Pytanie:

W jakim momencie powstaje obowiązek w podatku VAT z tytułu wykonywanych usług budowlanych i czy wystawienie faktury VAT powoduje powstanie w tym dniu obowiązku podatkowego w podatku VAT ?

Pismem z dnia 17.06.2005 r.(data wpływu 20.06.2005r.) Spółka zwróciła się z prośbą o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, przedstawiając następujący stan faktyczny :
Podatnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych związanych z budownictwem drogowym. Zgodnie z zawartymi umowami o świadczenie robót budowlanych, usługi odbierane są częściowo, na podstawie wystawianych faktur na ostatni dzień miesiąca protokołów zdawczo-obiorczych. Na tej podstawie w dniu sporządzenia protokołu Spółka wystawia fakturę VAT dokumentującą częściowy odbiór dokonanych usług. Zapłata za wykonane prace udokumentowane na podstawie wystawionej faktury VAT nie zostaje dokonana w okresie 30 dni od sporządzenia protokołu odbioru.
Spółka zwraca się z pytaniem, w jakim momencie powstaje obowiązek w podatku VAT z tytułu wykonywanych usług budowlanych i czy wystawienie faktury VAT powoduje powstanie w tym dniu obowiązku podatkowego w podatku VAT ?

Spółka sformułowała też własne stanowisko w sprawie stwierdzając, iż :
Obowiązek w podatku VAT z tytułu wykonywanych części robót budowlanych powstaje w odniesieniu do tej części nie później niż 30 dnia licząc od dnia zawarcia protokołu zdawczo odbiorczego dotyczącego wykonywanych robót.
Wystawienie faktury w ostatnim dniu miesiąca nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku VAT. Podatnik posiada swoistą swobodę decyzji w zakresie wykazania obowiązku w podatku VAT. Decyzyjność w tym zakresie ograniczona jest jedynie :
- wcześniejszym uzyskaniem części lub całości wynagrodzenia lub upływem okresu 30 dni licząc od dnia sporządzenia protokołu zdawczo odbiorczego.

W przypadkach objętych zakresem działalności Spółki wystawienie faktury VAT potwierdza zaistnienie obowiązku podatkowego, nie jest natomiast samoistnym czynnikiem powodującym powstanie obowiązku podatkowego.
Sporządzenie protokołu zdawczo- odbiorczego i wystawienie faktury VAT w ostatnim dniu miesiąca nie ogranicza w żaden sposób możliwości wykazania obowiązku w podatku VAT w miesiącu następnym, o ile podatnik nie otrzyma wcześniej wynagrodzenia i nie upłynie okres 30 dni od dnia sporządzenia protokołu.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku mając na uwadze stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę i stan prawny obowiązujący w dacie zaistnienia tego zdarzenia , postanawia udzielić następującej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.
Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art.19 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54 , poz 535 ze zm.) obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Przy czym jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinno być potwierdzone fakturą , obowiązek powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później niż w 7 dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi ( art.19 ust. 4 w/w ustawy).
Od powyższej zasady ustawodawca przewidział jednak liczne wyjątki i określił szczególne przypadki dotyczące powstania momentu obowiązku podatkowego.

W myśl art.19 ust.13 pkt 2 lit. d) cyt ustawy obowiązek podatkowy, w przypadku usług budowlanych lub budowlano-montażowych powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia, licząc od dnia wykonania usługi.

Jak wynika natomiast z art.19 ust.14 w/w cyt. przepis stosuje się również do usług przyjmowanych częściowo, których odbiór jest dokonywany na podstawie protokołów zdawczo odbiorczych.
Oznacza to, że dla powstania obowiązku podatkowego z tytułu częściowego wykonania usługi budowlanej podstawowe znaczenie ma termin dokonania zapłaty. Natomiast w przypadku braku płatności za wykonaną usługę obowiązek podatkowy powstaje 30 dnia od dnia jej wykonania.

Przepis art.19 ust.13 pkt.2 lit. d ustawy jest przepisem szczególnym i ma pierwszeństwo przed przepisami o charakterze ogólnym. Nie oznacza to jednak, że podatnik może stosować przepisy podatkowe i dokonywać ustalania momentu powstania obowiązku podatkowego w drodze wolnego wyboru.

Biorąc pod uwagę stan faktyczny oraz przedstawiony obowiązujący stan prawny obowiązek podatkowy w podatku VAT w przypadku częściowego wykonania usług budowlanych, których odbiór potwierdzony jest protokołem zdawczo-odbiorczym w ostatnim dniu miesiąca, oraz udokumentowanych wystawioną w tym dniu fakturą i przy braku zapłaty za wykonaną usługę, powstanie 30 dnia od daty wykonania usługi.