Pytanie:

Stan faktyczny I 1. Czy zastosowana przez nas stawka podatkowa jest prawidłowa? Czy może mamy prawo nie obciążać klienta podatkiem VAT zgodnie z art. 27 ust. 2 pkt 2, w myśl którego miejscem świadczenia usług transportowych jest miejsce gdzie transport się odbywa, z uwzględnieniem pokonanych odległości, z zastrzeżeniem art. 28.2. Jaką stawkę należałoby zastosować w sytuacji gdyby zlecającym zorganizowanie takiego transportu była firma rosyjska? W najbliższej przyszłości możemy otrzymywać zlecenia bezpośrednio od firmy z Rosji. Stan faktyczny II Czy prawidłowe jest zastosowanie stawki 0 % w imporcie usług przy nabywaniu frachtów morskich w transporcie międzynarodowym? Czy należy ująć w deklaracji VAT-7 w rubryce import usług wartość nabytej usługi jaką Spółka zobowiązana jest zapłacić, a w rubryce kwota podatku wpisać wartość 0,-zł, nie wykazując tym samym kwoty podatku naliczonego z tytułu importu usług?

Stan faktyczny I:

Spółka jest firmą świadczącą usługi spedycji w transporcie międzynarodowym, wewnątrzunijnym oraz w transporcie między krajami Wspólnoty, a krajami poza terytorium Wspólnoty.

Organizowany przez Podatnika transport odbywa się na zlecenie polskiego klienta na trasie z Francji do Rosji i nie przebiega przez terytorium kraju. Za zorganizowanie transportu Spółka obciąża swojego klienta fakturą zawierającą opłatę za usługę przewozu wraz z marżą. Podatek VAT jest rozliczany przez Wnioskodawcę na podstawie art. 28 ust. 5 pkt 2 lit. b, tzn. z zastosowaniem stawki VAT 22 % zgodnie z miejscem, w którym świadczona jest usługa. Takie stanowisko zostało zakwestionowane przez klienta Spółki.

Stan faktyczny II:

Spółka jako firma spedycyjna nabywa usługi transportu od firm zarówno polskich jak i zagranicznych. Nabywane usługi od firm zagranicznych (głównie firm z krajów Wspólnoty nie zarejestrowanych w Polsce posługujących się numerem NIP UE) dotyczą przede wszystkim frachtów morskich (opłata za przewóz drogą morską) w transporcie międzynarodowym, np. z Gdyni do USA. Do tej pory nabywane przez Spółkę usługi nie były traktowane jako import usług, z uwagi na to, że miejscem świadczenia (opodatkowania) tych usług nie była Polska (art. 27 ust. 2 pkt 2). Obecnie z momentem wejścia w życie zmiany rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Z 2004 r. Nr 224, poz. 2277) na podstawie § 4 b miejscem świadczenia usług transportu międzynarodowego jest terytorium kraju. Z tego względu nabywane przez Spółkę usługi transportu międzynarodowego są traktowane jako import usług i opodatkowane stawką właściwą dla tego rodzaju usług, czyli 0 % (art. 83 ust. 1 pkt 23 ustawy o podatku od towarów i usług).

Ocena prawna stanu faktycznego I:

Miejsce świadczenia usług transportowych, a co za tym idzie także usług polegających na organizacji tego transportu (usługi spedycyjne), określone zostało w art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT.

Skoro Podatnik w przedmiotowym stanie faktycznym świadczy usługę spedycji związaną z transportem towarów odbywającym się w całości poza terytorium kraju (trasa: Francja - Rosja), to usługa ta, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce. Bez znaczenia w tym przypadku jest fakt z jakiego kraju pochodzi nabywca usługi spedycyjnej.

Dodać jednak należy, że w przypadkach gdy usługi nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT, to Podatnik, zgodnie z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT będzie miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów, lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.

Ocena prawna stanu faktycznego II:

Zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem od towarów i usług został określony w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym opodatkowaniu tym podatkiem podlegają:

1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju,
2. eksport towarów,
3. import towarów,
4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju,
5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Poza katalogiem czynności określonych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT znalazł się import usług, przez który zgodnie z przepisem art. 2 pkt 9 rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4, tj. usługobiorca usług świadczonych przez podatników posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania albo pobytu poza terytorium kraju.

Z cytowanych przepisów jednoznacznie wynika, iż z importem usług wiąże się obowiązek rozliczenia podatku przez nabywcę usługi. Przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT nie znajduje zastosowania, zgodnie z zapisem art. 17 ust. 2 w przypadku świadczenia usług, od których podatek należny został rozliczony przez usługodawcę na terytorium kraju, z wyłączeniem usług określonych w art. 27 ust. 3 lub art. 28 ust. 3, 4, 6 i 7, dla których w każdym przypadku podatnikiem jest usługobiorca.

Definicja importu usług nie stawia wprost wymogu, aby usługa importowa była świadczona na terytorium kraju. Ze względu jednak na terytorialny charakter podatku od towarów i usług istotne jest określenie miejsca świadczenia, które decyduje o miejscu opodatkowania danej czynności, a następnie ustalenia podatnika zobowiązanego do rozliczenia podatku z tytułu importu usług.

Miejsce świadczenia usług zostało określone poprzez przepisy art. 27-28 ustawy o VAT. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 9 ustawy o VAT Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz.970 ze zm.), w którym określił inne, niż wskazane w art. 27 i 28 ust. 1-8 ustawy o VAT, miejsce świadczenia usług, uwzględniając specyfikę świadczenia niektórych usług oraz przepisy Wspólnoty Europejskiej.

Zgodnie z przepisem § 4 b rozporządzenia w przypadku świadczenia usług transportu międzynarodowego środkami transportu morskiego lub lotniczego - miejscem świadczenia tych usług jest terytorium kraju.

Z powyższego wynika, że usługi zakupione przez Podatnika podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Natomiast w myśl art. 83 ust. 1 pkt 23 w związku z ust. 3 ustawy o VAT do usług transportu międzynarodowego stosuje się stawkę w wysokości 0 %.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i prawny stwierdzić należy, iż w przypadku, gdy podatnik nabywa usługi transportu międzynarodowego świadczone środkami transportu morskiego od kontrahenta zagranicznego nie zarejestrowanego dla celów podatku od towarów i usług w Polsce, z tytułu których podatnikiem jest usługobiorca, w myśl cytowanego art. 2 pkt 9 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 ma miejsce import usług.

Zatem Wnioskodawca będzie obowiązany do rozliczenia podatku VAT z tytułu importu przedmiotowych usług na terytorium Polski (które na mocy art. 83 ust. 1 pkt 23 w związku z ust. 3 ustawy o VAT opodatkowane są stawką w wysokości 0 %) i zadeklarowania wartości dotyczących importu tych usług w poz. 32 i 33 deklaracji VAT-7, nie wykazując tym samym kwoty podatku naliczonego z tytułu importu usług.