Teza:

Ustalona przez organy skarbowe okoliczność, że bezpośredni poprzednicy zbywców towaru sprzedanego podatnikowi nie udokumentowali jego pochodzenia nie daje podstaw do przypisania tym czynnościom pozorności bądź celu w postaci obejścia prawa czy też czynności sprzecznych z prawem. Podatnik nie musi zgłębiać drogi jaką odbywał towar zanim znalazł się w rękach jego bezpośredniego kontrahenta. Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z takich faktur.

Przedmiotem wniesionej skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 stycznia 2004 r. Sygn. akt SA/Bk 862/03, uchylający decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z 30 maja 2003 r. o nr PPI/4408-45/BB/03 określającą Szymonowi S. podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 roku.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
W wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej w firmie Pana Szymona S. "C." za 2000 r. organy skarbowe stwierdziły nieprawidłowości w rozliczeniu podatku naliczonego. Podatnik w poszczególnych miesiącach 2000 r. dokonał odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących sprzedaż tuszy i tonerów wystawionych przez firmę Norberta P. "N." z W. oraz z faktur wystawionych przez firmę "A." Jerzego W. i PPHU "P." Wojciecha P., dokumentujących sprzedaż procesorów i pamięci komputerowych.
W toku postępowania wykazano, że faktury wystawione przez "N." N. P. dokumentują czynności niezgodne ze stanem rzeczywistym i stosownie do postanowień § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, zaś faktury wystawione przez firmy "A." J. W. i PPHU "P." W. P. potwierdzają czynności pozorne i również nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego stosownie do § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "c" rozporządzenia cyt. wyżej.

Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2004 r. Sygn. akt SA/Bk 862/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 30.05.2003 r. Nr PP I/4408-45/BB/03.
Sąd stwierdził, że faktury wystawione przez PPHU "P." i "A." dokumentują zawarcie i wykonanie umów sprzedaży, a podatnik może ponosić odpowiedzialność tylko za następstwa czynności dokonanych z tymi firmami, bowiem bez znaczenia z punktu widzenia art. 19 ust. 1 ustawy o VAT i 50 ust. 4 pkt 5 lit. "a" i "c" jest to, że poprzednicy bezpośrednich zbywców towaru dla Szymona S. nie udokumentowali pochodzenia towaru.

Wyrok wskazany wyżej stał się przedmiotem skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku, w której wnoszono o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpatrzenia.
Zarzuty skargi kasacyjnej obejmują:
1) naruszenia prawa materialnego w oparciu o art. 174 pkt 1 ustawy z 30.08.2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez:
- niewłaściwe zastosowanie art. 19 ust. 1 ustawy z 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, polegającego na błędnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że faktury potwierdzające czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 kodeksu cywilnego stanowią podstawę do obniżenia podatku należnego w każdej sytuacji gdy istnieje towar, nawet wówczas gdy poprzednicy bezpośrednich zbywców towaru nie udokumentowali jego pochodzenia.
- niewłaściwe zastosowanie § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT do czynności dokonanych przez Podatnika z firmą PPHU "P." i "A.", w sytuacji gdy stan faktyczny wskazywał na pozorność czynności dokonanych przez te podmioty (§ 50 ust. 4 pkt 5 lit c rozporządzenia).
2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r.) a mianowicie:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z 30.08.2002 r. poprzez uchylenie decyzji, w sytuacji gdy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz nie nastąpiło inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 133 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w aktach sprawy materiału i w konsekwencji poczynienie sprzecznych z treścią zebranego materiału ustaleń, że organy podatkowe nie kwestionują nabycia towarów przez firmę "C." Szymona S. wbrew ustaleniom organów podatkowych, że Szymon S. towaru od firmy "N." Norberta P. nie nabywał, zaś towar nabyty od PPHU "P." i "A." nie był uwidoczniony na fakturach wystawianych przez te firmy na rzecz "C." Sz. S. oraz
- nie uwzględnienie wszystkich dowodów zgromadzonych w aktach w odniesieniu do kontaktów handlowych podatnika z firmą "N." N. P. i w konsekwencji pominięcie innych dowodów, które stwierdzały, że czynności między tymi firmami nie zostały dokonane.
- art. 141 § 4 ustawy z dnia 30.08.2002 r. poprzez przedstawienie stanu sprawy w uzasadnieniu wyroku niezgodnie ze stanem wynikającym z akt sprawy tj. wskazanie, że organy podatkowe oparły swoje rozstrzygnięcie w stosunku do transakcji z PPHU "P.", i "A." na podstawie § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia, podczas gdy decyzje oparte były na przepisie § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "c" rozporządzenia oraz
- poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazania co do dalszego postępowania w postaci ponownej oceny wyjaśnień Norberta P., tak aby Sąd mógł przyjąć, że pierwsze zeznania (wyjaśnienia) istotnie nie są zgodne ze stanem rzeczywistym, a dowód ten (zeznania Norberta P.) był jednym z wielu, ocenianych przez organy podatkowe i ponowna ocena zeznań Norberta P. nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż Sąd dopuścił się rażącego naruszenie prawa, gdyż istotą przepisu § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "c" rozporządzenia jest uniemożliwienie odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy pod rzekomo legalnym obrotem towarów ukryty był obrót towarami niewiadomego pochodzenia. Organy podatkowe dowiodły , że takie były transakcje między firmą "C." Sz. S. a firmami PPHU "P." i "A.". Wystawione przez te podmioty faktury nie dokumentowały obrotu handlowego towarami uwidocznionymi na tych fakturach.
O pozorności dokonanych czynności świadczą zdaniem skarżącego następujące fakty, a mianowicie:
- Spółka "A C." (pierwsza w łańcuchu firm wystawiająca faktury dokumentujące czynności pozorne) nie przedstawiła źródeł pochodzenia towaru tj. nie posiadała dowodów zakupu, nie dokonywała importu, nie deklarowała podatku, nie posiadała kopii faktur,
- firmy "A C.", PPHU "P." i "A." nie prowadziły działalności gospodarczej pod wskazanymi jako siedziby adresami,
-- pomimo wykazywania obrotu towarami w ilościach hurtowych, żadna z nich nie prowadziła dokumentacji magazynowej,
-- "transakcje" dokonywane bezpośrednio pomiędzy PPHU "P." a podatnikiem, bądź też pośrednio przy udziale "A." były pozbawione elementu zysku (sprzedaż w tym samym dniu poniżej cen zakupu),
-- firmy "A C." i "A." nie udostępniły do kontroli dokumentacji podatkowej, zaś Pan P. udostępnił inną, niż w rzeczywistości w 2000 r. prowadził.
Natomiast § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia ma zastosowanie wówczas, gdy faktury potwierdzają czynności, które nie miały miejsca, a więc nie istnieje towar, który byłby przedmiotem obrotu - taka sytuacja zaistniała w transakcjach między "N." N. P. a "C." Sz. S.

Wojewódzki Sąd Administracyjny niewłaściwie zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zastosował § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia do czynności dokonanych przez podatnika z firmami PPHU "P." i "A." w sytuacji, gdy organy podatkowe nie oparły się w swoich decyzjach na tym przepisie. Stan faktyczny wskazywał na pozorność czynności dokonanych przez te podmioty.

Sąd wydając wyrok na podstawie akt sprawy, (art. 133 § 1 ustawy z 30.08.2002 r.) powinien dokonać wszechstronnej oceny zebranych dowodów. Naruszenie przepisów postępowania doprowadziło do poczynienia przez Sąd sprzecznych z materiałem dowodowym ustaleń tj. że organy podatkowe nie kwestionują, nabycia towarów przez Szymona S. i że faktury stwierdzające nabycie towarów przez "C." Sz. S., stwierdzały nabycie faktyczne towaru. W istocie, jak wykazano wyżej, tak nie było.

Brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego skutkowało pominięciem przez Sąd istotnych dowodów wskazujących, że transakcje realizowane przez podatnika z firmą "N." N. P. nie miały miejsca.

W konsekwencji wskazanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na konieczność ponownej oceny zeznań (wyjaśnień) Norberta P. pozostanie bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy przez organy podatkowe, gdyż dowody (pominięte przez Sąd) w postaci zeznań innych świadków, pism z Krajowego Rejestru Sądowego i urzędów skarbowych świadczą o nieistnieniu firmy "F.", z której pochodziły towary rzekomo sprzedane firmie "C." Sz. S.

Niezrozumiała jest też konkluzja w uzasadnieniu wyroku, a dotycząca transakcji zawieranych przez podatnika z PPHU "P." i "A." mianowicie, że " ... skutki podatkowe z § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "a" i "c" można Szymonowi S. przypisać wówczas, gdy ustali się, że towaru na które wymienione wyżej firmy wystawiły faktury, w ogóle nie było.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Szymona S. wnosił o oddalenie kasacji w całości jako pozbawionej podstaw formalnych i materialnych.