Istota interpretacji:

Umowa użyczenia a możliwość odliczenia podatku VAT od poniesionych wydatków.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jako osoba prawna posiadająca siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze gminnym. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 z 2001 r.) do zadań własnych gminy należy zaspokajanie potrzeb wspólnoty, na co składają się m.in. sprawy lokalnego transportu zbiorowego (pkt 7). Art. 2 stanowi, iż gmina wykonuje zadania publiczne we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność.

Z uwagi na nałożone ustawą zadania w zakresie lokalnego transportu zbiorowego, Zainteresowany zamierza przystąpić do realizacji określonego zadania pod nazwą "Poprawa (...)".

Planowana inwestycja będzie obejmowała:

1. zakup pięciu autobusów napędzanych biodsilem (paliwo ekologiczne),
2. zakup i montaż wiat przystankowych (wiata trzymodułowa wąska, wiata trzymodułowa szeroka, wiata czteromodułowa wąska) w liczbie 57,
3. budowa i przebudowa już istniejących zatok przystankowych - 27 sztuk,
4. zakup i montaż wiat na rowery - 5 sztuk.

Planowana inwestycja zgłoszona jest w konkursie ogłoszonym przez Urząd Marszałkowski w ramach działania 1.4 - Miejski transport publiczny Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa xxx na lata 2007-2013. Planowane dofinansowanie ze środków unijnych w ramach programu przewidywane jest na poziomie 85% kosztów kwalifikowanych projektu.

Wykonane w wyniku realizacji projektu zadania inwestycyjne będą stanowiły własność Wnioskodawcy, ujęte w jego księgach rachunkowych. Zadania związane z lokalnym transportem zbiorowym realizuje w imieniu Zainteresowanego Spółka Miejska jaką jest Miejski Zakład Komunikacyjny Spółka z o.o., ze 100% udziałem G. i to ona będzie w jego imieniu zarządzała pozyskanymi autobusami. Natomiast przystankami (wiatami zatokami), w imieniu G. zarządzał będzie zakład budżetowy - Zarząd Dróg i Zieleni Miejskiej. Zarówno z Miejskim Zakładem Komunikacyjnym Spółka z o.o., jak i Zarządem Dróg i Zieleni Miejskiej zostanie zawarta umowa użyczenia.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Zainteresowany realizując inwestycję pod nazwą "Poprawa (...)" ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizacją inwestycji...

Zdaniem Wnioskodawcy, nie posiada on prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupów inwestycyjnych związanych z realizacją inwestycji pn. "Poprawa (...)".

Rozliczenie podatku naliczonego uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunek ten nie zostanie spełniony, gdyż G. będzie tylko inwestorem przedmiotowej inwestycji, a towary i usługi nabywane w ramach realizacji projektu nie będą związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona powyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jednostki samorządu terytorialnego takie jak gminy, powiaty, czy województwa, są innymi niż organy władzy publicznej uczestnikami sektora finansów publicznych, zatem nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy, lecz są objęte zwolnieniem wskazanym w § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336). Zgodnie z tym przepisem, zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym m.in. sprawy lokalnego transportu zbiorowego - art. 7 ust. 1 pkt 7 cyt. ustawy.

Ze zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku wynika, że Zainteresowany w ramach zadań własnych zamierza zrealizować inwestycję pn. "Poprawa (...)". Planowana inwestycja zgłoszona jest w konkursie ogłoszonym przez Urząd Marszałkowski w ramach działania 1.4. - Miejski transport publiczny Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa xxx na lata 2007-2013. Dofinansowanie ze środków unijnych w ramach programu przewidywane jest na poziomie 85% kosztów kwalifikowanych projektu. Wykonane w ramach projektu zadania inwestycyjne będą stanowiły własność Wnioskodawcy. Zadania związane z lokalnym transportem zbiorowym w imieniu Zainteresowanego będzie realizował Miejski Zakład Komunikacyjny Spółka z o.o., ze 100% udziałem G., i to ona będzie w jego imieniu zarządzała pozyskanymi autobusami. Natomiast przystankami (wiatami zatokami) będzie zarządzał zakład budżetowy - Zarząd Dróg i Zieleni Miejskiej. Zarówno z Miejskim Zakładem Komunikacyjnym Spółka z o.o., jak i Zarządem Dróg i Zieleni Miejskiej zostanie zawarta umowa użyczenia.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia umowy użyczenia, dlatego też należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nie oznaczony na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy - art. 710 Kodeksu cywilnego. Istotnymi cechami tej umowy są zatem dwa elementy: oddanie rzeczy do używanie na pewien czas oraz nieodpłatność.

W myśl powołanego wyżej przepisu, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Nadmienić należy, że według art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 ustawy, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Natomiast świadczenie usług, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, to każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlega opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie. Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte - w przypadku dostawy towarów - w art. 7 ust. 2 i ust. 3 oraz - w przypadku świadczenia usług - w art. 8 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy, nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części, traktuje się jako odpłatne świadczenie usług.

Z powyższego wynika, iż aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług muszą być spełnione łącznie dwa warunki, a mianowicie:

• brak związku świadczonych usług z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem,
• istnienie prawa podatnika do odliczenia w całości lub w części podatku naliczonego związanego ze świadczonymi usługami.

Za usługi niezwiązane z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy, jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że Wnioskodawca zawierając umowy użyczenia, zobowiąże się zezwolić Miejskiemu Zakładowi Komunikacyjnemu Spółka z o.o. przez czas oznaczony lub nie oznaczony na bezpłatne używanie pozyskanych autobusów oraz zobowiąże się zezwolić Zarządowi Dróg i Zieleni Miejskiej przez czas oznaczony lub nie oznaczony na bezpłatne używanie przystanków (wiat, zatok). Zatem, czynności te nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT, z uwagi na brak odpłatności oraz fakt, iż nie będzie miał w tych przypadkach zastosowania art. 8 ust. 2 ustawy - oddanie w bezpłatne używanie odbędzie się w związku z prowadzoną przez Zainteresowanego (G.) działalnością (wykonywanie we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność zadań publicznych, zwolnionych od podatku VAT na podstawie § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług).

Zatem, w przedmiotowej sprawie warunek wskazany w art. 86 ustawy nie zostanie spełniony, gdyż Zainteresowany będzie tylko inwestorem przedmiotowej inwestycji, a towary i usługi nabywane w ramach realizacji projektu nie będą związane z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Reasumując, Wnioskodawca nie będzie miał prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.