Pytanie:

Podatnik pyta kiedy należy sporządzić korekty sprzedaży w sytuacji gdy towar będący przedmiotem eksportu został zwrócony z granicy.

W związku z tym, iż pieniądze otrzymane od kontrahenta rosyjskiego zostały przez podatnika wykorzystane na wyprodukowanie partii mączki - która miała zostać eksportowana - w miesiącu wrześniu wnioskodawca nie dokonał zwrotu otrzymanych od odbiorcy środków. Podatnik oświadcza, iż w miesiącu listopadzie oraz grudniu 2004r. odesłał do Rosji część kwoty, tj. 5.000 USD oraz 6.000 USD jako zwrot należności za towar (pieniądze pochodziły ze sprzedaży części towaru w Polsce). Wobec powyższego, w danych miesiącach, tj. w listopadzie oraz grudniu 2004r. podatnik wystawił do danych płatności faktury korygujące i ujął je w rejestrach VAT miesiąca listopada oraz grudnia 2004r.

Podatnik pyta czy korekty powinny być ujęte w rejestrze sprzedaży za wrzesień 2004r. w wartościach pieniężnych rzeczywiście zwróconych kontrahentowi, czy w kwocie obejmującej całą należność otrzymaną wcześniej od kontrahenta.

Zdaniem Podatnika zgodnie z pkt 6, pkt 11 oraz pkt 12 art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług, otrzymanie przedpłaty na wykonanie usługi w wysokości 100%, a także potwierdzenie przez Urząd Celny wywozu towarów poza terytorium Wspólnoty, spowodowało u wnioskodawcy powstanie obowiązku podatkowego. Anulowanie eksportu, w ocenie wnioskodawcy, nie zwalnia go z tego obowiązku. Zatem, zdaniem pytającego, bez zwrotu otrzymanej należności nie przysługiwało mu prawo dokonania we wrześniu 2004r. korekty sprzedaży wykazanej jako sprzedaż eksportowa.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie wskazuje, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004r. Nr 54, poz. 535 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2. eksport towarów;
3. import towarów;
4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 2 pkt 8 ustawy o podatku od towarów i usług pod pojęciem eksportu towarów rozumie się potwierdzony przez urząd celny wyjścia wywóz towarów z terytorium kraju poza terytorium Wspólnoty w wykonaniu czynności określonych w art. 7 ust. 1-4, jeżeli wywóz jest dokonywany przez:

1. dostawcę lub w jego imieniu, lub
2. nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub w jego imieniu.

Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje z chwilą wydania towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1.

W myśl ust. 4 przywołanego art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Zgodnie z art. 19 ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części.

Stosownie do ust. 12 cyt. art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług, przepis ust. 11 stosuje się odpowiednio w przypadku eksportu towarów, jeżeli otrzymano co najmniej 50% ceny oraz gdy:

1. wywóz towarów nastąpi w ciągu 6 miesięcy, licząc od dnia otrzymania tej części należności;
2. eksporter przedstawił w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe kwoty zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 2.

Z pisma wnioskodawcy złożonego w tut. organie podatkowym 18.01.2005r. wynika, iż dnia 03.09.2004r. podatnik wystawił 3 faktury eksportowe na łączną kwotę 30.000 USD, które następnie zaewidencjonował w rejestrach VAT. W związku z wprowadzeniem przez stronę rosyjską zakazu importu (od 01.09.2004r.) środków żywienia zwierząt na jej terytorium samochody przewożące towar zostały dnia 10.09.2004r. cofnięte z granicy i wróciły do eksportera. Na dokumentach eksportowych Urząd Celny potwierdził anulowanie eksportu.

Powyższe oznacza, iż wnioskodawca nie dysponuje dokumentem celnym, który potwierdzałby wywóz towarów we wrześniu 2004r. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poza terytorium Wspólnoty. Zatem, brak jest podstaw do uznania, iż transakcja udokumentowana przez pytającego fakturami VAT spełnia warunki do uznania jej za sprzedaż eksportową w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Z przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego wynika także, iż podatnik otrzymał we wrześniu 2004r. od kontrahenta zagranicznego należność za mający być przedmiotem eksportu towar.

Problematyka powstania obowiązku podatkowego w przypadku eksportu towarów, w sytuacji gdy przed wydaniem towaru pobrano co najmniej połowę ceny w formie przedpłaty, zaliczki, zadatku, raty, jak już wskazano, została uregulowana w art. 19 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług.

Z dyspozycji cyt. art. 19 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług wynika, iż jeśli przed wydaniem towaru pobrano co najmniej połowę ceny w formie przedpłaty, zaliczki, zadatku, raty obowiązek podatkowy powstaje:

• z chwilą przyjęcia zapłaty, jeżeli łącznie zostaną spełnione dwie kolejne przesłanki, tj.:
• wywóz towarów nastąpi w ciągu 6 miesięcy, licząc od dnia otrzymania tej części należności,
• eksporter przedstawił w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe kwoty zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art.. 87 ust. 2.

W omawianej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 19 ust. 12 ustawy a zatem nie powstał u podatnika obowiązek podatkowy z tytułu otrzymania 100% należności za towar gdyż wywóz nie nastąpi w ciągu 6 miesięcy, licząc od dnia otrzymania tej należności oraz podatnik nie przedstawił w urzędzie skarbowym zabezpieczenia majątkowego kwoty zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 2.

Z powyższego wynika, iż wobec braku spełnienia przesłanek wynikających z art. 19 ust. 12 ustawy, otrzymanie przez podatnika - przed wydaniem towaru - 100% należności, nie spowodowało powstania obowiązku podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług.

Dokonana przez podatnika czynność polegająca na przyjęciu od kontrahenta środków pieniężnych, w celu późniejszego dokonania eksportu towarów (a następnie ich zwrot), nie znajduje odzwierciedlenia w katalogu czynności wynikającym z art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług. W omawianym stanie faktycznym nie wystąpił element skutkujący powstaniem obowiązku podatkowego, jakim jest wykonanie czynności podlegającej ustawie o podatku od towarów i usług. Sam fakt przyjęcia środków pieniężnych bez spełnienia następnie warunków wynikających z art. 19 ust. 12 ustawy (oraz nie wprowadzenie przedmiotowych faktur VAT do obrotu) wymaga anulowania opisanych dokumentów i skorygowania rejestrów sprzedaży za miesiąc, w którym faktury te zostały ujęte (tut. miesiąc wrzesień 2004r.) w wysokości w jakiej faktury te zostały ujęte (tut. miesiąc wrzesień 2004r.) w wysokości w jakiej faktury te zostały pierwotnie wystawione - łącznie 30.000 USD.

Zatem, tut. organ podatkowy uznaje za nieprawidłowe stanowisko podatnika wskazane w piśmie z dnia 18.01.2005r., iż korekty sprzedaży wskazanej jako sprzedaż eksportowa należy dokonać w miesiącu zwrotu należności i w kwocie rzeczywiście zwróconej kontrahentowi, a nie w kwocie obejmującej całą należność otrzymaną wcześniej od kontrahenta.