Pytanie:

Podatnik zwraca się z wnioskiem o potwierdzenie prawidłowości swojego stanowiska w zakresie stosowania stawki 0% do ww. usług i momentu powstania obowiązku podatkowego przy wykonaniu usług spedycyjnych i przeładunkowych. Zdaniem Podatnika do ww. usług należy zastosować stawkę 0% na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 9 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zaś obowiązek podatkowy powstanie zgodnie z art. 19 ust. 13 pkt 2b ww. ustawy.

Stan faktyczny:

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą polegającą m. in. na świadczeniu usług pomocniczych w transporcie lądowym, morskim i powietrznym.

Usługi te są wykonywane w kraju i dotyczą przede wszystkim spedycji w transporcie morskim (fracht morski, przeładunki, koszt podjęcia kontenera, dodatek bunkrowy, komunikacja i przygotowanie dokumentacji).

Usługi te są wykonywane na zlecenie firm polskich i zagranicznych na trasie:

1. Chiny - Niemcy - Polska (import)
   odbiór kontenera od załadowcy i dostawa do odbiorcy
   - transport morski (fracht morski Chiny - Niemcy),
   - przeładunki (Niemcy),
   - fracht lądowy,
2. Niemcy - Polska (import)
   opłata narzucona przez armatora za zezwolenie na wykorzystanie kontenera po imporcie
   do natychmiastowego eksportu,
3. Niemcy - Polska (import)
dostawa kontenera z portu do odbiorcy
- przeładunki (Niemcy),
- fracht lądowy (Niemcy i Polska),
4. Chiny - Polska (import)
- transport morski (fracht morski Chiny - Polska),
- przeładunki (Polska),
- komunikacja (Polska - kraje UE oraz kraje trzecie),
5. Polska - Niemcy (eksport) - przygotowanie dokumentacji i uzyskanie jej potwierdzenia z Niemiec,
   - komunikacja (Polska - Niemcy),
   
6. Polska - Niemcy (eksport)
   - fumigacja (w porcie polskim),
   - przeładunki (w porcie polskim),
   - zgłoszenie AMS (Amerykański System Bezpieczeństwa),
7. Polska - USA (eksport)
   - transport morski (fracht morski Polska - USA),
   - komunikacja (Polska - kraje UE oraz kraje trzecie),
8. Niemcy
   dodatek kontenerowy detention - kara umowna za nieterminowy zwrot kontenera ( do portu niemieckiego),
9. Polska - USA (eksport)
   - transport na terenie kraju,
   - przeładunki w porcie gdyńskim,
10. Eksport
    na zlecenie firmy polskiej:
    - transport na terenie kraju,
    na zlecenie firmy zagranicznej:
    - przeładunki w porcie,
    - fracht morski do USA.

Ocena prawna stanu faktycznego:

Przyporządkowanie określonego wyrobu lub usługi do właściwego grupowania PKWiU należy do obowiązków producenta lub świadczącego usługę. Organy podatkowe nie są uprawnione do wydawania opinii klasyfikacyjnych towarów czy usług. W przypadku trudności w ustaleniu właściwego grupowania towaru lub usługi należy zwrócić się o wydanie opinii klasyfikacyjnej do Urzędu Statystycznego w Łodzi - Ośrodek Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych.

Ponadto stosownie do § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. Nr 89, poz.844), do celów podatku od towarów i usług do dnia 31 grudnia 2005 r. stosuje się Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU), stanowiącą załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. (Dz. U. Nr 42, poz. 264 ze zm.).

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Podatnik kwalifikuje wykonywane usługi jako usługi spedycji, które w opinii Podatnika obejmują m. in. fracht, przeładunki, koszt podjęcia kontenera, dodatek bunkrowy, komunikację i przygotowanie dokumentacji.

Jako przedmiot transakcji Podatnik określił import i eksport, zaś odcinki np. Chiny - Niemcy, Polska - Niemcy, to odcinki trasy, na której świadczone są usługi transportowe, a co za tym idzie usługi polegające na organizacji tego transportu (usługi spedycyjne).

Zgodnie z definicją importu i eksportu towarów zawartą w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535), zwanej dalej ustawą o VAT (art. 2 pkt 7 i 8), aby daną czynność uznać za import lub eksport, musi nastąpić przemieszczenie towarów pomiędzy terytorium kraju a terytorium państwa trzeciego.

W przedstawionym stanie faktycznym (przykłady nr 1-7 oraz 9-10), Podatnik określił wykonywane usługi spedycyjne, jako związane z importem lub eksportem towarów.

Ustawodawca w art. 83 ust. 3 ustawy o VAT zdefiniował pojęcie usług transportu międzynarodowego. W odniesieniu do przewozu towarów (art. 83 ust. 3 pkt 1) przez usługę transportu międzynarodowego, o którym mowa w art. 83 ust. 1 pkt 23, rozumie się przewóz lub inny sposób przemieszczania towarów:

1. z miejsca wyjazdu (nadania) na terytorium kraju do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium Wspólnoty,
2. z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium Wspólnoty do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) na terytorium kraju,
3. z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium Wspólnoty do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium Wspólnoty, jeżeli trasa przebiega na pewnym odcinku przez terytorium kraju (tranzyt),
4. z miejsca wyjazdu (nadania) na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium Wspólnoty lub z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium Wspólnoty do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, jeżeli trasa przebiega na pewnym odcinku przez terytorium kraju.

Natomiast zgodnie z art. 83 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT - przez usługi transportu międzynarodowego (o którym mowa w ust. 1 pkt 23) rozumie się również usługi spedycji międzynarodowej, związane m. in. z usługami, o których mowa w pkt 1 tegoż przepisu.

W przedstawionym stanie faktycznym Podatnik świadczy usługi spedycji związane z transportem, który odbywa się w relacjach określonych w art. 83 ust. 3 pkt 1 lit. a i b ustawy o VAT.

Z kolei przepis art. 83 ust. 1 pkt 23 ustanawia stawkę podatku w wysokości 0% w odniesieniu do usług transportu międzynarodowego.

Miejsce świadczenia usług transportu międzynarodowego towarów ustalane jest w oparciu o zasady ogólne określone w art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy, czyli jest to miejsce gdzie odbywa się transport z uwzględnieniem pokonanych odległości. Usługa transportu międzynarodowego opodatkowana jest więc odpowiednio do odcinka trasy przebiegającego w Polsce według stawki 0%. Dla skorzystania ze stawki 0% podatnik powinien posiadać dokumenty stanowiące dowód świadczenia usług międzynarodowego transportu towarów, wymienione w art. 83 ust.5 pkt 1 którymi, w przypadku transportu towarów przez przewoźnika lub spedytora jest list przewozowy lub dokument spedytorski (kolejowy, lotniczy, samochodowy, konosament morski, konosament żeglugi śródlądowej), stosowany wyłącznie w komunikacji międzynarodowej, lub inny dokument, z którego jednoznacznie wynika, że w wyniku przewozu z miejsca nadania do miejsca przeznaczenia nastąpiło przekroczenie granicy z państwem trzecim oraz fakturę wystawioną przez przewoźnika (spedytora).

Zgodnie zaś z art. 83 ust. 5 pkt 2 ustawy dokumentem stanowiącym dowód świadczenia usług, o których mowa w ust. 1 pkt 23, jest w przypadku transportu towarów importowanych - oprócz dokumentów, o których mowa w pkt 1, dokument potwierdzony przez urząd celny, z którego jednoznacznie wynika fakt wliczenia wartości usługi do podstawy opodatkowania z tytułu importu towarów.

Reasumując, świadczone przez Podatnika usługi spedycji międzynarodowej jako usługi transportu międzynarodowego podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w wysokości 0% - w części usługi wykonywanej na terytorium Polski, pod warunkiem posiadania odpowiednich dokumentów, natomiast odcinek zagraniczny pozostanie poza zakresem polskiego podatku VAT, co wynika z miejsca świadczenia usługi.

Z kolei w przedstawionym przykładzie nr 8 Podatnik nie określił przedmiotu transakcji jako import czy eksport, a jedynie jej miejsce, tj. Niemcy.

Podatnik wskazał natomiast, że transakcja ta dotyczy "dodatku kontenerowego detention - kara umowna za nieterminowy zwrot kontenera (do portu niemieckiego)".

Organ podatkowy mając na uwadze jednorodny stan faktyczny w pozostałych przypadkach zaprezentowanych przez Podatnika, w zakresie przedmiotu transakcji (określonego jako import/eksport) przyjął, że przykład nr 8 należy traktować analogicznie.

W powyższej sytuacji mamy więc do czynienia ze świadczeniem usługi, która stanowi element kalkulacyjny wliczony w wartość usługi spedycyjnej związanej z usługami transportu międzynarodowego.

A zatem mając na uwadze wyjaśnienia zawarte w odpowiedzi dotyczącej przykładów nr 1 - 7 i 9-10, należy stwierdzić, iż cytowane przepisy art. 83 w związku z art. 27 ust. 2 pkt 2 będą miały odpowiednio zastosowanie także do przykładu nr 8.

Ponadto należy jeszcze dodać, że z przedstawionego przez Podatnika przykładu nr 10 wynika, że świadczy on m. in. usługi "transportu na terenie kraju" na zlecenie firmy polskiej, zaś przedmiotem tej transakcji jest eksport.

W związku z powyższym należy w tym miejscu zwrócić uwagę ta zastosowanie przepisu § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 z późn. zm.), zgodnie z którym obniżoną do wysokości 0% stawkę podatku stosuje się do usług transportu towarów, jeżeli transport ten wykonywany jest w całości na terytorium kraju i stanowi część usługi transportu międzynarodowego.

Z kolei moment powstania obowiązku podatkowego został uregulowany w przepisach art. 19 ustawy o VAT. Zgodnie z generalną zasadą zawartą w ust. 1 tegoż przepisu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Jednakże ustawodawca przewidział szereg wyjątków od tej generalnej zasady powstania obowiązku podatkowego. I tak w myśl przepisu art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. b ustawy o VAT, w przypadku usług spedycyjnych i przeładunkowych obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia, licząc od dnia wykonania tych usług.

O ile zatem Podatnik świadczy usługi zakwalifikowane do tej kategorii usług, to wówczas obowiązek podatkowy z tytułu ich wykonania powstanie zgodnie z zasadą zawartą w cyt. Wyżej art. 19 ust. 13 pkt 2 lit.