czynność podlegająca opodatkowaniu została wykonana jednorazowo, jednak w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy.

Oznacza to, że warunkiem sine qua non uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika VAT jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, rolnik lub osoba wykonująca wolny zawód. Wówczas wykonywanie przezeń czynności może spowodować, że w odniesieniu do tych czynności zostanie on uznany za podatnika VAT. Jeżeli zatem przedmiotowa czynność została wykonana poza ramami jednej z powyższych działalności, wówczas pozostaje ona zupełnie bez znaczenia z punktu widzenia omawianej regulacji, zarówno wtedy, gdy została wykonana jednorazowo, jak i wtedy, gdy została wykonana wielokrotnie.

Tak właśnie i niewątpliwie, jak trafnie ustalił WSA we Wrocławiu, dzieje się w przypadku sprzedaży przez osobę majątku prywatnego. Majątek ten nabyty w celu wykorzystania na własne potrzeby, a nie w celu wykonywania działalności handlowej, czy usługowej w chwili sprzedaży nie podlega VAT, ponieważ jego sprzedaż (dostawa) nie mieści się w ramach prowadzonej działalności handlowej. Nie ma więc znaczenia to, że Wnioskodawczyni będzie dokonywała kilku odrębnych transakcji na rzecz różnych nabywców. Nie ma także znaczenia fakt, że podmiot ów czyni to w celach zarobkowych. Istotne jest bowiem jedynie to, że dokonując owej wyprzedaży własnego majątku, Zainteresowana wraz z synem nie będą działać w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania tych czynności w sposób częstotliwy w ramach prowadzonej działalności handlowej.

Powyższy pogląd prezentują sądy administracyjne w sprawie sprzedaży (dostawy) gruntu nie stanowiącego składnika majątku związanego z działalnością gospodarczą. l tak:

- W wyroku WSA w Olsztynie z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt l SA/Ol 1/07. Pojęcie "częstotliwego zamiaru" dla objęcia podatkiem VAT określonych czynności wykonywanych poza stricte działalnością gospodarczą (określone w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT), należy rozumieć jako zamiar powtarzania danej czynności nieokreśloną liczbę razy. o częstotliwości nie można mówić, gdy dana osoba fizyczna posiada działkę budowlaną i sprzedaje ją z przyczyn losowych.

- W wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3885/06. Nie można uznać za poprawny pogląd, aby sprzedaż wielu działek budowlanych, jeżeli tylko stanowią one majątek odrębny podatnika VAT i nie służą prowadzonej przez niego działalności, skutkowała powstaniem obowiązku podatkowego w VAT. Jeżeli zatem podatnik nie dokonał nabycia działek w celu ich odsprzedaży, działki te stanowią jego majątek osobisty, uznać należy, że ich sprzedaż nie podlega opodatkowaniu VAT.

- W wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 6 września 2006 r. sygn. akt l SA/Wr 1254/06. Pojęcie zamiaru wykonywania czynności w sposób częstotliwy odnosi się m.in. do producentów, handlowców czy też usługodawców, czyli do podmiotów wymienionych w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Tym samym, podatnikiem z tytułu sprzedaży działek budowlanych może być jedynie osoba, która dokonała nabycia działki z zamiarem jej dalszej odsprzedaży.

- Orzeczenie NSA w poszerzonym siedmioosobowym składzie z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt l FPS 3/07: Sprzedaż przez osobę fizyczną kilku (lub więcej) działek przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe, jeżeli stanowią one majątek osobisty tej osoby, nie podlega VAT.

Reasumując, Wnioskodawczyni wraz z synem z tytułu sprzedaży (dostawy) kilku działek gruntu wydzielonych z działki gruntu nabytego w 1975 r. oraz w drodze spadku, jak również jednej w drodze zamiany nie będą podatnikami podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust.1 oraz ust. 2 ustawy o VAT, a tym samym nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. u. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2. eksport towarów;
3. import towarów;
4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Z kolei art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Jednakże samo stwierdzenie, że podmiot dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu nie jest wystarczającą przesłanką, aby daną czynność opodatkować podatkiem od towarów i usług. Istotnym jest, aby podmiot działał w charakterze podatnika, a więc osoby prowadzącej działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza - na mocy ust. 2 powołanego artykułu - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Zatem, w przedmiotowej sprawie podstawowym kryterium dla opodatkowania sprzedaży nieruchomości jest ustalenie, czy działanie to można uznać za wykorzystywanie w sposób ciągły do celów zarobkowych, czy majątek nabyty został na potrzeby własne, czy też z przeznaczeniem do działalności handlowej.

Podkreślić przy tym należy, że zwłaszcza w przypadku działalności gospodarczej w zakresie handlu, zamiar częstotliwego wykonywania czynności ujawniony być musi już w momencie nabycia towaru, a nie w momencie jego sprzedaży. Nie można pominąć, że pod pojęciem "handel" należy rozumieć dokonywany w sposób zorganizowany zakup towarów w celu ich odsprzedaży. Jeżeli zatem dana czynność została wykonana poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika, czy wykonującego wolny zawód to w świetle cytowanego powyżej art. 15 ust. 2 nie można go uznać za podatnika VAT z tytułu wykonania takiej czynności i to bez względu na to, czy czynność tę wykonał jednorazowo ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania ich w sposób częstotliwy.

Taka właśnie sytuacja występuje w przypadku sprzedaży przez osobę fizyczną majątku prywatnego. Sprzedaż majątku nabytego na własne potrzeby, a nie z przeznaczeniem do działalności handlowej, zarówno w całości jak i w częściach, jednemu lub wielu nabywcom, z zyskiem lub bez, nie może być uznana za działalność handlową ze skutkiem w postaci uznania tej osoby za podatnika VAT.

Z opisanego przez Wnioskodawczynię zdarzenia przyszłego wynika, iż jako współwłaścicielka zamierza ona dokonać dostawy kilku działek przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną, wydzielonych z nieruchomości gruntowej stanowiącej gospodarstwo rolne, które Zainteresowana nabyła wraz z mężem w 1975 r. Przedmiotowe grunty nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej, nie dokonywano z nich dostawy produktów rolnych, nie były również przedmiotem umowy najmu lub dzierżawy. Wnioskodawczyni nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej, nie jest także czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Po śmierci męża Zainteresowana nabyła w drodze spadku 1/2 masy spadkowej stanowiącej część ww. gospodarstwa rolnego.

Grunt spełnia definicję towarów wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

Jednak w przedmiotowej sprawie Wnioskodawczyni nie należy traktować jako podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, w myśl art. 15 ustawy, za którą uznaje się również działalność rolniczą.

W przedmiotowej sprawie Zainteresowanej nie można uznać za podatnika prowadzącego działalność gospodarczą w myśl art. 15 ustawy, polegającą na handlu nieruchomościami, nie można stwierdzić bowiem, iż nabywając wraz z małżonkiem w 1975 r. grunt stanowiący gospodarstwo rolne działała w charakterze handlowca. Mając na uwadze okres zakupu oraz charakter wykorzystywania na potrzeby własne, trudno uznać, że nieruchomość tą zakupiono w celu dalszej odsprzedaży. Wnioskodawczyni wskazała także, że nie wykorzystywała jej do prowadzenia działalności rolniczej, tym samym nie były dokonywane dostawy produktów rolnych, jak również nie była przedmiotem umowy najmu lub dzierżawy, a Zainteresowana nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Ponadto, po śmierci małżonka otrzymała ona 1/2 masy spadkowej, na którą składała się część ww. gospodarstwa rolnego. Nie można zatem stwierdzić, że nabyła grunt w celu odsprzedaży, ponieważ pochodzi on z odziedziczonego majątku prywatnego.

W świetle powyższego, dostawy działek pochodzących z majątku osobistego, nabytego wraz z małżonkiem w 1975 r. oraz otrzymanych w wyniku spadku oraz zamiany, nie można uznać za działalność gospodarczą, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Zatem brak jest podstaw do uznania Zainteresowanej za podatnika podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży działek. Tym samym dostawa przedmiotowych działek nie będzie podlegała przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.

Tut. Organ informuje, iż zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wobec powyższego, udzielona interpretacja indywidualna jest wiążąca jedynie dla Zainteresowanej, a nie dla syna jako współwłaściciela przedmiotowych działek.

Jednocześnie należy zauważyć, że powołane prze Wnioskodawczynię wyroki sadów administracyjnych, wydane zostały w indywidualnych sprawach osadzonych w konkretnych stanach faktycznych i tylko do nich się zawężają, w związku z tym nie mają mocy powszechnie obowiązującego prawa.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ponadto tut. Organ informuje, iż w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych wydano interpretację indywidualną w dniu 25 marca 2009 r. nr ILPB2/415-22/09-2/ES.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. u. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Referencje