|
Chcesz odszukać potrzebne Ci informacje z zakresu stosowania prawa podatkowego
szybciej, wygodniej i pewniej, bez reklam?
|
||||||||||
| Słowa kluczowe: koszty uzyskania przychodów, podatek naliczony, prawo do odliczenia | |
| Data: 2009-10-01 | |
![]() Istota interpretacji:1. Czy do 30 listopada 2008r. miała prawo odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z działalnością opodatkowaną które w związku z ograniczeniami wynikającymi z ustawy o CIT nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów, w tym wydatków poniesionych na nabycie upominków dla kontrahentów, artykułów spożywczych do zużycia wewnętrznego na potrzeby biura? 2. Czy na podstawie ustawy o VAT, do 30 listopada 2008r. miała prawo odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z działalnością opodatkowaną, które w świetle ustawy o CIT mogłyby zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jednak ze względu na wewnętrzne procedury dotyczące księgowania faktur do poszczególnych lat podatkowych dla celów CIT były traktowane przez Tchibo jako koszty niestanowiące kosztów podatkowych.
W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Sp. z o.o. (dalej: Spółka) działa w ramach grupy X, która jest znanym na świecie producentem i dystrybutorem kawy. Spółka jest odpowiedzialna za marketing oraz sprzedaż produktów znajdujących się w ofercie grupy X. W okresie od 2005 r. do listopada 2008 r. w ramach prowadzonej działalności Spółka poniosła szereg wydatków, które zostały ujęte w jej rozliczeniach dla celów podatku dochodowego od osób prawnych (dalej: podatek CIT) jako niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Wydatki związane były z nabyciem towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania przez Spółkę czynności opodatkowanych. Działalność Spółki daje pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego. Wspomniane powyżej wydatki zaliczyć można m.in. do następujących grup: Grupa I — upominki dla kontrahentów Spółki, które przekazywane są w następujących sytuacjach: A — upominki okazjonalno przyznawane kontrahentom Spółki (obecnym oraz potencjalnym) W ramach prowadzonych działań promocyjnych Spółka przekazywała swoim kontrahentom (głównie dystrybutorom) upominki. Upominki przekazywane były na rzecz obecnych oraz potencjalnych kontrahentów. Do wspomnianych upominków zaliczyć można m.in. kosze świąteczne, wina, zegarki, kosmetyki, perfumy, portfele, biżuterię, odzież, torby podróżne, sprzęt elektroniczny (aparaty fotograficzne, telewizory plazmowe, laptopy), sprzęt biurowy, wycieczki zagraniczne itp. Tego typu upominki przekazywane były przez Spółkę okazjonalnie. Celem przekazań była promocja Spółki, wytworzenie jej pozytywnego wizerunku wśród współpracujących osób, intensyfikacja współpracy oraz zachęcenie potencjalnych kontrahentów do nawiązania współpracy. B — upominki przekazywane jako nagrody w ramach organizowanych konkursów, loterii, akcji promocyjnych oraz programów lojalnościowych W ramach współpracy z obecnymi kontrahentami Spółka organizowała konkursy, loterie, akcje promocyjne oraz programy lojalnościowe. W przypadku spełnienia określonych warunków (np. osiągnięcie pewnego poziomu sprzedaży) Spółka przyznawała swoim kontrahentom upominki (nagrody). Do wspomnianych nagród należały m.in. kosze świąteczne, wina, zegarki, kosmetyki, perfumy, portfele, odzież, torby podróżne, biżuteria, sprzęt elektroniczny (aparaty fotograficzne, telewizory plazmowe, laptopy), sprzęt biurowy, wycieczki zagraniczne itp. Celem konkursów I loterii / akcji promocyjnych i programów lojalnościowych było zachęcenie aktualnych kontrahentów do dalszej współpracy, intensyfikacja współpracy, reklama i promocja Spółki. Stosowana przez Spółkę praktyka przyznawania upominków dla obecnych i potencjalnych kontrahentów, zarówno w przypadku upominków okazjonalnych, jak i upominków będących nagrodami w organizowanych akcjach, mająca na celu zachęcenie do nawiązania lub kontynuowania współpracy, jest powszechnie akceptowana i stosowana w branży, w której Spółka działa. Grupa II — artykuły spożywcze zakupione przez Spółkę na potrzeby biura do zużycia wewnętrznego Spółka nabywała na potrzeby biura artykuły spożywcze przeznaczone do zużycia wewnętrznego. Wspomniane artykuły spożywcze to m.in. herbata, kawa, cukier, woda mineralna, soki, ciastka i paluszki. Artykuły te były zużywane przez pracowników Spółki oraz przez kontrahentów odwiedzających Spółkę. Spółka pragnie wskazać główne przyczyny traktowania wskazanych powyżej wydatków jako niestanowiących kosztów uzyskania przychodów:
Grupa III — wydatki udokumentowane fakturami otrzymanymi i zaksięgowanymi w roku następnym w stosunku do roku, którego dotyczą wydatki Spółka ujmowała pewne wydatki jako niestanowiące kosztów uzyskania przychodów z uwagi na moment księgowania faktur. W przypadkach, gdy faktury księgowano w innym roku niż rok, w którym wydatek mógłby być kosztem uzyskania przychodu (zgodnie z przepisami o CIT), wydatki były traktowane przez Spółkę jako koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. W zakresie w jakim Spółka nie dokonała korekty rozliczeń CIT, koszty te ujęte są w rozliczeniach podatkowych Spółki jako koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Podsumowując, Spółka traktowała wszystkie opisane powyżej wydatki jako niestanowiące kosztów uzyskania przychodów dla celów podatku CIT. Z tego powodu Spółka nie odliczała podatku VAT naliczonego. Jednakże, w wyniku szczegółowej analizy przepisów prawa podatkowego oraz licznych orzeczeń sądów administracyjnych, a także z uwagi na uchylenie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT z powodu jego sprzeczności z regulacjami unijnymi, Spółka doszła do wniosku, że ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z działalnością opodatkowaną które traktowane są jako koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. W związku z powyższym zadano następujące pytania:
Zdaniem Wnioskodawcy: Miał prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z działalnością opodatkowaną, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, w tym wydatków poniesionych na nabycie upominków dla kontrahentów, artykułów spożywczych do zużycia wewnętrznego na potrzeby biura oraz wydatków udokumentowanych fakturami zaksięgowanymi jako koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów ze względu na związek z innym rokiem podatkowym. Ad. 1 a) Analiza przepisów ustawy o VAT Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego jest podstawowym i fundamentalnym prawem podatnika, wynikającym z samej konstrukcji podatku VAT jako podatku od wartości dodanej. Warunki odliczenia reguluje ustawa o VAT. Przepis art. 86 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Przepisy ustawy o VAT przewidują sytuacje, w których podatnikowi nie przysługuje możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług, pomimo tego, że spełnione są generalne przesłanki upoważniające go do obniżenia podatku należnego o podatek VAT naliczony. Jednakże, zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny oraz orzecznictwem krajowym i unijnym, przepisy wyłączające prawo do odliczenia są uznawane za przepisy szczególne o wyjątkowym charakterze. W szczególności, nie jest dopuszczalna ich wykładania rozszerzająca, mogąca prowadzić do ograniczenia uprawnienia podatnika w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego. Ograniczenia prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego określa art. 88 ustawy o VAT. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do 30 listopada 2008 r., obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Jak zostało wskazane powyżej, w odniesieniu do podatku CIT, do 31 grudnia 2006r., nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów koszty reprezentacji i reklamy w części przekraczającej 0,25% przychodów. Natomiast zgodnie ze znowelizowanym od 1 stycznia 2007r. przepisem art. 16 ust 1 pkt 28 ustawy o CIT, nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów koszty reprezentacji. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT w związku z art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o CIT, jeżeli wydatki Spółki nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, Spółka nie mogła obniżyć podatku należnego o podatek VAT naliczony od przedmiotowych wydatków. Tymczasem zdaniem Spółki, kryterium zaliczenia danego wydatku do kosztów podatkowych w rozumieniu ustawy o CIT — o którym mowa w art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT — nie może mieć decydującego znaczenia dla uprawnienia do odliczenia naliczonego podatku VAT związanego z danym wydatkiem. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT o uprawnieniu tym decyduje bowiem wyłącznie związek nabywanego towaru lub usługi z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT. Przedmiotowy przepis implementuje Artykuł 17(2) Dyrektywy Rady w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych — wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku 77/388/EWG (Dz. U. UE z dnia 13 czerwca 1977r., Seria L, Nr 77.145.1 ze zm.; dalej: Szósta Dyrektywa), obecnie Artykuł 168 Dyrektywy Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, 2006/112/WE (Dz. U. UE z dnia 11 grudnia 2006 r., Seria L, Nr 06.347.1 ze zm.; dalej: Dyrektywa 2006/1 12/WE), która zastąpiła Szóstą Dyrektywę. Należy podkreślić, że wydatek poniesiony w celu zachęcenia do kontynuowania lub nawiązania współpracy przez kontrahentów Spółki pozostaje w bezpośrednim związku z jej działalnością opodatkowaną. Rozszerzenie sieci dystrybucji oraz intensyfikacja sprzedaży należy do podstawowych zadań każdego podmiotu gospodarczego o podobnym profilu działalności jak Spółka. Artykuły spożywcze udostępniane pracownikom podczas godzin pracy oraz kontrahentom przybywającym na spotkania do Spółki związane są z jej normalnym funkcjonowaniem. Wydatki we wspomnianym zakresie związane są z działalnością opodatkowaną Spółki, w konsekwencji związek, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, niewątpliwie występuje. b) Przepisy ustawy o VAT a prawo wspólnotowe Zgodnie z regulacjami unijnymi, ograniczenie odliczalności VAT dopuszczalne jest wyłącznie:
Ponadto, wyłączenia z prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego nie mogą być zbyt generalne i obszerne. Zgodnie z art. 11 ust. 4 Drugiej Dyrektywy Rady 67/228/EWG z dnia 11 kwietnia 1967 r., (Druga Dyrektywa Rady 67/228/EWG z dnia 11 kwietnia 1967 r. dotycząca harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w dziedzinie podatków obrotowych — struktury i sposoby stosowania wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, Dz. U. 1967, Nr 71, s. 1303, dalej: "Druga Dyrektywa"), ograniczenie prawa do odliczenia może odnosić się wyłącznie do konkretnych towarów i usług. Tym samym Artykuł 17(6) Szóstej Dyrektywy sprzeciwia się stosowaniu przez Państwa wyłączeń "ogólnych" — co jednoznacznie potwierdził Europejski Trybunał Sprawiedliwości w orzeczeniu z 14 lipca 2005 r. w sprawie C-434/03 "P. Charles i T.S. Charles-Tijmens" (por. pkt 31 — 35 uzasadnienia wyroku) Uprawnienie do obniżenia podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony stanowi fundamentalną zasadę systemu VAT (tzw. zasada neutralności) i wielokrotnie było podkreślane w orzecznictwie ETS. "Cechą podatku VAT jest to, że system odliczeń podatku naliczonego ma na celu całkowite uwolnienie podmiotu gospodarczego od obciążeń z tytułu podatku VAT przypadającego do zapłaty lub zapłaconego w toku prowadzonej działalności gospodarczej. Wspólnotowy system VAT konsekwentnie gwarantuje, że wszystkie czynności gospodarcze, niezależnie od ich celu ani rezultatu, będące przedmiotem podatku VAT są opodatkowane w całości w sposób neutralny. Wobec braku wyraźnego przepisu upoważniającego Państwo Członkowskie do ograniczenia prawa do odliczenia przysługującego podatnikowi— prawo to musi przysługiwać niezwłocznie w odniesieniu do wszystkich kwot podatku naliczonego. (…) Konsekwentnie, ograniczenie takie może być stosowane wyłącznie w przypadkach wprost wskazanych w dyrektywie." (Wyrok ETS z 21 września 1988 r. w sprawie 50/87 "KE vs Francja", pkt 15 — 17, podkreślenie Spółki). Źródłem niezgodności art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT z regulacjami wspólnotowymi było odniesienie się przez ustawodawcę do przepisów o podatku dochodowym. Każda zmiana przepisów o podatku dochodowym odnosząca się do możliwości uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu powodowała bowiem automatyczną zmianę zakresu regulacji w zakresie VAT. Ta zmienność powoduje, że ograniczenia prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z art. 88 ust. 1 pkt 2 nie da się uzasadnić klauzulą stand stili. Przedmiotowa regulacja nie ma również charakteru środka specjalnego, gdyż przy jej wprowadzaniu nie została zachowana wymagana procedura. Co równie ważne, jest to wyłączenie zbyt generalne, które nie mieści się w ramach wyłączeń dopuszczalnych na gruncie Drugiej Dyrektywy, więc nawet gdyby zachowana byłaby klauzula stand still, to i tak ze względu na sprzeczność z Drugiej Dyrektywą ograniczenie takie nie mogłoby być skuteczne. Opierając się na powyższych argumentach Spółka stoi na stanowisku, że ograniczenie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów dla celów podatku dochodowego jest niezgodne z regulacjami wspólnotowymi. c) Stanowisko polskiego ustawodawcy Sam ustawodawca, wykreślając omawiany przepis z tekstu ustawy o VAT, przyznał, że był on sprzeczny z prawem wspólnotowym. W uzasadnieniu projektu nowelizacji uchylającej art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT wskazano, iż: "Zmiany dotyczące art. 88 mają na celu zwiększenie neutralności zasady neutralności podatku od towarów i usług poprzez wykreślenie przepisu dotyczącego braku prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy wydatek nie stanowi kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Powyższa zmiana usuwa również sprzeczność obecnie obowiązujących norm prawnych z regulacjami zawartymi w Dyrektywie 2006/112/WE." (uzasadnienie projektu z dnia 25 kwietnia 2008 r., ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Druk Sejmowy nr 697, s. 8 uzasadnienia; podkreślenie Spółki). d) Stanowisko doktryny oraz orzecznictwo sądów administracyjnych Niezgodność art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT z regulacjami unijnymi, konsekwentnie podkreślana była przez przedstawicieli doktryny prawa podatkowego, np.:
Ponadto, niezgodność w analizowanym zakresie była przedmiotem wielu rozstrzygnięć sądów administracyjnych. W szczególności Spółka wskazuje na:
Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych kwestionuje się możliwość zbyt generalnych wyłączeń z prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego. Takie stanowisko zostało przyjęte m.in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 września 2008r. (sygn. III SA/Wa 437/08), w wyroku WSA z dnia 4 kwietnia 2007 r. (sygn. I SA/Wr 143/07), w wyroku WSA z dnia 30 kwietnia 2008 r. (sygn. III SA/Wa 173/08). Z powyższego wynika, że art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, jako odnoszący się do regulacji o podatku dochodowym, których zmiana może wpłynąć na zakres prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego, a także jako ogólnie wyłączający odliczenie w przypadku wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, był niezgodny z prawem wspólnotowym. W związku z powyższym, Spółka stoi na stanowisku, że miała prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków, które nie zostały przez Spółkę zaliczone do kosztów stanowiących koszty uzyskania przychodów, w tym od wydatków na nabycie upominków, artykułów spożywczych przed 1 grudnia 2008 r., tj. w okresie, kiedy przepis ten obowiązywał. Ad. 2 Tak jak wspomniano powyżej, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Ograniczenia prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego określa art. 88 ustawy o VAT. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do 30 listopada 2003 r., obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Z literalnego brzmienia przepisu wynika, iż podatnik miał prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w sytuacji, gdy wydatki mogłyby być teoretycznie zaliczone do kosztów podatkowych. Wydatki związane z fakturami zaliczonymi do kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów ze względu na księgowanie do innego roku niż wydatek dotyczył spełniały przesłankę, aby traktować je jako koszty uzyskania przychodów. Pomimo obecnej klasyfikacji jako koszty niestanowiace kosztów podatkowych, w sytuacji, gdy Spółka dokonałaby korekty w tym zakresie, koszty mogłyby zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. W konsekwencji, na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT w brzmieniu do 30 listopada 2008 r., T przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w tym zakresie. Spółka wskazuje na orzeczenia sądów administracyjnych, w których potwierdzono możliwość odliczenia przez podatników podatku VAT naliczonego w sytuacji, gdy wydatki mogłyby być generalnie traktowane jako koszty uzyskania przychodów, jednakże w pewnych przyczyn nie zostały do tej kategorii zaliczone. Przykładowo, Spółka wskazuje na wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 maja 2008r. (sygn. akt III SA/Wa 152/03) w którym stwierdzono, iż "(…) językowa analiza treści art. 88 ust. 1 pkt 2 w powiązaniu z zasadą stałości wyrażoną w art. 17 (6) VI Dyrektywy prowadzi do wniosku, iż wydatki na nabycie towarów i usług nie zaliczane do kosztów uzyskania przychodów z powodu przekroczenia limitów określonych w ustawach o podatkach dochodowych dają prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeżeli wydatki te mogłyby zostać hipotetycznie zaliczone do kosztów uzyskania przychodu". Analogiczne argumenty podniesiono w wyroku WSA z dnia 27 lutego 2007r. (sygn. akt I SA/Łd 1476/06) oraz w wyroku WSA z dnia 15 lutego 2007r. (sygn. I SA/Kr 1628/06). Podsumowując, niezależnie od braku zgodności art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT z prawem wspólnotowym wykazanego w poprzedniej części wniosku, Spółka stoi na stanowisku, iż nawet na gruncie ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do 30 listopada 2008r. przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków, które mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jednakże ze względu na procedury wewnętrzne były traktowane jako koszty niepodatkowe (wyłącznie ze względu na moment otrzymania faktury i moment jej księgowania). W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za:
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o VAT", w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika:
Uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostają spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz, gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Ustawodawca stworzył podatnikom prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, pod warunkiem spełnienia przez nich zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, m.in. tego, że zakupy towarów i usług będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Jedna z takich przesłanek negatywnych (w stanie prawnym obowiązującym do 30 listopada 2008 r.) określona została w art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Z przepisu tego wynika bowiem, iż obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego. Uznanie poniesionych wydatków na towary i usługi za koszt uzyskania przychodów, nie powoduje automatycznie powstania prawa do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie powyższych towarów bądź usług. Zatem fakt, iż dany wydatek stanowił koszt uzyskania przychodu jest kwestią odrębną od tego, czy nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. W pierwszej kolejności bowiem należy dokonać analizy, czy dany zakup towaru bądź usługi związany jest z transakcjami opodatkowanymi podatnika, a dopiero w drugiej kolejności (jeżeli dany zakup jest związany z czynnościami opodatkowanymi) – czy można go uznać za koszt uzyskania przychodu. Zatem, jeżeli wydatki poniesione przez podatnika nie były związane z czynnościami opodatkowanymi, fakt uznania ich za koszt uzyskania przychodu był sprawą wtórną i pozostającą bez wpływu na możliwość odliczenia podatku naliczonego. W związku z powyższym, podatnik mógł obniżyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w sytuacji, gdy występował związek pomiędzy poniesionym wydatkiem, a wykonywanymi z tytułu prowadzonej działalności czynnościami opodatkowanymi i co do zasady wydatek ten stanowił koszt uzyskania przychodu. Z powyższych przepisów ustawy o podatku VAT wynika, iż prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących poniesiony wydatek przysługuje w sytuacji, kiedy zakup ma związek ze sprzedażą opodatkowaną i kiedy, co do zasady, wydatek jest kosztem uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym. Zgodnie z wyjaśnieniami Zainteresowanego, wydatki poniesione na nabycie upominków dla kontrahentów, artykułów spożywczych do zużycia wewnętrznego na potrzeby biura nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w myśl art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Również wydatki, które w świetle ustawy o CIT mogłyby zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, zostały potraktowane przez Wnioskodawcę jako koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów z uwagi na wewnętrzne procedury dotyczące księgowania faktur do poszczególnych lat podatkowych dla celów CIT. W myśl art. 16 ust.1 pkt 28 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. z 2000 r. Dz. U. Nr 54, poz. 654 ze zm.), w okresie do 31 grudnia 2006 r. nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów koszty reprezentacji i reklamy w części przekraczającej 0,25% przychodów, chyba że reklama prowadzona była w środkach masowego przekazu lub publicznie w inny sposób. Z kolei w/w przepis od dnia 1 stycznia 2007r. miał brzmienie: nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów koszty reprezentacji, w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych. Ponadto należy tutaj powołać się na przepis art. 17(6) zdanie trzecie Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG) (Dz. U. UE. L. Nr 145 poz. 1 ze zm.), w myśl którego do czasu wejścia powyższych regulacji (listy wyłączeń spod prawa do odliczenia podatku), Państwa Członkowskie mogą zachować wyłączenia przewidziane w ich prawie krajowym w momencie wejścia w życie niniejszej dyrektywy. Podobne regulacje zawarte zostały w art. 176 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r., w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. Nr 347 poz. 1 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2007r. Powyższą regulację należy rozumieć w ten sposób, że krajowy akt prawny implementujący dyrektywę może co najwyżej utrzymywać dotychczasowe wyłączenia i ograniczenia, nie może zaś pogorszyć sytuacji podatników w odniesieniu do przepisów dotychczasowych. Komentowany przepis odnosi się do momentu wejścia w życie dyrektywy dla danego państwa członkowskiego. Momentem "wejścia w życie dyrektywy" dla Polski (państwa przystępującego dla wspólnoty już po pierwotnym terminie jej wejścia w życie był moment akcesji. Tak więc terminem wejścia w życie Szóstej Dyrektywy Rady dla Polski był dzień 1 maja 2004r., jako że wówczas nasz kraj przystąpił do Wspólnoty Europejskiej. W tym miejscu należy stwierdzić, że przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT jest odpowiednikiem obowiązującego do dnia 30 kwietnia 2004r. przepisu art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Tak więc podobnie jak w ustawie z 1993r., także w obowiązującym do dnia 1 grudnia 2008r. art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT utrzymano brak prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, czyli nie nastąpiła zmiana prowadząca do poszerzenia zakazu odliczenia z tego tytułu. Od dnia 1 maja 2004r. w tej części zostało wprowadzone ograniczenie w trybie art. 17 ust. 6 Szóstej Dyrektywy, które wcześniej obowiązywało i było stosowane. Tak więc należy stwierdzić, że przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT był zgodny z prawem unijnym. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca w okresie od 2005r. do listopada 2008r. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej poniósł szereg wydatków, które zostały ujęte w jego rozliczeniach dla celów podatku dochodowego od osób prawnych jako niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Wydatki te związane były z nabyciem towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania przez Wnioskodawcę czynności opodatkowanych (m.in. były to wydatki na zakup upominków dla kontrahentów, artykułów spożywczych do zużycia wewnętrznego na potrzeby biura, a także wydatki, które stanowiły koszt uzyskania przychodu, ale traktowane przez Spółkę były jako koszty niestanowiące uzyskania przychodów z uwagi na moment księgowania faktur dokumentujących te zakupy w innym roku niż rok, w którym wydatek mógł być kosztem uzyskania przychodu). Wątpliwości Wnioskodawcy sprowadzają się do tego, czy do dnia 30 listopada 2008r., tj. do momentu obowiązywania art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT Spółka miała prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z działalnością opodatkowaną, które w związku z ograniczeniami wynikającymi z ustawy o CIT nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów, a także wydatków związanych z działalnością opodatkowaną, które w świetle ustawy o CIT mogłyby zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jednak ze względu na wewnętrzne procedury dotyczące księgowania faktur do poszczególnych lat podatkowych dla celów CIT były traktowane przez Wnioskodawcę jako koszty niestanowiące kosztów podatkowych. Biorąc pod uwagę przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego oraz obowiązujące wówczas przepisy prawa podatkowego Wnioskodawca nie mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z wydatkami poniesionymi (do dnia 30 listopada 2008 r.) na nabycie upominków dla kontrahentów oraz artykułów spożywczych do zużycia wewnętrznego na potrzeby biura, ponieważ wydatki te nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych. Tym samym, brak jest podstaw do skorygowania uprzednio złożonych deklaracji VAT-7. Odnośnie wydatków, które stanowiły koszt uzyskania przychodów, ale ze względu na procedury wewnętrzne faktury dokumentujące te wydatki zostały zaksięgowane w innym roku niż rok, w którym wydatek mógłby być kosztem uzyskania przychodu, Spółka nie traktowała tych wydatków jako kosztów uzyskania przychodów, z literalnego brzemienia przepisu art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT do dnia 30 listopada 2008r. wynikało, że podatnicy nie mieli prawa do odliczenia podatku naliczonego od nabywanych towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie w świetle przepisów ustawy o CIT nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Zatem z uwagi na fakt, iż wydatki na nabycie towarów i usług mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, a jedynie ze względu na wewnętrzne procedury dotyczące księgowania faktur do poszczególnych lat podatkowych dla celów CIT były traktowane przez Podatnika jako koszty niestanowiące kosztów podatkowych, Wnioskodawcy, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w tym zakresie. Należy jednocześnie wskazać, iż zgodnie z ustawą z dnia 7 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 Nr 209, poz. 1320), z dniem 1 grudnia 2008r. przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 przestał obowiązywać. Zatem od dnia 1 grudnia 2008r. aby stwierdzić, czy podatnikowi podatku od towarów i usług przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, należy zbadać wyłącznie związek ponoszonych wydatków z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi. Powołane przez Wnioskodawcę wyroki sądów administracyjnych są rozstrzygnięciami w konkretnych sprawach, osadzonych w określonym stanie faktycznym i tylko do nich się zawężają, w związku z tym nie mają mocy powszechnie obowiązującego prawa. Natomiast aby uznać, czy interpretacja wydana przez organ podatkowy jest zgodna, czy też nie z orzecznictwem ETS, wyrok Trybunału musiałby zapaść w sprawie o identycznym stanie faktycznym. Orzeczenia ETS również nie mogą być podstawą przy rozpatrywaniu kolejnych spraw. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-ego Maja 10, 09-402 Płock. |
|
| 2009-10-01 |
