|
Chcesz odszukać potrzebne Ci informacje z zakresu stosowania prawa podatkowego
szybciej, wygodniej i pewniej, bez reklam?
|
||||||||||
| Słowa kluczowe: dokumentowanie, faktura, faktura VAT, odliczanie podatku naliczonego, odliczenia, opodatkowanie, premia pieniężna, świadczenie usług | |
| Data: 2008-05-23 | |
![]() Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z o.o., reprezentowanej przez Pełnomocnika, przedstawione we wniosku z dnia 16 lutego 2008 r. (data wpływu 26 luty 2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej:
UZASADNIENIE W dniu 26 lutego 2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez odbiorców premii pieniężnych oraz Ordynacji podatkowej w zakresie zastosowania przepisów dotyczących interpretacji prawa podatkowego.
Wnioskodawca otrzymuje od dostawców towarów gratyfikacje finansowe w formie premii pieniężnych. Premie te nie są przyporządkowane do konkretnych transakcji. Wypłacane są zazwyczaj w związku ze zrealizowaniem przez grupę zakupową, w której uczestniczy Zainteresowany, określonego pułapu zakupów w określonym czasie, a także w związku z terminowymi płatnościami za towar. Wnioskodawca ma wyznaczone w ramach grupy zakupowej indywidualne cele zakupowe, których realizacja daje wnioskodawcy prawo do tych gratyfikacji finansowych. Pułap zakupów określany jest kwotowo lub ilościowo, terminy płatności wynikają z warunków kontraktowych. Wnioskodawca udziela również gratyfikacji finansowych w formie premii pieniężnych. Tu rządzą identyczne zasady. Premie pieniężne które udziela wnioskodawca uzależnione są od spełnienia identycznych kryteriów. Beneficjent premii otrzymuje ją za zrealizowanie warunku osiągnięcia określonego poziomu obrotów w określonym czasie, a także w związku z nie pozostawaniem w zwłoce z płatnościami na rzecz Wnioskodawcy. Opisane wyżej gratyfikacje finansowe nie pełnią formy rabatów, rabaty w obrocie realizowanym przez Wnioskodawcę przyznawane są odrębnie i dokumentowane są przez udzielającego bezpośrednio na fakturze VAT bądź drogą wystawienia faktury korygującej VAT. Opisane wyżej gratyfikację finansowe są instrumentem odrębnym od systemu skont, który funkcjonuje odrębnie w systemie rozliczeń handlowych Wnioskodawcy. Poczynając od 2005 r. do końca 2007 r. Wnioskodawca dokumentował otrzymanie premii pieniężnych fakturami VAT. Wnioskodawca odliczał też podatek naliczony wykazany na fakturach VAT wystawionych wnioskodawcy dokumentujących udzielenie przez wnioskodawcę premii pieniężnych. Z końcem 2007 r. Wnioskodawca zaczął otrzymywać coraz liczniejsze sygnały do dostawców udzielających mu premii pieniężnych, iż począwszy do 2008 r. oczekują oni, że wnioskodawca będzie dokumentował udzielenie mu premii pieniężnych notami obciążeniowymi wystawianymi na rzecz dostawców udzielających premii, a więc, że system rozliczeń premii pieniężnych realizowany będzie poza systemem podatku od towarów i usług. O ile do końca 2007 r. do kwoty należnej wnioskodawcy premii pieniężnej doliczany był należny podatek, o tyle poczynając od wypłat premii realizowanych po 1 stycznia 2008 r. kwoty premii stawiane będą do dyspozycji Wnioskodawcy w kwotach netto. Analiza stanu prawnego przeprowadzona przez wnioskodawcę skłoniła go do takiej samej reakcji w stosunku do podmiotów, którym z kolei wnioskodawca udziela premii pieniężnych. Zważywszy jednak na negatywną okoliczność, że kwalifikacja premii pieniężnych na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług jest zróżnicowana w różnych częściach kraju, a praktyka taka ukształtowała się na gruncie różnych interpretacji indywidualnych i różnych orzeczeń sądów administracyjnych, nie można wykluczyć, że część beneficjentów premii, które udziela Wnioskodawca nadal będzie dokumentować ich otrzymanie fakturami VAT, tak więc konieczne staje się przyszłe ujednolicenie zasad ich kwalifikacji dla celów podatkowych choćby ze względu na zmiany w otoczeniu prawnym biznesu wynikające np. z nowego brzmienia art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT.
Zważywszy na obowiązujące od 1 stycznia 2008 r. brzmienie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, konieczne jest uwzględnienie zasad postępowania wynikających z nowego brzmienia tego przepisu przy dokumentowaniu i rozliczaniu premii pieniężnych. W tej sytuacji ponowna analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z uwzględnieniem dorobku doktryny i orzecznictwa, w tym orzecznictwa sadów krajowych i orzecznictwa ETS, prowadzi do wniosku, że poczynając od 1 stycznia 2008 r. otrzymanie faktury /AT dokumentującej udzielenie premii pieniężnej, wystawionej przez beneficjenta tej gratyfikacji finansowej, nie daje prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na tej fakturze nawet, gdy kwota wskazana na fakturze została uregulowana, jako że premia pieniężna nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ nie jest wynagrodzeniem za usługę, tym samym również nie podlega dokumentowaniu fakturą VAT, jednakże gdyby do takiego odliczenia doszło, podatnik może skutecznie powołać się na okoliczność, iż zastosował się do interpretacji ogólnej prawa podatkowego Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2004 r. wydanej w trybie art. 14 § 3 OpU w wersji obowiązującej w dniu wydania tej interpretacji, a gdyby w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej tej interpretacji nie uwzględniono, zastosowanie znajdą przepisy art. 14k § 2 i § 3 oraz art. 14m § 1 pkt 1 i 2 i § 2 i § 3 OpU. Czy taki wniosek jest prawidłowy?
W ocenie Wnioskodawcy premie pieniężne w stanie faktycznym sprawy nie podlegały i nie podlegają co do zasady opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zainteresowany stosował się jednak do powołanej interpretacji ogólnej gdyż funkcjonował w pewnym systemie, który nie dawał wnioskodawcy innych możliwości rozliczeniowych, tym bardziej że kwoty należności wynikające z faktur dokumentujących otrzymanie premii pieniężnych były przez Wnioskodawcę regulowane, a więc w okresie od 1 czerwca 2005 r. do końca 2007 r. zastosowanie znajdował art. 88 ust. 3a pkt 2 w brzmieniu dodanym przez art. 1 pkt 22 lit. b ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. zmieniającej między innymi z dniem 1 czerwca 2005 r. ptuU, jednakże przepis ten uległ kolejnej modyfikacji. Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ptuU, w wersji obowiązującej od 1 stycznia 2008 r., nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku. Ze względu na wskazaną wyżej zmianę art. 88 ust. 3a pkt 2 ptuU, o ile obiektywnie nieprawidłowa kwalifikacja premii pieniężnych nie miała znaczenia do 31 grudnia 2007 r. (nawet jeżeli otrzymanie premii nie podlegałoby opodatkowaniu, to uregulowanie kwoty wykazanej na fakturze pozwalało udzielającemu premię, na odliczenie podatku naliczonego wykazanego w tej fakturze), o tyle od dnia 1 stycznia 2008 r. prawidłowa kwalifikacja premii nabiera szczególnego znaczenia. W zakresie interpretacji ogólnej, którą powołuje Wnioskodawca, w dacie interpretacji obowiązywały przepisu art. 14 § 3 OpU w brzmieniu: Zastosowanie się przez podatnika, płatnika lub inkasenta do interpretacji prawa podatkowego (kierowanej do organów podatkowych i organów kontroli skarbowej, dotyczącej problemów prawa podatkowego, zamieszczonej w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów) nie może im szkodzić, jednakże nie zwalnia ich z obowiązku zapłaty podatku. W takim przypadku nie wszczyna się postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, a postępowanie wszczęte w tych sprawach umarza się, nie nalicza się odsetek za zwłokę i nie ustala dodatkowego zobowiązania w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług - w zakresie wynikającym z zastosowania się do interpretacji. Zastosowanie się podatnika, płatnika lub inkasenta do interpretacji prawa podatkowego, może stanowić przesłankę do umorzenia zaległości podatkowych, zgodnie z art. 67 OpU, jeżeli zaległości te powstały na skutek zastosowania się do takiej interpretacji. Z dniem 1 stycznia 2005 r. przepisy te uległy zmianie, jednak ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej zmieniając art. 14 OpU nie zawierała w tym zakresie uregulowań intertemporalnych. Nowy przepis art. 14 § 3 OpU stanowił, że zastosowanie się przez podatnika, płatnika lub inkasenta, a także następcę prawnego lub osobę trzecią odpowiedzialną za zaległości podatkowe do interpretacji, o której mowa w § 1 pkt 2 tego przepisu, nie może im szkodzić. W zakresie wynikającym z zastosowania się do interpretacji podatnikowi, płatnikowi lub inkasentowi albo następcy prawnemu lub osobie trzeciej odpowiedzialnej za zaległości podatkowe podatnika nie określa się albo nie ustala zobowiązania podatkowego za okres do dnia jej uchylenia albo zmiany, a także nie ustala dodatkowego zobowiązania w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług i nie wszczyna się postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, a postępowanie wszczęte w tych sprawach umarza się, nie stosuje się również innych sankcji wynikających z przepisów prawa podatkowego i przepisów karnych skarbowych. W tej sytuacji uprawnione jest twierdzenie, że przepisy art. 14 OpU w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2005 r. znajdują zastosowanie również w sytuacji, gdy podatnik zastosował się do interpretacji Ministra Finansów sprzed 1 stycznia 2005 r., o ile jest to interpretacja spełniająca warunki, o których mowa w art. 14 § 2 OpU (interpretacja skierowana do organów podatkowych i organów kontroli skarbowej dotyczące problemów prawa podatkowego, zamieszczona w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów). Interpretacja z 30 grudnia 2004 r. spełnia te warunki. Kolejna zmiana tych przepisów miała miejsce ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. O ile w przypadku interpretacji indywidualnych ustawa zmieniająca przewidywała regulacje intertemporalne, o tyle w zakresie interpretacji ogólnych (wydawanych przez Ministra Finansów w celu ujednolicenie stosowania prawa podatkowego przez podległe organy) nowe przepisy stosuje się wprost. Przewidują one, że:
- zobowiązanie nie zostało prawidłowo wykonane w wyniku zastosowania się do interpretacji, która uległa zmianie lub interpretacji nieuwzględnionej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej - art. 14m § 1 pkt 1 OpU oraz - skutki podatkowe związane ze zdarzeniem, któremu odpowiada stan faktyczny będący przedmiotem interpretacji, miały miejsce po opublikowaniu interpretacji (w stanie sprawy poczynając od 31 grudnia 2004 r.) - art. 14m § 1 pkt 2 OpU. Na wniosek podatnika, który nie zastosował się do interpretacji, w decyzji określającej lub ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego organ podatkowy określa również wysokość podatku objętego zwolnieniem j/w, albo - w przypadku uiszczenia podatku w zakresie objętym tym zwolnieniem - określa wysokość nadpłaty (art. 14m § 3 OpU). Uwzględniając powyższe, gdy Wnioskodawca po 1 stycznia 2008 r. zastosuje się do interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 30 grudnia 2004 r. powołane wyżej przepisy znajdą zastosowanie wprost, a więc zastosowanie się przez Wnioskodawcę do tej interpretacji nie może wywołać, w stosunku do zdarzeń zaistniałych po dniu 30 grudnia 2004 r. na warunkach j/w skutków w postaci obowiązku zapłaty zaległego podatku ani tym bardziej związanych z określeniem zaległości podatkowej zapłatą tzw. skutków akcesoryjnych. Reasumując, pomimo tego, że otrzymanie premii pieniężnej nie jest rozpoznawane dla celów VAT jako wynagrodzenie za świadczone odpłatnie usługi, a więc jej otrzymanie nie może być dokumentowane fakturą VAT, to jednak jeżeli Wnioskodawca po 1 stycznia 2008 r. odliczy podatek VAT wykazany w fakturze VAT, wystawionej Wnioskodawcy przez beneficjenta takiej gratyfikacji finansowej powołując się na to, że zastosował się do interpretacji Ministra Finansów z 30 grudnia 2004 r. uzyska ochronę przewidzianą przez art. 14k i 14m OpU.
Stosownie do art. 106 ust. 1 ustawy podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy (...). Zatem każde odpłatne świadczenie na rzecz innego podmiotu podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę, a beneficjentem i w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Konieczne jest, aby istniał bezpośredni związek pomiędzy usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Podatnicy podejmują różnorodne działania w zakresie intensyfikacji sprzedaży towarów, w efekcie których kształtują wzajemne relacje w ten sposób, że premie pieniężne wypłacane są z tytułu dokonywania przez nabywcę zakupów określonej wartości, czy ilości towarów w określonym czasie lub też dokonywania terminowych płatności za zrealizowane dostawy w pewnym okresie i w ustalony sposób, a premie te nie są związane z żadną konkretną dostawą. Należy uznać więc, że wypłacona premia pieniężna związana jest z określonymi zachowaniami nabywcy. Jest to zatem świadczenie usług przez nabywcę otrzymującego taką premię.
Działania Wnioskodawcy oraz jego kontrahentów, polegające na wypłacaniu premii pieniężnych za zrealizowanie określonego poziomu obrotów, mają bezpośredni wpływ na ich wzajemne zachowania, co powoduje, że pomiędzy stronami istnieje relacja zobowiązaniowa, którą na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług należy uznać za odpłatne świadczenie usług, wskazanych w art. 8 ust. 1 ustawy. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdza się, iż otrzymana premia pieniężna stanowi rodzaj wynagrodzenia dla kontrahentów za świadczone usługi na rzecz Wnioskodawcy i odwrotnie. Przedmiotowe czynności powinny zatem być dokumentowane przez strony fakturami VAT, podlegają bowiem opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. W myśl ust. 2 ww. artykułu kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7:
a. z tytułu nabycia towarów i usług, b. potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego, c. od komitenta z tytułu dostawy towarów będącej przedmiotem umowy komisu - z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4; Na mocy art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego. Stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2008 r., nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku. Niewłaściwe jest więc stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym w związku ze zmianą wprowadzoną do art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, nie będzie przysługiwało mu prawo do obniżania podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach VAT, które zostaną wystawione po 1 stycznia 2008 r. przez jego kontrahentów z tytułu otrzymywania premii. Faktury VAT dokumentujące otrzymanie przedmiotowych premii pieniężnych stanowią, zgodnie z obowiązującym prawem podatkowym podstawę do odliczania podatku naliczonego.
Ponadto należy podkreślić, iż przywołane przez Zainteresowanego wyroki sądów są rozstrzygnięciami danego konkretnego przypadku i wiążą sąd tylko w tym zakresie, nie mogą być źródłem praw i obowiązków w innych sprawach. Bowiem źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczpospolitej Polskiej są z zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. Nr 78, poz. 483), Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Każdą sprawę organ podatkowy jest zobowiązany traktować indywidualnie, a orzeczenie podejmowane jest w oparciu o zebrany materiał dowodowy. Nie znając wyczerpującego stanu faktycznego, organ podatkowy nie może opierać się na ustaleniach sądów bądź innych organów. Zgodnie z art. 14a (poprzednio art. 14 § 1 pkt 2) ustawy Ordynacja podatkowa minister właściwy do spraw finansów publicznych dąży do zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej, dokonując w szczególności jego interpretacji, przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów oraz Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (interpretacje ogólne). Z powołaniem na ten przepis wydano interpretację dotyczącą sytuacji związanych z ustanowieniem premii pieniężnych (pismo Ministerstwa Finansów z dnia 30 grudnia 2004 r. Nr PP3-812-1222/2004/AP/4026). W zakresie znaczenia prawnego dla uznania prawidłowości dokonanych rozliczeń, wydanej interpretacji ogólnej, obowiązującym od dnia wydania interpretacji do 1 lipca 2007 r. jest przepis art. 14c ustawy Ordynacja podatkowa, który stanowi, iż zastosowanie się podatnika, płatnika lub inkasenta do interpretacji, o której mowa w art. 14a § 1, nie może mu szkodzić. W zakresie wynikającym z zastosowania się do interpretacji podatnikowi, płatnikowi lub inkasentowi nie określa się albo nie ustala zobowiązania podatkowego za okres do wywarcia skutku, o którym mowa w art. 14b § 5 zdanie drugie, a także:
Również, po dokonaniu z dniem 1 lipca 2007 r. nowelizacji ustawy Ordynacja podatkowa (ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw Dz. U. z 2006 r. nr 217, poz. 1590) zgodnie z art. 14k § 2 zastosowanie się do interpretacji ogólnej przed jej zmianą nie może szkodzić temu, kto się do niej zastosował, jak również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej. Reasumując, zastosowanie się przez Wnioskodawcę do ww. interpretacji ogólnej przepisów prawa podatkowego nie może szkodzić, co w powyższej sytuacji faktycznej oznacza, że jeśli prawo do odliczenia podatku naliczonego Zainteresowany upatrywał w uregulowaniach wynikających z interpretacji ogólnej Ministra Finansów, to w przypadku jej uchylenia - do dnia wydania zmienionej interpretacji nie ma podstaw prawnych do zmiany rozliczeń podatkowych, czy dokonania korekty deklaracji. Tym samym Zainteresowany, stosując się do interpretacji Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2004 r. uzyskał ochronę prawną przewidzianą ww. przepisami.
Należy podkreślić, że zastosowanie ww. pisma Ministerstwa Finansów zależy od tego, czy określony stan faktyczny dotyczy sytuacji, w której dochodzi do świadczenia usług, za które nabywca towarów otrzymuje wynagrodzenie. Wykonywane przez podatników czynności mają różnorodny charakter, w wyniku których są wypłacane premie pieniężne, a więc w głównej mierze należy mieć na uwadze określony stan faktyczny.
Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno. Referencje |
|
| 2008-05-23 |
