Pytanie:

Czy w świetle art. 89 a i 89 b ustawy o podatku od towarów i usług podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów dokonanych na rzecz odbiorcy, co do którego toczy się postępowanie upadłościowe i zachodzi uzasadnione podejrzenie nieściągalności należności, oraz jakimi dokumentami w przedstawionej sytuacji należy uprawdopodobnić nieściągalność przysługujących podatnikowi należności w celu zastosowania art. 89 a i 89 b ustawy?

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji urządzeń automatyki przemysłowej. W ramach prowadzonej przez siebie działalności w dniu 20.04.2001 roku została wystawiona faktura za dostawę wyprodukowanych urządzeń na rzecz odbiorcy. Odbiorca rzeczową fakturę zapłacił częściowo. Pozostała do zapłaty część należności głównej. Wobec odbiorcy urządzeń w dniu 03.04.2003 roku została ogłoszona upadłość, a postępowanie upadłościowe toczy się nadal. Przedsiębiorstwo w upadłości jest zarejestrowane jako podatnik VAT czynny w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Pytanie:

Czy w świetle art. 89 a i 89 b ustawy o podatku od towarów i usług podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów dokonanych na rzecz odbiorcy, co do którego toczy się postępowanie upadłościowe i zachodzi uzasadnione podejrzenie nieściągalności należności, oraz jakimi dokumentami w przedstawionej sytuacji należy uprawdopodobnić nieściągalność przysługujących podatnikowi należności w celu zastosowania art. 89 a i 89 b ustawy?

Stanowisko podatnika:

Art. 89 a ustawy o VAT upoważnia podatnika do korekty podatku należnego w przypadku wierzytelności opisanych jako nieściągalne oraz że dotyczy to także części takich wierzytelności. Ustęp 2 art. 89 a ustawy wymienia warunki upoważniające dokonanie korekty, które zostały spełnione przez Podatnika (zacytowano tylko warunki określone w punktach 1-5 ust. 2 art. 89a). Oznacza to, że w przedstawionej sprawie podatnik może dokonać korekty podatku naliczonego.

Ocena prawna:

Nowelizacją ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku (publikacja: Dz. U. Nr 90, poz. 756) wprowadzono do ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) nową kategorię określaną popularnie jako ulga za złe długi. Umożliwia ona odliczanie VAT niezapłaconego przez kontrahenta podatnika. Zasady korzystania z tzw. ulgi za złe długi zostały określone w dodanym do ustawy z dnia 11 marca 2004 roku rozdziale 1a (art. 89a i art. 89b) dotyczącym rozliczania podatku w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności.

W myśl przepisów art. 89 a, podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, stanowiących koszty uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z zastrzeżeniem ust. 2-7. Korekta podatku dotyczy również kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności odpisanej jako nieściągalnej.

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do kosztów uzyskania przychodów zalicza się te nieściągalne wierzytelności, których niemożność ściągnięcia została uprawdopodobniona i które stanowią dla podatnika przychód należny z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Kryterium zaliczenia wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów, których nieściągalność została uprawdopodobniona, musi być poświadczone odpowiednimi dokumentami urzędowymi, np.: postanowieniem organu egzekucyjnego o nieściągalności, postanowieniem sądu o oddaleniu wniosku o ogłoszeniu upadłości, postanowieniem o umorzeniu lub zakończeniu postępowania upadłościowego.

Skorygowanie podatku należnego może nastąpić w przypadku, gdy spełnione są warunki określone w art. 89a ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług:

1. dostawa towarów lub świadczenie usług jest dokonana na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;
2. wierzytelności zostały uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny;
3. wierzyciel i dłużnik na dzień dokonania korekty, o której mowa w ust. 1, są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni;
4. wierzytelności nie zostały uregulowane w jakiejkolwiek formie ani nie zostały zbyte;
5. od daty wystawienia faktury, będącej podstawą do odpisania wierzytelności, nie upłynęło 5 lat, licząc od początku roku, w którym została wystawiona faktura;
6. wierzyciel zawiadomił dłużnika o odpisaniu wierzytelności jako nieściągalne a dłużnik w ciągu 28 dni od dnia otrzymania zawiadomienia nie uregulował należności w jakiejkolwiek formie.

Jak wynika ze wskazanych wyżej przepisów w sytuacji, gdy spełnione są warunki z art. 89a ust. 2 a podatnik posiada stosowne dokumenty urzędowe, które uprawdopodobniają, że wierzytelność jest nieściągalna, może on dokonać korekty podatku należnego na zasadach określonych w ust. 3-7 w/w art. 89a.

Jednakże zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 90, poz. 756), przepisy art. 89a i art. 89 ustawy o podatku VAT mają zastosowanie do wierzytelności powstałych od dnia wejścia w życie noweli, tj. od dnia 1 czerwca 2005 roku.

Ze złożonego pisma wynika, że posiada Pani wierzytelność wynikającą z faktury wystawionej w 2001 roku, zatem przepisy art. 89a i 89b ustawy o VAT nie mają do niej zastosowania. W świetle zapisu wyżej powołanego art. 8 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku pozostaje bez znaczenia, czy są spełnione wszystkie warunki określone w art. 89a ust. 2 pkt 1-6.

W tym stanie faktycznym i prawnym Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku stwierdza, że stanowisko Pani zawarte w piśmie z dnia 22.07.2005 roku - jest nieprawidłowe.