Pytanie:

Czy powstaje obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług w sytuacji kiedy podatnik otrzymał co najmniej 50 % ceny przed wydaniem towarów w eksporcie, jeżeli nie spełnił co najmniej jednego z warunków określonych w art.19 ust.12 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług, a w szczególności nie przedstawił w urzędzie skarbowym zabezpieczenia majątkowego kwoty zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art.87 ust.2 tej ustawy?

We wniosku przedstawiono wątpliwości dotyczące powstania obowiązku podatkowego w eksporcie towarów w przypadku otrzymania co najmniej 50% ceny przed wydaniem towarów i nie spełnienia określonych przepisami warunków w sposób łączny, a mianowicie nie przedstawienie przez eksportera w urzędzie skarbowym zabezpieczenia majątkowego kwoty zwrotu różnicy podatku do zdarzeń gospodarczych powstałych do 31 maja 2005 roku i od 1 czerwca 2005 roku.
Zdaniem wnioskodawcy w momencie otrzymania co najmniej 50% ceny przed wydaniem towarów w przypadku eksportu towarów, jeżeli nie zostanie spełniony jeden z wymieniomych w art.19 ust.12 warunków, a mianowicie nie zostanie złożone w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe kwoty zwrotu podatku należnego, to nie należy wykazywać otrzymanej zaliczki w ewidencji VAT i w takiej sytuacji nie powstaje obowiązek podatkowy.

Aktem prawnym regulującym w/w zagadnienie jest- ustawa z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz.535; zm. w 2005 roku Dz. U. Nr 14, poz. 113 i Nr 90, poz. 756).

Zgodnie z art.19 ust.11 w/w ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części.
Powyższy przepis, zgodnie z art.19 ust.12 w/w ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług stosuje się odpowiednio w przypadku eksportu towarów, jeżeli otrzymano co najmniej 50% ceny oraz gdy:
1) wywóz towarów nastąpi w ciągu 6 miesięcy, licząc od dnia otrzymania tej części należności;
2) eksporter przedstawił w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe kwoty zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art.87 ust.2.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że aby powstał obowiązek podatkowy w przypadku otrzymania co najmniej 50% zaliczki na poczet eksportu towarów muszą być spełnione łącznie w/w warunki.
Powyższy stan prawny miał zastosowanie do zdarzeń gospodarczych zaistniałych do dnia 31 maja 2005 roku.

Natomiast począwszy od dnia 1 czerwca 2005 roku, ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 roku o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o zmianie niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 90, poz.756) w art.1 pkt 7 lit.b zmieniła brzmienie art. 19 ust.12 w/w ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług w sposób następujący:" Przepis ust.11 stosuje się odpowiednio w przypadku eksportu towarów, jeżeli wywóz towarów nastąpi w ciągu 6 miesięcy, licząc od dnia otrzymania części należności".
Oznacza to, że jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy w eksporcie towarów powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części pod warunkiem, że wywóz towarów nastąpi w ciągu 6 miesięcy, licząc od dnia otrzymania części należności.

Obecnie z tytułu otrzymania jakiejkolwiek części należności na poczet eksportu nie jest wymagane dla zastosowania stawki 0% przedstawienie w urzędzie skarbowym zabezpieczenia majątkowego na poczet zwrotu różnicy podatku, lecz zgodnie z art.87 ust.3a od 1 czerwca 2005 roku wymienione zabezpieczenie jest niezbędne do wykazania tegoż obrotu w deklaracji za okres rozliczeniowy, w którym otrzymano zaliczkę, jako wpływającego na możliwość uzyskania zwrotu różnicy podatku w terminie 60 dni, a nie 180 dni.
Odpowiedzi udzielono z uwzględnieniem stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę w zapytaniu i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania niniejszego postanowienia.