Istota interpretacji:

Możliwość odzyskania podatku VAT przy realizacji projektu - budowa dróg gminnych

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

W dniu 26 stycznia 2009 r. Zarząd Województwa (…) jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa (…) na lata 2007-2013, ogłosił konkurs dla naboru nr 1 wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej I, Infrastruktura Transportowa, Działanie I.1 Drogi w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa (…) na lata 2007-2013. W ramach konkursu Gmina składa wniosek pn. "Budowa dróg gminnych (…)" (dalej Inwestycja).

Zadanie obejmować będzie budowę nowych odcinków dróg o długości (…) km i dostosowanie lokalnego układu drogowego do rozwiązań inwestycji wraz z budową ciągów pieszo-jezdnych, odwadniania i oświetlenia ulicznego. Inwestycja będzie realizowana w latach 2009-2010.

Realizacja ww. zadania traktowana jest jako działalność Gminy w zakresie nałożonych na nią obowiązków ustawą z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zadania te wymienione w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym obejmują m. in. drogi, ulice.

Natomiast wybudowana w ramach Inwestycji kanalizacja deszczowa będzie na podstawie umowy dzierżawy oddana podmiotowi uprawnionemu do jego eksploatacji - Gminnemu Zakładowi Komunalnemu w (…)Sp. z o.o. Z tytułu zawartej umowy Gmina uzyska przychód w postaci czynszu dzierżawnego.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy istnieje możliwość prawna odzyskania podatku VAT w związku z realizacją Inwestycji na zasadach określonych w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług...

Zdaniem Wnioskodawcy, Gmina nie ma możliwości odliczenia podatku od towarów i usług w związku z projektem realizowanym w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa (…) na lata 2007-2013. Kwotę podatku VAT można zaliczyć do kosztów kwalifikowanych projektu.

Wnioskodawca wskazuje na przepis art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, który mówi że nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, do realizacji których zostały powołane, z wyłączeniem czynności cywilnoprawnych. W związku z art. 86 ust. 1 ww. ustawy, informującym o prawie do obniżenia kwoty podatku należnego od kwoty podatku naliczonego, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, Gmina uważa, że nie przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z realizowaną inwestycją, ponieważ inwestycja nie jest związana z czynnościami opodatkowanymi.

Stosownie do § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336), w rozdziale 10 określone są przypadki, w których kwota podatku naliczonego może być zwrócona jednostce dokonującej nabycia (importu) towarów lub usług finansowanych ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej oraz warunki i tryb dokonania jego zwrotu. W § 8 ust. 3 i ust. 4 wymienia się rodzaje bezzwrotnej pomocy zagranicznej, od których przysługuje zwrot podatku naliczonego.

W opinii Wnioskodawcy, realizacja przedmiotowej Inwestycji nie mieści się w katalogu środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej, gdyż środki na jej realizację pochodzić będą z budżetu Unii Europejskiej, jednakże nie będą one wiązać się z umowami dotyczącymi Programu Pomocy w Przebudowie Gospodarczej Państw Europy Środkowej i Wschodniej (PHARE) czy kontraktów zawartych przed dniem 1 maja 2004 r. w ramach Przedakcesyjnego Instrumentu Polityki Strukturalnej (ISPA).

Kosztem niekwalifikowanym jest natomiast podatek VAT od robót odwodnienia dróg. Sieci deszczowe są w Gminie przekazywane zbiorczo do Zakładu Komunalnego na podstawie umowy dzierżawy. Na podstawie umowy Gmina wystawia później Zakładowi fakturę VAT. Powstaje więc przychód z tytułu dzierżawy i w związku z tym możliwość odliczenia VAT-u przez Gminę w zakresie kanalizacji deszczowej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

W myśl postanowień art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i ust. 19 oraz art. 124.

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Jednostki samorządu terytorialnego takie jak gminy, powiaty czy województwa, są innymi niż organy władzy publicznej, uczestnikami sektora finansów publicznych, zatem nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy, lecz są objęte zwolnieniem, zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336). Z przepisu tego wynika, iż zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy:

• gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego (art. 7 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy),
• wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym).
  
  

Z sytuacji przedstawionej we wniosku wynika, że Wnioskodawca zamierza zrealizować Inwestycję, która obejmować będzie budowę nowych odcinków dróg i dostosowanie lokalnego układu drogowego do rozwiązań inwestycji wraz z budową ciągów pieszo-jezdnych i oświetlenia ulicznego. Inwestycja nie jest związana z czynnościami opodatkowanymi. W ramach przedmiotowego zadania wykonana zostanie również kanalizacja deszczowa, która po zakończeniu Inwestycji zostanie przekazana do eksploatacji na podstawie umowy dzierżawy.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy o VAT uwarunkowane jest tym, aby zakupywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. W przedmiotowej sprawie warunek ten nie zostanie spełniony - w części dotyczącej budowy nowych odcinków dróg i dostosowania lokalnego układu drogowego do rozwiązań inwestycji wraz z budową ciągów pieszo-jezdnych i oświetlenia ulicznego - gdyż towary i usługi nabywane w ramach realizacji przedmiotowego projektu nie będą związane z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Zatem, Wnioskodawca nie będzie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych z tytułu realizacji planowanej inwestycji w części związanej z budową nowych odcinków dróg i dostosowania lokalnego układu drogowego do rozwiązań inwestycji wraz zabudową ciągów pieszo-jezdnych i oświetlenia ulicznego.

Powyższe nie dotyczy wydatków związanych z budową kanalizacji deszczowej.

W myśl art. 693 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.

Nadmienić należy, że według art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 ustawy, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast świadczenie usług, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, to każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlega opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie. Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte - w przypadku dostawy towarów - w art. 7 ust. 2 i ust. 3 ustawy oraz - w przypadku świadczenia usług - w art. 8 ust. 2 ustawy.

Biorąc pod uwagę powołane przepisy oraz przedstawiony we wniosku stan faktyczny należy stwierdzić, że przekazanie Zakładowi Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. praw do używania i czerpania pożytków z przedmiotu umowy dzierżawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego dokonując dzierżawy kanalizacji deszczowej świadczy usługi, które nie będą korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie § 13 ust. 1 pkt 11 ww. rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ przedmiotowe czynności będą wykonywane w ramach zawartej umowy cywilnoprawnej.

Mając na uwadze powyższe stwierdza się, iż Wnioskodawca - w części dotyczącej budowy kanalizacji deszczowej - będzie mógł obniżyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy.

W zakresie przedmiotowego projektu - w części dotyczącej budowy nowych odcinków dróg i dostosowania lokalnego układu drogowego do rozwiązań inwestycji wraz z budową ciągów pieszo-jezdnych i oświetlenia ulicznego - Gmina nie ma możliwości uzyskania zwrotu podatku na zasadach określonych w rozdziale 10 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Ewentualny zwrot na podstawie tych przepisów obwarowany jest pewnymi warunkami, które podatnik winien spełnić. Wśród warunków tych ustawodawca wymienia m. in. pochodzenie środków finansowych ze źródeł określonych w § 8 ust. 3 i 4 cyt. rozporządzenia oraz podpisanie umowy o dofinansowanie przed dniem 1 maja 2004 r. Ponieważ Gmina nie spełnia tych warunków, zatem nie ma możliwości ubiegania się o zwrot podatku VAT na podstawie przepisów rozdziału 10 cyt. rozporządzenia.

Reasumując, Wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizacją projektu w części dotyczącej kanalizacji deszczowej, z uwagi na związek poniesionych wydatków z czynnościami opodatkowanymi (uzyskiwaniem przychodów z tytułu dzierżawy). Natomiast, w zakresie budowy nowych odcinków dróg i dostosowania lokalnego układu drogowego do rozwiązań inwestycji wraz z budową ciągów pieszo-jezdnych i oświetlenia ulicznego, Zainteresowany nie ma możliwości odzyskania podatku od towarów i usług z faktur dokumentujących nabycie towarów i usługi związanych z realizacją tej części inwestycji, na podstawie przepisów o podatku VAT.

Należy zaznaczyć, że powołany przez Gminę przepis art. 15 ust. 6 ustawy, nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Ponadto, należy zauważyć, że organy podatkowe nie są kompetentne do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowanych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.