Istota interpretacji:

Prawo do odliczenia i zwrotu podatku w związku z realizacją projektu obejmującego budowę Sali gimnastycznej. Obiekt zostanie oddany – na podstawie umowy określonej w art. 710 ustawy Kodeks cywilny – do nieodpłatnego użytkowania.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Gmina, jako jednostka samorządu terytorialnego posiada osobowość prawną, jest podatnikiem podatku VAT czynnym i prowadzi sprzedaż opodatkowaną, związaną z usługami dzierżawy, najmu, użytkowania wieczystego oraz sprzedażą gruntów i budynków.

Gmina ubiegała się i otrzymała dofinansowanie – z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa xxx na lata 2007 - 2013 – projektu pn.: "Budowa (...)" (dnia 2 czerwca 2009 r. podpisana została umowa o nr U(...)). Jednym z załączników do wniosku jest interpretacja indywidualna w sprawie możliwości prawnej odzyskania podatku VAT od towarów i usług, w związku z realizacją projektu, wydaną przez właściwego Dyrektora Izby Skarbowej.

Po zakończeniu budowy obiektu planowane jest przekazanie przez Gminę prawa władania nieruchomością na rzecz jednostki organizacyjnej gminy tj. jednostki budżetowej – (Szkoła Podstawowa).

Szkoła ta jest publiczną samodzielną instytucją oświatową, której zakres działalności reguluje ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Jest to jednostka założona i prowadzona przez Gminę (jednostkę samorządu terytorialnego), czyli jest placówką publiczną, która w myśl. art. 7 ustawy o systemie oświaty m. in. zapewnia bezpłatne nauczanie w zakresie ramowych planów nauczania.

Budynek szkoły i nowowybudowanej sali gimnastycznej są ze sobą połączone i tworzą zwartą zabudowę. W kompleksie tym realizowane będą zadania związane z wychowaniem edukacyjnym i sportowym.

Jak już wspomniano Gmina na realizację inwestycji dotyczącą budowy sali gimnastycznej przy szkole podstawowej uzyskała dofinansowanie ze środków unijnych. Zgodnie z zawartą umową gmina zobowiązana jest zachować zasadę tzw. "trwałości projektu", tj. musi być zachowana przez okres 5 lat od daty zakończenia realizacji. Inwestycji nie można poddawać znaczącej modyfikacji, tj. mającej wpływ na charakter projektu, czy zmianę własności elementu infrastruktury albo zaprzestania działalności produkcyjnej.

W związku z powyższym pomiędzy Gminą a Szkołą zostanie podpisana umowa użyczenia. W myśl przepisów art. 710 i następnego ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę użyczenia używający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nie oznaczony, na bezpłatne używanie, oddanej mu w tym celu rzeczy.

Ponadto jak wskazuje inny zapis, jeżeli umowa nie określa sposobu używania rzeczy, biorący może rzecz używać w sposób odpowiadający jej właściwościom i przeznaczeniu. Bez zgody użyczającego biorący nie może oddać rzeczy użyczonej osobie trzeciej do używania. W związku z powyższym w umowie zawartej pomiędzy Gminą i Szkołą o bezpłatnym użyczeniu sali gimnastycznej będzie zapis wskazujący, że Gmina wyraża zgodę, aby szkoła mogła odpłatnie wynajmować salę gimnastyczną innym podmiotom. W toku budowy sali gimnastycznej i po jej oddaniu do użytkowania Gmina nie będzie prowadzić sprzedaży związanej z funkcjonowaniem sali gimnastycznej.

Na chwilę obecną Gmina wywiązuje się jedynie z zapisów art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że obowiązkiem gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty gminy z tytułu np. kultury fizycznej. W przyszłości, po oddaniu sali do użytku, dochody z tytułu wynajmu sali będzie czerpała już szkoła, jako zarządca tej nieruchomości - podmiot, któremu przekazano na podstawie użyczenia salę (szkoła to jednostka budżetowa posiadająca odrębny nr NIP).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

W związku z faktem, iż Gmina nie będzie prowadzić sprzedaży opodatkowanej związanej z realizacją zadania pn. "Budowa (...)", czy Gmina ma prawo do odliczenia i zwrotu podatku naliczonego...

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust.4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Art. 15 ustawy stanowi, że podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. W związku z powyższym prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione następujące warunki:

1. odliczenia dokonuje podatnik podatku VAT,
2. towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

W przypadku realizacji zadania pn. "Budowa (...)", należy stwierdzić, że Gmina nie prowadząc sprzedaży opodatkowanej związanej z wynajmem sali gimnastycznej przy Szkole Podstawowej, nie ma podstaw do odliczenia podatku naliczonego związanego z budową sali od podatku należnego.

Brak jest powiązania ze sprzedażą opodatkowaną, ponieważ między Gminą a Szkołą będzie zawarta umowa użyczenia, która jest regulowana przepisami Kodeksu cywilnego, ale w swojej konstrukcji jest formą bezpłatną. Natomiast dochody z wynajmu czerpać będzie Szkoła, ale to już jest odrębny podmiot, który nie jest stroną przy realizacji inwestycji w postaci budowy przedmiotowej sali.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i ust. 19 oraz art. 124.

Jak stanowi art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Jednostki samorządu terytorialnego takie jak gminy, powiaty czy województwa, są innymi niż organy władzy publicznej, uczestnikami sektora finansów publicznych, zatem nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy, lecz są objęte zwolnieniem, zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336). Z przepisu tego wynika, iż zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują:

• sprawy kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych (art. 7 ust. 1 pkt 10 cyt. ustawy),
• edukacji publicznej (art. 7 ust. 1 pkt 8 cyt. wyżej ustawy).

Z sytuacji przedstawionej we wniosku wynika, że Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT i prowadzi sprzedaż opodatkowaną związaną z usługami dzierżawy, najmu, użytkowania wieczystego oraz sprzedażą gruntów i budynków. Gmina uzyskała dofinansowanie projektu pn. "Budowa (...)", z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa xxx na lata 2007 – 2013. Po zakończeniu budowy planowane jest przekazanie obiektu Szkole Podstawowej – na podstawie umowy użyczenia – do nieodpłatnego używania. W przyszłości, po oddaniu Sali do użytku, Szkoła może uzyskiwać dochody z wynajmu obiektu. Wnioskodawca wskazuje jednak, iż brak jest powiązania zakupów dotyczących projektu ze sprzedażą opodatkowaną Gminy.

W myśl art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nie oznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.

Nadmienić należy, że według art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 ustawy, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast świadczenie usług, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, to każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlega opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie. Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte – w przypadku dostawy towarów – w art. 7 ust. 2 ustawy oraz – w przypadku świadczenia usług – w art. 8 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy, nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części, traktuje się jako odpłatne świadczenie usług.

Z powyższego wynika, że aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług muszą być spełnione łącznie dwa warunki, a mianowicie:

• brak związku świadczonych usług z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem,

• istnienie prawa podatnika do odliczenia w całości lub w części podatku naliczonego związanego ze świadczonymi usługami.
  
  

Za usługi niezwiązane z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że oddanie w nieodpłatne użytkowanie majątku wytworzonego w ramach realizacji przedmiotowej inwestycji, nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT, z uwagi na nieodpłatność tej czynności oraz fakt, iż nie będzie miał w tym przypadku zastosowania art. 8 ust. 2 ustawy – nieodpłatne przekazanie inwestycji do użytkowania odbędzie się w związku z prowadzoną przez Gminę działalnością (wykonywaniem we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność zadań publicznych, wskazanych w art. 7 ust. 1 cyt. wyżej ustawy o samorządzie gminnym).

Zatem, Wnioskodawcy nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących poniesione wydatki związane z realizacją przedmiotowego projektu, bowiem nie zostanie spełniony warunek określony w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, tj. by zakupywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

W zakresie przedmiotowego projektu Gmina nie będzie miała również możliwości uzyskania zwrotu podatku na zasadach określonych w rozdziale 10 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Ewentualny zwrot na podstawie tych przepisów obwarowany jest pewnymi warunkami, które podatnik winien spełnić. Wśród warunków tych ustawodawca wymienia m. in. pochodzenie środków finansowych ze źródeł określonych w § 8 ust. 3 i ust. 4 cyt. rozporządzenia oraz podpisanie umowy o dofinansowanie przed dniem 1 maja 2004 r. Ponieważ Gmina nie spełnia tych warunków, zatem nie ma możliwości ubiegania się o zwrot podatku VAT na podstawie przepisów rozdziału 10 cyt. rozporządzenia.

Reasumując, Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia i zwrotu podatku od towarów i usług w związku z realizacją projektu pn. "Budowa (...)".

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno