Istota interpretacji:

stwierdzenie czy Wnioskodawca zobowiązany jest do naliczenia od otrzymanego odszkodowania podatku VAT, jeżeli tak to czy odszkodowanie za przejęte na własność przez Skarb Państwa grunty winno być zwiększone o podatek VAT czy też zawiera w sobie ten podatek oraz jaka jest w tym przypadku data powstania obowiązku podatkowego.

Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 28 sierpnia 2009r. będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu podatkowego nr IBPP1/443-621/09/MS z dnia 20 sierpnia 2009r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Na nieruchomościach stanowiących własność Wnioskodawcy, decyzją z dnia 27 września 2005r. ustalono warunki lokalizacji drogi dla inwestycji polegającej na budowie autostrady wraz z węzłem z autostradą. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministerstwa Budownictwa z dnia 24 października 2006r. Wysokość odszkodowania określono w decyzji z dnia 12 marca 2008r., zaś wypłata odszkodowania miała miejsce w dniu 10 kwietnia 2008r. Podatku od towarów i usług od otrzymanego odszkodowania nie wpłacono.

Decyzja ... z dnia 27 września 2005r. o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej na odcinku od M. w G. do S. w G. wraz z węzłem z autostradą została wydana przez Wojewodę. Na podstawie Decyzji Ministra Budownictwa z dnia 24 października 2006r. utrzymującej w mocy zaskarżoną Decyzję Wojewody z dnia 27 września 2005r., stała się ona ostateczna w toku instancji z dniem 24 października 2006r.

Miasto G. jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT.

W skład wskazanej we wniosku nieruchomości wchodzą dwie działki: nr 676/1 o pow. 0,4249 ha i nr 677/1 o pow. 0,4140 ha. Według Ewidencji Gruntów działki były sklasyfikowane jako nieużytki, natomiast w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego teren obejmujący te działki przeznaczony był pod budowę autostrady (na dzień wydania decyzji o lokalizacji tj. na 27 września 2005r.)

Wymienione działki stanowiły teren niezabudowany.

Ponadto Wnioskodawca informuje, że decyzją o lokalizacji autostrady płatnej: zatwierdza się projekt podziału nieruchomości objętych tą decyzją. Decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i ewidencji gruntów, następuje to jednak po faktycznym wydzieleniu konkretnych działek gruntu i wprowadzeniu do zasobu geodezyjnego. Np. działka nr 676/1 została wydzielona z działki nr 99/1 o powierzchni 1,1465 ha, natomiast działka nr 677/1 z działki nr 99/2 o powierzchni 0,5573 ha.

W dniu 19 lipca 2007r. została wydana przez Wojewodę S. Decyzja stwierdzająca, że ww. nieruchomość obejmująca działki nr 676/1 i nr 677/1 stała się z dniem 24 października 2006r. własnością Skarbu Państwa

W dniu 30 listopada 2007r. na zlecenie Urzędu Wojewódzkiego został wykonany operat szacunkowy dla przedmiotowej nieruchomości.

W dniu 5 lutego 2008r. w Urzędzie Wojewódzkim została przeprowadzona rozprawa administracyjna w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia wymienionej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

W dniu 12 marca 2008r. została wydana Decyzja, w której Wojewoda orzekł o wysokości ustalonego na rzecz Miasta G. odszkodowania za przejętą nieruchomość (decyzja stała się ostateczna z dniem 28 marca 2008r.). Ustalona wysokość odszkodowania jest równa wartości nieruchomości określonej w operacie szacunkowym z dnia 30 listopada 2007r.

W dniu 10 kwietnia 2008r. została wypłacona Gminie G. przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad należność z tytułu odszkodowania zgodnie z Decyzją Wojewody z dnia 6 maja 2008r.

W dniu 6 maja 2008r. została wydana przez Wojewodę. Decyzja stwierdzająca, że na ww. nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa zostaje ustanowiony z mocy prawa, nieodpłatnie z dniem 24 października 2006r. trwały zarząd na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1. Czy Wnioskodawca zobowiązany jest do naliczenia od wypłaconego odszkodowania podatku od towarów i usług...
2. W przypadku odpowiedzi pozytywnej czy wypłacone Wnioskodawcy odszkodowanie za przejęte na własność przez Skarb Państwa grunty winno być zwiększone o podatek od towarów i usług, czy też zawiera w sobie ten podatek...
3. Jaka jest data powstania obowiązku podatkowego...
   
   

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. (Dz. U. Nr 54 poz. 535 z późn. zmn.) podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Od zasady tej ustawodawca przyjmuje jednak pewne wyjątki. Wyjątek taki stanowi art. 15 ust. 6 ww. ustawy, w którym ustawodawca nie uznaje za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań z wyłączeniem czynności dokonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych. Zdaniem Wnioskodawcy w omawianym przypadku zachodzi taka sytuacja. Nie ulega bowiem wątpliwości, że czynność ta nie stanowi umowy cywilnoprawnej. Strony takiego stosunku prawnego są pozbawione swobody, zarówno co do samego faktu przewłaszczenia nieruchomości jak i co do kosztów takiego przewłaszczenia.

W omawianej sytuacji mamy do czynienia z szeregiem decyzji administracyjnych.

Zgodnie z art. 13 Dyrektywy Rady 112/2006 organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego są uznawane za podatników wyłącznie w odniesieniu do tych działań, które spowodowałyby "znaczące zakłócenia" konkurencji w przypadku wykluczenia ich z (w tym wypadku) kategorii podatników. W omawianej sytuacji, fakt wyłączenia odszkodowania z opodatkowania nie narusza zasad konkurencyjności. Strony stosunku z samego założenia pozbawione są swobody zarówno co do faktu zawarcia samej transakcji jak i jej warunków w tym kosztów. Abstrahując więc od kwestii opodatkowania, trudno transakcje takie traktować jako zawarte w warunkach wolnej konkurencji.

Przyjęcie iż w omawianym przypadku podatek jest należny, spowodowałoby liczne problemy. Dotyczą one głównie kwestii powstania obowiązku podatkowego oraz określenia podstawy opodatkowania. Gdyby przyjąć, iż podatek jest należny to zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy należałoby przyjąć iż datą powstania obowiązku podatkowego jest data uprawomocnienia się decyzji lokalizacyjnej. W decyzji tej nie określa się jednak kwoty odszkodowania. W takiej sytuacji podmiot stałby się zobowiązany do zapłaty podatku, wysokości którego w tej dacie nie byłby w stanie określić. Kwota ta zostanie jednoznacznie określona dopiero po uprawomocnieniu się decyzji Wojewody odnośnie wysokości odszkodowania. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązek podatkowy co do zasady powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi.

W opisywanym przypadku po uprawomocnieniu się decyzji lokalizacyjnej nie doszło do wydania towaru (nieruchomości) - brak jest protokołów zdawczo odbiorczych nieruchomości, a w niektórych przypadkach nie zmienił się sposób użytkowania nieruchomości np. nadal są użytkowane rolniczo.

Z ust. 4 powołanego przepisu wynika, iż w przypadku gdy dostawa towaru lub wykonanie usługi powinno być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dni od daty wykonania usługi. Przyjmując, iż czynność wydania nieruchomości za odszkodowaniem winna być stwierdzona fakturą VAT, należałoby stwierdzić iż obowiązek podatkowy powstanie w takim przypadku w dacie wystawienia faktury VAT.

Z uwagi na redakcję przepisu art. 7 ust. 1 ww. ustawy należy przyjąć, iż przepis ten obejmuje następujące elementy:

• przeniesienie własności,
• z nakazu organu władzy publicznej,
• za odszkodowaniem.
  
  

Należy przyjąć, że brak któregokolwiek z ww. elementów dyskwalifikuje dany obrót jako dostawę towarów. Nakazem władzy publicznej byłaby w omawianym przypadku decyzja lokalizacyjna, przeniesienie własności nastąpiłoby z datą jej uprawomocnienia. Trzeci z omawianych elementów - odszkodowanie określone jest w decyzji odnośnie jego wysokości i wypłacane po jej uprawomocnieniu. Należy przyjąć więc, że dostawa miała miejsce po ziszczeniu się wszystkich trzech warunków, a więc po wypłacie odszkodowania. W dacie tej Gmina winna wystawić fakturę. Obowiązek podatkowy powstanie więc w dacie wystawienia faktury (po zapłacie całości odszkodowania), zaś w przypadku gdyby faktura nie została wystawiona po upływie 7 dni od daty zapłaty. Ewentualne zaliczki na poczet odszkodowania powinny być rozliczane zgodnie z zasadą określoną w art. 19 ust. 11.

Dalsze wątpliwości powoduje określenie wartości podstawy opodatkowania. Zasadą jest, że wartość nieruchomości jest określana jako wartość netto. W związku z powyższym wartość odszkodowania (określona na podstawie wartości nieruchomości) winna być również wartością netto. Dyskusyjna będzie w takim wypadku zarówno forma jak i podstawa prawna doliczenia VAT do kwoty odszkodowania (czy powinno to nastąpić w decyzji Wojewody...) Reasumując stanowisko Wnioskodawcy jest uzasadnione.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.

Zgodnie z art. 2 pkt 6 ww. ustawy towarami są rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Ustęp 2 tego przepisu stanowi, iż działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Na podstawie art. 15 ust. 6 ww. ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z przytoczonego przepisu wynika, że organy władzy publicznej działają w charakterze podatników tylko wtedy, gdy:

• wykonują czynności, które nie mieszczą się w ramach ich zadań albo
• wykonują czynności, które wprawdzie mieszczą się w ramach ich zadań, jednak są wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.
  
  

Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 listopada 2008r., jednostki samorządu terytorialnego korzystają ze zwolnienia od podatku w zakresie czynności związanych z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywanych w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Przepis art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 220, poz. 1601 ze zm.) stanowi, że do nieruchomości objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydanymi na podstawie dotychczasowych przepisów, stosuje się przepisy rozdziału 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych w jego dotychczasowym brzmieniu.

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 grudnia 2006r. (obecnie wspomniana ustawa nosi tytuł "o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych" – t. j. Dz. U. z 2008r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.), nieruchomości przeznaczone na pasy drogowe, stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego, stają się własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi dotycząca tych nieruchomości stała się ostateczna.

Stosownie do ust. 3 powołanego przepisu, za nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jednostkom samorządu terytorialnego przysługuje odszkodowanie ustalone według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Następnie Wojewoda, w drodze decyzji, stwierdza nabycie przez Skarb Państwa własności nieruchomości, o której mowa w ust. 1, oraz ustala odszkodowanie (art. 14 ust. 4 cyt. ustawy).

Zgodnie z art. 12 ust. 4b ww. ustawy decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

Natomiast zgodnie z art. 11a ust. 1 ww. ustawy decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi, w odniesieniu do dróg krajowych wydaje Wojewoda.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że na nieruchomościach stanowiących własność Wnioskodawcy, decyzją z dnia 27 września 2005r. ustalono warunki lokalizacji drogi dla inwestycji polegającej na budowie autostrady wraz z węzłem z autostradą. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministerstwa Budownictwa z dnia 24 października 2006r. Wysokość odszkodowania określono w decyzji z dnia 12 marca 2008r., zaś wypłata odszkodowania miała miejsce w dniu 10 kwietnia 2008r. Podatku od towarów i usług od otrzymanego odszkodowania nie wpłacono.

Wnioskodawca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT.

W skład wskazanej we wniosku nieruchomości wchodzą dwie działki: nr 676/1 o pow. 0,4249 ha i nr 677/1 o pow. 0,4140 ha. Według Ewidencji Gruntów działki były sklasyfikowane jako nieużytki, natomiast w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego teren obejmujący te działki przeznaczony był pod budowę autostrady (na dzień wydania decyzji o lokalizacji tj. na 27 września 2005r.)

Wymienione działki stanowiły teren niezabudowany.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego i prawnego stwierdzić należy, że w przypadku wywłaszczenia nieruchomości na cele budowy drogi krajowej w roli organu władzy publicznej wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej występuje organ dokonujący wywłaszczenia. Organem tym jest na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych Wojewoda, dokonujący wywłaszczenia w imieniu Skarbu Państwa.

Czynność wykonywana przez organy dokonujące wywłaszczenia nie stanowi dostawy towaru, a zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast podmiotem, który realizuje dostawę w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług jest dotychczasowy właściciel nieruchomości (gruntu), czyli Wnioskodawca.

Zbywając nieruchomość Wnioskodawca nie realizuje ani zadań własnych ani zleconych. W tym przypadku mamy do czynienia z sytuacją, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, to jest przeniesieniem z mocy prawa własności gruntu (z nakazu organu władzy publicznej) w zamian za odszkodowanie. Odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną.

Zatem Wnioskodawca występuje tutaj jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

Należy zaznaczyć, że jednostki samorządu terytorialnego takie jak gminy, powiaty czy województwa, są innymi niż organy władzy publicznej, uczestnikami sektora finansów publicznych, zatem nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, lecz są objęte zwolnieniem o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 listopada 2008r. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W zaistniałej sytuacji Wnioskodawca wydając nieruchomość za odszkodowaniem nie może skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 13 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. Przeniesienie bowiem prawa do rozporządzania nieruchomością jak właściciel następuje z mocy prawa (z nakazu organu władzy publicznej) i Wnioskodawca w tym przypadku nie realizuje ani zadań własnych ani zleconych przez organ administracji rządowej.

Podstawowa stawka podatku – na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o VAT - wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT lub obniżenie stawki podatkowej, możliwe jest tylko wówczas, gdy przewiduje to ustawa o VAT lub przepisy wykonawcze do ustawy.

Jeśli chodzi o zwolnienie przedmiotowe dla dostawy gruntu niezabudowanego to ustawodawca przewidział takowe w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT jedynie w przypadku, gdy przedmiotem dostawy są tereny niezabudowane inne niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę.

Opodatkowaniu podlegają zatem dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe, zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku gruntów niezabudowanych – tylko te, których przedmiotem są tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę. Natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, będących np. gruntami rolnymi czy leśnymi, które nie są przeznaczone pod zabudowę, są zwolnione z podatku od towarów i usług.

Należy zauważyć, że ustawodawca zwalniając z podatku od towarów i usług dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę nie sprecyzował w ustawie, jakimi kryteriami należy się kierować, aby ustalić przedmiotowy rodzaj gruntu. Zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) ustalenie przeznaczenia terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy określa zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań.

Zatem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Tak więc charakter danego terenu wyznacza plan miejscowy. Tam należy szukać wyjaśnienia, czy przedmiotem transakcji jest teren budowlany, czy też szerzej - przeznaczony pod zabudowę. W przypadku jego braku, zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, przy czym:

1. lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego,
2. sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
   
   

Zatem o charakterze danego gruntu winien rozstrzygać odpowiedni zapis w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który jako dokument prawa miejscowego, decyduje o kwalifikacji gruntu. W sytuacji, gdy dla danego terenu, nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego należy posłużyć się decyzją o warunkach zabudowy.

Odnosząc się do ewidencji gruntów i budynków, zauważyć należy, iż dokument ten stanowi jedynie urzędowy zbiór informacji faktycznych. Wynikające z niej zapisy są odzwierciedleniem stanu faktycznego i prawnego na dzień dokonania wpisu.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) informacje dotyczące gruntów znajdujące się w ewidencji dotyczą: położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych, a także stosunków właścicielskich. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę m.in. planowania przestrzennego. Jednakże tylko w zakresie danych faktycznych w niej zawartych.

Z cyt. wyżej przepisów wynika, iż o przeznaczeniu danego terenu, decyduje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ewentualnie wydana decyzja o warunkach zabudowy.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego teren obejmujący działki, których dotyczy wniosek, przeznaczony był pod budowę autostrady. Ponadto wydana została decyzja z dnia 27 września 2005r. o warunkach lokalizacji drogi dla inwestycji polegającej na budowie autostrady wraz z węzłem z autostradą.

W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka zawarta w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, pozwalająca na zastosowanie zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT dostawy niezabudowanej nieruchomości innej niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę.

Jak natomiast wyżej wskazano, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje wskazany we wniosku fakt, iż według ewidencji gruntów działki były sklasyfikowane jako nieużytki.

Zatem przedmiotowa dostawa będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT przy zastosowaniu stawki podstawowej tj. w wysokości 22%.

Reasumując stwierdzić należy, że przeniesienie własności gruntu w zamian za odszkodowanie dokonane przez podatnika podatku od towarów i usług, stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług przy zastosowaniu podstawowej stawki podatku VAT wynoszącej 22%.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy w części dotyczącej opodatkowania podatkiem VAT czynności przekazania nieruchomości w zamian za odszkodowanie należało uznać za nieprawidłowe.

Odnośnie pytania Wnioskodawcy dotyczącego tego, czy wypłacone odszkodowanie za przejęte na własność przez Skarb Państwa grunty winno być zwiększone o podatek od towarów i usług, czy też zawiera w sobie ten podatek, stwierdzić należy, że co do zasady (poza wyjątkami określonymi w ustawie np. w art. 32 ustawy o VAT) przepisy prawa podatkowego pozostawiają stronom transakcji rozstrzygnięcie kwestii wysokości wynagrodzenia za dostawę towarów czy świadczenie usług. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. W przypadku gdy pobrano zaliczki, zadatki, przedpłaty lub raty, obrotem jest również kwota otrzymanych zaliczek, zadatków, przedpłat lub rat, pomniejszona o przypadającą od nich kwotę podatku. Dotyczy to również otrzymanych zaliczek na dotacje, subwencje i na inne dopłaty o podobnym charakterze (art. 29 ust. 2 ustawy o VAT). Ponadto, zgodnie z treścią art. 29 ust. 9 ww. ustawy, w przypadku wykonania czynności, o których mowa w art. 5, dla których nie została określona cena, podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa towarów lub usług pomniejszona o kwotę podatku, z zastrzeżeniem ust. 10 i 12.

Jednocześnie zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001r. o cenach (Dz. U. Nr 97, poz. 1050 ze zm.) ceną jest wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę; w cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że jeśli, zgodnie z odpowiednimi przepisami innych gałęzi prawa, dotyczącymi przyznania i wypłaty odszkodowania oraz jego wysokości, Wnioskodawca za wywłaszczoną nieruchomość otrzyma wyłącznie kwotę odszkodowania, o której mowa we wniosku, to należy uznać, że jest to kwota należna z tytułu sprzedaży, czyli kwota obejmująca całość świadczenia należnego od nabywcy, którą dla wyliczenia obrotu (podstawy opodatkowania) należy traktować jako kwotę brutto zawierającą podatek VAT.

W konsekwencji również stanowisko Wnioskodawcy w części dotyczącej stwierdzenia czy odszkodowanie za przejęte na własność przez Skarb Państwa grunty winno być zwiększone o podatek VAT czy też zawiera w sobie ten podatek należało uznać za nieprawidłowe.

Zgodnie z generalną zasadą zawartą w art. 19 ust. 1 cyt. ustawy obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. Jednocześnie w ust. 4 powołanego przepisu zaznaczono, iż w przypadku, gdy dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Z powyższego przepisu wynika zatem, iż w przypadku dostawy gruntu niezabudowanego obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub w przypadku wystawienia faktury, z chwilą jej wystawienia, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

W myśl powołanego art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych nieruchomości przeznaczone na pasy drogowe, stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego, stają się własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi dotycząca tych nieruchomości stała się ostateczna.

Zawarty we wniosku opis stanu faktycznego wskazuje, iż przeniesienie prawa do rozporządzenia towarem (nieruchomością) jak właściciel nastąpiło w dniu 24 października 2006r. w tym bowiem dniu uprawomocniła się decyzja Wojewody z dnia 27 września 2005r. ustalająca warunki lokalizacji drogi dla inwestycji polegającej na budowie autostrady wraz z węzłem z autostradą.

Zatem przyjąć należy, iż wydanie towaru w aspekcie art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług nastąpiło w dniu, w którym nieruchomość stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa, czyli w dniu, w którym stała się ostateczna decyzja o lokalizacji drogi z dnia 27 września 2005r., tj. w dniu 24 października 2006r. Bez znaczenia w przedmiotowej sprawie jest natomiast kwestia fizycznego wydania nieruchomości a także data wypłaty tego odszkodowania, bo zdarzeniem, z którym ustawa o podatku od towarów i usług wiąże obowiązek zapłaty tego podatku, jest moment przeniesienia z mocy prawa własności nieruchomości w zamian za odszkodowanie, czyli dzień, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi dotycząca nieruchomości stała się ostateczna.

Ponieważ z opisu stanu faktycznego wynika, iż przedmiotem dostawy była nieruchomość składająca się z działek niezabudowanych, zatem obowiązek podatkowy z tytułu przedmiotowej dostawy powinien powstać z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu licząc od dnia wydania nieruchomości.

Decydujące znaczenie ma zatem data wystawienia faktury. Jeżeli została ona wystawiona w terminie obowiązek podatkowy powstaje w dniu wystawienia faktury. W sytuacji natomiast, gdy faktura nie została wystawiona w terminie, obowiązek podatkowy powstaje w 7. dniu od dnia wydania towaru.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że momentem, w którym odszkodowanie należało wykazać w deklaracji jest miesiąc wystawienia faktury lub miesiąc, w którym przypada 7. dzień od dnia wydania nieruchomości (jeżeli faktury w tym terminie nie wystawiono).

Zatem również stanowisko Wnioskodawcy odnośnie terminu powstania obowiązku podatkowego w przedmiotowej sprawie dotyczącej przeniesienia własności gruntu w zamian za odszkodowanie należało uznać za nieprawidłowe.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w całości należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawca i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.