Pytanie:

W jaki sposób należy udokumentować wypłacane na rzecz Podatnika odszkodowanie otrzymane z tytułu niedotrzymania przez kontrahenta warunków umowy?

W związku z powyższym stanem faktycznym Podatnik zwraca się o potwierdzenie prawidłowości wyżej przedstawionego postępowania.

Po przeanalizowaniu zaprezentowanego we wniosku stanu faktycznego oraz stanowiska wnioskodawcy, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa tut. Organ podatkowy stwierdza, co następuje:

W ramach prowadzonej działalności spedycyjnej Podatnik otrzymał zlecenie transportowe na wykonanie przewozu towarów. Po podstawieniu samochodu przez dokonującego faktycznego przewozu podwykonawcę zleceniodawca (klient Podatnika) anulował zlecenie. Z uwagi na koszty poniesione w związku z podstawieniem samochodu do określonego w zamówieniu miejsca podwykonawca obciążył nimi - w charakterze odszkodowania - Podatnika, ten zaś wystawił z tego tytułu zleceniodawcy notę obciążeniową.

Tut. Organ podatkowy zauważa, iż zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem od towarów i usług został określony w art. 5 ust. l ustawy o VAT, zgodnie z którym opodatkowaniu tym podatkiem podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do treści art. 8 ust. l ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. l pkt l, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Świadczenie usług, w myśl cytowanego przepisu art. 8 ust. l ustawy o VAT podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi.

Mając powyższe na uwadze, aby ustalić zasady opodatkowania danej czynności dokonywanej w zamian za odszkodowanie, niezbędne jest rozstrzygnięcie, czy czynności te skutkują uzyskaniem bezpośrednich korzyści przez wypłacającego. Opodatkowaniu podlegają bowiem tylko te czynności, które przyczyniają się bezpośrednio do uzyskania korzyści przez wypłacającego.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż wbrew postanowieniom zawartej na przewóz towarów umowy, mimo podstawienia w miejsce załadunku samochodu (zobowiązanie Podatnika) zleceniodawca nie dostarczył towarów będących przedmiotem tego przewozu (obowiązek zleceniodawcy) oraz anulował zlecenie, zaś Podatnik otrzyma z tego tytułu zwrot kwoty, którą został on obciążony przez podwykonawcę, a stanowiącą równowartość kosztów, jakie ten poniósł w celu podstawienia samochodu w określone umową miejsce załadunku.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego wypłata przedmiotowej kwoty nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania korzyści przez zleceniodawcę i tym samym stanowi jedynie formę odszkodowania wypłacaną Podatnikowi (i w konsekwencji podwykonawcy).

Zdaniem tut. Organu podatkowego, w przedstawionym stanie faktycznym, nie można zatem stwierdzić, iż zleceniodawca otrzymał z tego tytułu jakąkolwiek korzyść - czy to w postaci transportu towarów czy innej.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż opisana czynność nie stanowi odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. l ustawy o VAT, podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tut. Organ stwierdza ponadto, iż w przedstawionym stanie faktycznym nie mamy do czynienia z dostawą towarów, gdyż zarówno pojęcie "pieniądz" jak i "odszkodowanie" nie odpowiadaj ą pojęciu towaru w rozumieniu ustawy o VAT.

Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT przez towary rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Mając powyższe na uwadze, należy zatem stwierdzić, iż otrzymanie przedmiotowego odszkodowania nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z uwagi na to, iż przedmiotowa kwota odszkodowania nie jest objęta zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług, i nie rodzi obowiązku podatkowego w tym podatku, tym samym czynność taka nie powoduje też obowiązku wystawienia faktury VAT na podstawie przepisów art. 106 ustawy o VAT.

W przedmiotowej sytuacji, Podatnik może zatem obciążyć zleceniodawcę wartością należnego odszkodowania, wystawiając notę obciążeniowa bez podatku od towarów i usług.