Istota interpretacji:

opodatkowanie podatkiem od towarów i usług zakupu nieruchomości od komornika sądowego oraz odliczenie podatku naliczonego wynikającego z otrzymanej faktury

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 26 października 2006r. Wnioskodawca zakupił w drodze przetargu od komornika sądowego nieruchomość w X przy ul. X, za kwotę 3.571.000 zł. Zapłata została dokonana w całości w terminie do końca listopada 2007r., tj. określonym przez Sąd Rejonowy w X bezpośrednio po uprawomocnieniu się postanowienia o przybiciu licytacji. Dnia 31 stycznia 2008r. przez Sąd Rejonowy w X zostało wydane postanowienie o wydaniu nabytej w drodze egzekucji sądowej nieruchomości. Postanowienie uprawomocniło się dnia 29 lipca 2008r. 28 sierpnia 2008r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w X dokonał wprowadzenia na zakupioną nieruchomość. Wierzyciel nieruchomości, tj. firma X od dnia zajęcia tj. 2002r. prowadziła działalność gospodarczą (stacja paliw) będąc czynnym podatnikiem VAT i jako inwestor odliczała VAT od rachunków inwestycyjnych.Po przejęciu nieruchomości przez Komornika jeden z 16 wierzycieli tj. C przejął na niewyjaśnionych zasadach od właściciela nieruchomość mimo wcześniejszego zabezpieczenia komorniczego.C sprzedało nieruchomość na fakturę VAT (22%). Nabywca "V" Sp. z o. o. prowadzi od 2002r. do 2008r. na stacji paliw działalność gospodarczą będąc czynnym podatnikiem VAT. Pierwszy właściciel firma X - osoba fizyczna twierdzi, że na dzień dzisiejszy nie jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Po dniu 29 lipca 2008r. Sąd Rejonowy w X wydał zarządzenie o przelaniu z rachunku sądowego kwoty stanowiącej równowartość 22% VAT kwoty wylicytowanej do Komornika Sądowego.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy w świetle zaistniałego stanu faktycznego zakup nieruchomości od Komornika Sądowego podlega opodatkowaniu podatkiem VAT...
Czy nabywca ma prawo do odliczenia VAT-u na podstawie otrzymanej faktury...

Zdaniem Wnioskodawcy, zakup nieruchomości od komornika sadowego podlega opodatkowaniu VAT, ponieważ w dniu zajęcia komorniczego właściciel nieruchomości był czynnym podatnikiem VAT. Wnioskodawca uważa, że ma prawo do odliczenia podatku VAT na podstawie otrzymanej faktury.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT podatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają:

1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2. eksport towarów;
3. import towarów;
4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
   
   

Jak z powyższego wynika opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega czynność dostawy a nie nabycia (zakupu). Zatem zakup nieruchomości, niezależnie od tego czy dokonany za pośrednictwem komornika sądowego od podmiotu będącego dłużnikiem czy też od innego podmiotu, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym dla nabywcy czynność nabycia (zakupu) nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, bowiem odpłatne nabycie towarów na terytorium kraju nie mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.

Ponadto wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 18 ustawy o VAT, komornik sądowy wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jest płatnikiem podatku od towarów i usług od dostawy dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów. Obowiązki płatnika podatku VAT zostały określone w art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), który stanowi, że płatnik obowiązany jest do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Egzekucja z nieruchomości, zgodnie z art. 921 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), należy do komornika sądowego, w którego okręgu nieruchomość jest położona.

Poza wymienionymi wyżej obowiązkami komornika sądowego jako płatnika VAT, wynikającymi z art. 8 Ordynacji podatkowej, obowiązują jeszcze te wynikające z przepisów wykonawczych. Zgodnie z § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95 poz. 798 ze zm.), komornik sądowy wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w przypadku sprzedaży towarów pochodzących z majątku dłużnika będącego podatnikiem VAT, wystawia w imieniu dłużnika i na jego rachunek fakturę potwierdzającą dokonanie sprzedaży tych towarów. Fakturę wystawia się, jeżeli na dłużniku spoczywa obowiązek podatkowy związany ze sprzedażą towarów (§ 24 ust. 2 ww. rozporządzenia). Faktura dokumentująca tego typu sprzedaż, poza elementami określonymi w § 9 i § 11 ust. 1 powołanego rozporządzenia, w myśl § 24 ust. 3, powinna zawierać dodatkowo nazwę i adresy organów egzekucyjnych. Ponadto jako sprzedawcę wpisuje się w fakturze nazwę i adres dłużnika, przy czym za podpisy osób uprawnionych do wystawienia faktury uważa się podpis kierownika organu egzekucyjnego (lub osób przez niego upoważnionych). Kopię faktury, o której mowa wyżej, zgodnie z § 24 ust. 4 cytowanego rozporządzenia, organ egzekucyjny przekazuje dłużnikowi, zachowując jedną kopię w swojej ewidencji. Z powyższych przepisów należy wywodzić zatem, że komornik dokonując sprzedaży w imieniu i na rzecz dłużnika będącego podatnikiem VAT jest zobowiązany do udokumentowania takiej sprzedaży, poprzez wystawienie faktury VAT spełniającej warunki, o których mowa powyżej oraz do zastosowania stawki podatku VAT właściwej dla przedmiotu sprzedaży.

Kwestie dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego uregulowane zostały w dziale IX ustawy o VAT, oraz zgodnie z dyspozycją ustawową w rozdziale 7 i 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.).W myśl postanowień art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7 suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Jak wynika z powyższego przepisu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wyłącznie podatnikom podatku od towarów i usług, w sytuacji gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi. W przypadku gdy podatnik dokonuje zakupów związanych zarówno z czynnościami zwolnionymi z podatku jak i opodatkowanymi zastosowanie znajdują przepisy, art. 90 i 91 ustawy o VAT, mające na celu określenie wartości podatku naliczonego, służącego wyłącznie czynnościom opodatkowanym, z pominięciem tej części podatku naliczonego, w jakiej nabyte towary i usługi będą wykorzystywane przez Wnioskodawcę do wykonywania czynności zwolnionych od podatku.Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, m. in. tego że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy o VAT.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z cyt. przepisem obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego.Zgodnie z art. 88 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT, przepis ust. 1 pkt 2 nie dotyczy wydatków związanych z nabyciem towarów i usług, o których mowa w art. 87 ust. 3, oraz z nabyciem gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów.

Należy również wskazać unormowania art. 88 ust. 3a ustawy, w których ustawodawca dokonał ograniczania prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. I tak zgodnie z tymi uregulowaniami nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy:

1. sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi:a) wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących,
   b) w których kwota podatku wykazana na oryginale faktury lub faktury korygującej jest różna od kwoty wykazanej na kopii;
   
2. transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku;
3. wystawiono więcej niż jedną fakturę dokumentującą tę samą sprzedaż;
4. wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne: a) stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności,
   b) podają kwoty niezgodne z rzeczywistością - w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,
   c) potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego - w części dotyczącej tych czynności;
5. faktury, faktury korygujące wystawione przez nabywcę zgodnie z odrębnymi przepisami nie zostały zaakceptowane przez sprzedającego;
6. zaświadczenie, o którym mowa w art. 86 ust. 5, zawiera informacje niezgodne ze stanem faktycznym.
   
   

Z przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego wynika, iż zakupił on w drodze przetargu od Komornika Sądowego w dniu 26 października 2008r. nieruchomość, za którą zapłata została dokonana w całości w terminie do końca listopada 2007r. tj. określonym przez Sąd bezpośrednio po uprawomocnieniu się postanowienia o przybiciu licytacji. Z treści wniosku wynika, iż Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT, a zakupiona nieruchomość jest w całości wykorzystywana do prowadzenia działalności opodatkowanej. Zakup przedmiotowej nieruchomości będzie udokumentowany fakturą VAT wystawioną przez Komornika.

Na tle tak przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego oraz w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy należy stwierdzić, że jeżeli transakcja jest czynnością podlegającą opodatkowaniu a dłużnik jest podatnikiem podatku od towarów i usług, została ona w sposób prawidłowy udokumentowana fakturą VAT oraz jest związana z wykonywaniem czynności opodatkowanych i nie zachodzą przesłanki wyłączające o których mowa powyżej to otrzymanie przez Wnioskodawcę takiej faktury zrodzi konsekwencje w postaci powstania prawa do odliczenia wskazanego w niej podatku naliczonego.

Biorąc powyższe pod uwagę stanowisko Wnioskodawcy oceniane całościowo należy uznać zanieprawidłowe.

Jednocześnie tut. organ zauważa, iż w niniejszej interpretacji nie dokonano oceny prawnej w kwestii prawidłowości sprzedaży przedmiotowej nieruchomości przez komornika sądowego na rzecz Wnioskodawcy bowiem w tym zakresie nie sformułowano pytania oraz nie przedstawiono stanowiska. Tut. organ pragnie zauważyć, iż granice tego szczególnego postępowania podatkowego, którego celem jest uzyskanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, określa Wnioskodawca występując z konkretnym pytaniem prawnym, wyłącznie w odniesieniu do stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę, co wynika wprost z przepisu art. 14b § 1, 2 i 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast na podstawie art. 14c § 1 i § 2 tut. organ dokonuje oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S.Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).
Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.