Pytanie:

Czy w przypadku sprzedaży lub nieodpłatnego przekazania wodociągu gminnej spółce, Gminie jako inwestorowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur otrzymanych od wykonawców budowy wodociągów ?

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Namysłowie, działając na podstawie art. 14a § 1 i § 3 ustawy z dnia 23 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm./, udziela następującej informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego w sprawie przedstawionej w piśmie z dnia 01.06.2004 r. Nr F.X.3327/20/2004, uzupełnionej pismem z dnia 19.07.2004 r. Nr F.X.3327/30/2004, dotyczącej prawa do obniżenia przez Gminę podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur otrzymanych od wykonawców budowy wodociągów.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Gmina realizuje budowę wodociągów wiejskich, które po zakończeniu inwestycji zostaną sprzedane lub przekazane nieodpłatnie spółce, świadczącej usługi w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, której jedynym udziałowcem jest Gmina.

Zgodnie z art. 86, ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. Nr 54, poz. 535/, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi, przy nabyciu których naliczony został ten podatek, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Podstawową zasadą dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego jest więc istnienie związku tegoż podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi. Natomiast czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług stosownie do art. 5, ust. 1 ww ustawy są:

1/ odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju,

2/ eksport towarów,

3/ import towarów,

4/ wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju,

5/ wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Właśnie do realizacji tych czynności mają być wykorzystywane towary i usługi, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

Wskazana zasada wyłącza zatem możliwość dokonywania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz nie podlegających temu podatkowi. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego, może być częściowe, tzn. w tej części w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku, w jakiej towary te i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności zwolnionych od podatku. Odliczenie to odbywa się wówczas w proporcji określonej przepisami ustawy.

W sytuacji faktycznej przedstawionej przez Gminę należy stwierdzić, że jeżeli Gmina, jako inwestor realizujący /w ramach ustawowych zadań własnych w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków/ na rzecz mieszkańców gminy zadanie polegające na budowie wodociągów wiejskich, podejmie decyzję o sprzedaży tych wodociągów gminnej spółce, to ma prawo, na podstawie art. 86, ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. Nr 54, poz. 535/, do obniżenia kwot podatku należnego o kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z budowa tych wodociągów, ze względu na istniejący związek ponoszonych wydatków z mającą nastąpić w przyszłości sprzedażą inwestycji gminnej spółce, która jest faktycznym wykonawcą usług komunalnych. Związek ten, jakkolwiek urzeczywistni się w sposób bezpośredni dopiero w przyszłości, po zakończeniu inwestycji i jej sprzedaży gminnej spółce, znajdzie odzwierciedlenie w bieżących rozliczeniach Gminy.

W przypadku wykonywania sprzedaży opodatkowanej /innej niż planowana w przyszłości sprzedaż wodociągów gminnej spółce/ na bieżąco istnieje możliwość obniżenia kwot podatku należnego o kwoty podatku naliczonego, wynikające z faktur z tytułu nabycia towarów i usług związanych z budową wodociągów, zgodnie z art. 86, ust. 10 i 11 ww ustawy w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny albo w rozliczeni za okres następny. Jeżeli Gmina nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach określonych w art. 86, ust. 10 i 11, to na podstawie art. 86, ust. 13 powołanej ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, może obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego, nie póżniej jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego.

Natomiast nieodpłatne przekazanie wodociągów gminnej spółce będzie czynnością nie podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zgodnie bowiem z powołanym art. 5, ust. 1 ww ustawy opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W związku z tym, że przedmiotowe wydanie towaru będzie miało charakter nieodpłatny, co spowoduje, iż czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, Gminie nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur otrzymanych od wykonawców budowy wodociągów, na podstawie art. 86, ust. 1 powołanej ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym tut. organ podatkowy nie potwierdza stanowiska Gminy, ponieważ Gmina będzie miała prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego tylko w opisanym wyżej przypadku.