|
Chcesz odszukać potrzebne Ci informacje z zakresu stosowania prawa podatkowego
szybciej, wygodniej i pewniej, bez reklam?
|
||||||||||
| Słowa kluczowe: miejsce świadczenia usług, podatek od towarów i usług, usługi finansowe | |
| Data: 2009-07-27 | |
![]() Istota interpretacji:Czy usługa świadczona przez Spółkę stanowi usługę finansową na gruncie art. 27 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 ustawy o VAT, której świadczenie na rzecz zagranicznego podmiotu powoduje przeniesienie miejsca świadczenia do kraju usługobiorcy?W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe. Wnioskodawca (dalej Spółka) zamierza rozpocząć świadczenie usług polegających na umożliwieniu bankom oferowania zlecenia przekazania kwoty pieniężnej za pomocą telefonu komórkowego oraz zrealizowania wypłaty kwoty pieniężnej przez osobę posiadającą wyłącznie telefon komórkowy, lecz nie posiadającej konta bankowego ani karty bankomatowej. W pewnym uproszczeniu klient banku uzyska możliwość zlecenia, za pomocą telefonu komórkowego, obciążenia konta w swoim banku określoną kwotą, która powinna być wypłacona konkretnej wskazanej przez niego osobie, która nie musi posiadać rachunku bankowego. Natomiast odbiorca płatności, po otrzymaniu na telefon komórkowy informacji o przygotowaniu wypłaty, będzie mógł pobrać przekazaną kwotę w bankomatach sieci współpracujących ze Spółką, poprzez wpisanie kodu przypisanego danej transakcji. Usługa będzie świadczona zarówno bankom wewnątrz Unii Europejskiej, jak również bankom spoza Unii Europejskiej. Usługa będzie świadczona za pomocą systemu informatycznego nabytego przez Spółkę. System informatyczny składa się ze specjalnie stworzonego oprogramowania, systemu serwerów oraz konektorów za pomocą których współpracujące ze Spółką banki uzyskają możliwość oferowania usługi swoim klientom i realizowania konkretnych transakcji. Spółka będzie pobierała od banków opłaty od każdej zrealizowanej transakcji, wynagrodzenie (w postaci ustalonej umownie prowizji składającej się z kilku elementów, określanych w umowie mianem wynagrodzenia z tytułu Kursu Wymiany oraz Zysków z Różnic Walutowych). W ramach świadczenia usługi na rzecz banków, które będą bezpośrednio świadczyły usługi przekazu pieniężnego swoim klientom, Spółka będzie realizowała następujące zadania:
Spółka uzyskała pismo Ośrodka Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych potwierdzające klasyfikację wykonywanej usługi pod kodem PKWiU 67.13.10-00.90 "Usługi pomocnicze do pośrednictwa finansowego pozostałe, gdzie indziej nie wymienione". W związku z powyższym zadano następujące pytanie. Czy usługa świadczona przez Spółkę stanowi usługę finansową na gruncie art. 27 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 ustawy o VAT, której świadczenie na rzecz zagranicznego podmiotu powoduje przeniesienie miejsca świadczenia do kraju usługobiorcy... Zdaniem Wnioskodawcy, dokonana przez niego kwalifikacja świadczonych usług, jako usług finansowych wynika z analizy ich cech charakterystycznych, które zgodnie z orzecznictwem ETS przesądzają o naturze świadczenia. W szczególności, kluczowym dla sprawy orzeczeniem ETS jest wyrok C-2/95 dotyczący Datacenter (SDC), w którym ETS wskazał cechy charakterystyczne usługi finansowej w kontekście ustalenia warunków stosowania zwolnienia dla konkretnych podtypów usług finansowych wymienionych w art. 13 (B) (D) pkt 3 i 5 VI Dyrektywy (obecnie art. 135 ust. 1 lit. d i lit. f Dyrektywy 2006/112). Sprawa dotyczyła usług świadczonych przez SDC (stowarzyszenie) przede wszystkim na rzecz banków oraz innych jednostek podłączonych do jego systemu informatycznego. SDC świadczyło usługi wyłącznie na zlecenie banku, klienta lub innej osoby uprawnionej do złożenia zlecenia na podstawie umowy z klientem. Nazwa SDC nie była używana w kontaktach z ostatecznymi klientami, tj. z punktu widzenia klientów banków oraz innych jednostek dla których SDC świadczyło usługi, usługa była świadczona przez bank lub daną jednostkę. Usługi SDC stanowiły konglomerat rozmaitych czynności, które łącznie stanowiły usługę świadczoną klientowi. W takim stanie faktycznym ETS zaznaczył, iż: "Kluczowy jest charakter usługi, tj. czy realizuje szczególne funkcje usługi finansowej, natomiast bez znaczenia jest czy usługa jest świadczona w całości elektronicznie czy manualnie. Dla skorzystania z ww. zwolnienia nie jest konieczne by usługa była świadczona przez podmiot o szczególnej formie prawnej, czy przez szczególną instytucję (np. bank). Usługa może być usługą finansową zwolnioną, nawet jeśli w świadczeniu usługi bierze udział kilka podmiotów, z których nie wszystkie mają bezpośredni związek z klientem instytucji finansowej, jeśli z punktu widzenia klienta łącznie świadczone usługi składają się na usługę finansową świadczoną bezpośrednio jemu. W szczególności oznacza to, że zakres pojęcia - usługi finansowe nie może być ograniczany wyłącznie do usług świadczonych bezpośrednio klientowi instytucji finansowej. Usługi centrum przetwarzania danych mogą być uznane za usługi finansowe zwolnione od podatku /AT na gruncie art. 13 (B) (D) pkt 3 i 5 /l Dyrektywy (obecnie art. 135 ust. 1 lit. d i lit. f Dyrektywy VAT 2006/112), jeśli są możliwe do wyodrębnienia przez swój charakter oraz specyficzne i kluczowe dla podstawowej usługi finansowej". Konieczność wystąpienia ostatniej przesłanki, w celu uznania usługi za usługę finansową zwolnioną z VAT, potwierdził ETS również w wyroku C-235/00 CSC Financial Service. W związku z tym należy wskazać, że usługa Spółki bezsprzecznie jest specyficzna dla usług płatności, przelewów, a wykorzystanie usług Spółki dla innych celów niż wskazane w stanie faktycznym nie jest możliwe. Dodatkowo, bez świadczenia Spółki, banki nie miałyby technicznej możliwości świadczenia usług opisanych we wniosku na rzecz swoich klientów. Również charakter usługi świadczonej przez Spółkę niewątpliwie pozwala ją wyodrębnić od innych usług i określić ją jako pewną całość. Należy zaznaczyć, że usługi Spółki nie polegają jedynie na zapewnieniu instrumentarium informatycznego do realizacji przelewów w sposób opisany w stanie faktycznym, lecz Spółka uczestniczy każdorazowo w operacji, przyjmując do rejestracji polecenia przelewów oraz weryfikując poprawność przeprowadzenia operacji. Innymi słowy, bez usług Spółki świadczenie usługi przez banki nie byłoby w ogóle możliwe. W szczególności usługa Spółki jest specyficzna, dedykowana wyłącznie dla instytucji finansowych oraz niezbędna do wyświadczenia przez banki określonych operacji pieniężnych. W rezultacie, w opinii Spółki, przedstawione orzeczenia ETS potwierdzają zasadność stanowiska Spółki, iż świadczona przez nią usługa stanowi usługę finansową z uwagi na charakter realizowanego świadczenia oraz jej relację do podstawowej usługi finansowej świadczonej przez bank na rzecz ostatecznego klienta. Orzecznictwo polskich sądów administracyjnych. Zdaniem Spółki, poprawność jej stanowiska w zakresie klasyfikowania świadczonych przez nią usług jako usługi finansowe (określonych w ustawie o VAT również mianem usług pośrednictwa finansowego) można również dowieść na podstawie orzecznictwa polskich sądów. Szczególnie istotne jest orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawie stanu faktycznego zbliżonego do tego przedstawionego na wstępie wniosku czyli usług SWIFT. Należy podkreślić, że w kwestii tej wypowiadał się zarówno WSA (sygn. akt III SA/Wa 319/08), jak i Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I FSK 1582/08). Przedmiotem usług SWIFT jest umożliwienie bankom komunikowania się między sobą oraz generowania informacji dotyczących transakcji finansowych. Przykładowo wskazano, że komunikaty dotyczyły zlecenia przelewu, otrzymania przelewu, założenia lokaty, złożenia depozytu, udzielenia kredytu itp. W takim stanie faktycznym WSA w Warszawie zaznaczył co następuje: "Wyodrębnienie usług elektronicznych dotyczy wyłącznie miejsca świadczenia usług, i nie ma znaczenia dla celów ustalenia możliwości skorzystania ze zwolnienia usług finansowych. Odwołał się do przesłanek uznania usługi finansowej za zwolnioną z VAT, wskazanych w wyroku C-2/95 (wnioski wynikające z tego wyroku zostały już przedstawione powyżej) i stwierdził, że te przesłanki występują w odniesieniu do badanej sprawy. Wskazał na postanowienia prawa bankowego dopuszczające funkcjonowanie tzw. instytucji pośredniczącej, czyli podmiotu umożliwiającego realizacje przelewów transgranicznych i w związku z tym stwierdził, iż usługi takich instytucji będą świadczone - w ramach usługi bankowej, jeżeli będą tak kwalifikowane przez odbiorcę - klienta banku. Zwrócono uwagę również na planowaną zmianę Dyrektywy 2006/112/WE, która ma ułatwić ustalenie zakresu zwolnionych usług finansowych. W związku z planowaną zmianą powstał już projekt rozporządzenia Komisji Wspólnot Europejskich przewidujący w art. 18, że za usługi posiadające specyficzne oraz istotne cechy "prowadzenia konta" uznaje się następujące rodzaje działalności: (...) usługi kontroli z elementami zabezpieczającymi mające na celu właściwe wykonywanie transferów funduszy pomiędzy rachunkami pieniężnymi i weryfikacja płatności". Konkludując, w cytowanym wyroku, WSA uznał, że usługi SWIFT stanowią usługi pośrednictwa finansowego, które na mocy art. 43 ust. 1 pkt 1 w związku z załącznikiem nr 4 poz. 3 są zwolnione przedmiotowo od podatku VAT. W opinii Spółki usługi SWIFT są w znacznej mierze podobne do usługi świadczonej przez Spółkę, gdyż w obu przypadkach dotyczą komunikacji pomiędzy bankami oraz generowania komunikatów dotyczących poszczególnych operacji. Jedyna zasadnicza różnica polega na tym, iż zakres transakcji obsługiwanych przez Spółkę jest ograniczony do operacji wskazanych we wniosku. W związku z tym stanowisko WSA zaprezentowane w powyższym wyroku powinno mieć odpowiednie zastosowanie do usług świadczonych przez Spółkę. W odniesieniu do kwestii projektu rozporządzenia Rady należy zaznaczyć, że zmiana Dyrektywy, a co za tym idzie uchwalenie rozporządzenia nie stanowi zmiany zakresu pojęcia usługi finansowe, lecz jedynie doprecyzowuje zakres tego pojęcia, poprzez wskazanie bardziej szczegółowych kryteriów pozwalających na uznanie usług za usługi finansowe. W analizowanym opisie sprawy, usługi Spółki dotyczą właśnie weryfikacji płatności oraz kontroli z elementami zabezpieczającymi właściwe wykonywanie transferów. W świetle powyższego należy uznać, że treść projektu rozporządzenia jako jedynie doprecyzowującą przesłanki uznania usługi za zwolnioną usługę finansową w istocie potwierdza, że stanowisko Spółki w zakresie kwalifikacji jej usług do usług finansowych jest zasadne. Stanowiska organów podatkowych. Spółka wskazała, że w piśmie z dnia 6 lutego 2009 r. (sygn. IPPP2/443-1862/08-2/SAP) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie uznał za prawidłową argumentację Banku w zakresie kryteriów kwalifikacji usługi do usług pomocniczych do usług pośrednictwa finansowego. W ocenie Spółki, ogólne wnioski dotyczące kwalifikacji usług do usług pomocniczych, mogą zostać odniesione odpowiednio do analizowanego stanu faktycznego. W powyższej interpretacji przytoczono część wniosku podatnika, w szczególności następujące stwierdzenia: "(…) o pomocniczym charakterze usługi świadczy również fakt, że wszystkie podejmowane w jej ramach działania realizowane są w ścisłym związku z działalnością wykonywaną przez Bank (tj. działalnością w zakresie pośrednictwa finansowego). (…) W ocenie Banku, usługami pomocniczymi w stosunku do usług pośrednictwa finansowego są usługi, w ramach których wykonywane są czynności faktyczne lub prawne związane ze świadczeniem usług pośrednictwa finansowego. (…) Wykonywanie takich usług byłoby pozbawione sensu ekonomicznego w oderwaniu od transakcji wykonywanych przez Bank". Należy ponownie zaznaczyć, że w powyższym piśmie organ odstąpił od uzasadnienia na postanowienie art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, czyli w całości uznał stanowisko Banku za prawidłowe. Oznacza to w szczególności, iż organ zgodził się, że o pomocniczym charakterze świadczy dopasowanie usługi do usługi "podstawowej" (wykonywanej przez Bank) oraz jej ekonomiczna bezwartościowość w oderwaniu od usługi "podstawowej". Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Spółka stwierdziła, co już wskazywano powyżej, iż przedmiotowe usługi są dedykowane bankom, a wiec dopasowane wyłącznie do ich działalności, a nawet konkretnie do jednego rodzaju przelewów oraz nie przedstawiają żadnej wartości ekonomicznej bez uwzględnienia działalności banków. Zatem cytowana interpretacja stanowi kolejne potwierdzenie, iż usługi świadczone przez Spółkę mogą być kwalifikowane jako usługi pomocnicze do usług pośrednictwa finansowego zwolnione od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. W opinii Spółki argumentem za prawidłowością przyjętej przez Spółkę interpretacji jest także klasyfikacja statystyczna jej usługi - PKWiU 67.13.10-00.90 "Usługi pomocnicze do pośrednictwa finansowego pozostałe, gdzie indziej nie wymienione", której dokonał Ośrodek Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych. Klasyfikacja ta potwierdza zasadność przeprowadzonej powyżej argumentacji, czyli twierdzenie, iż usługi będące przedmiotem wniosku mieszczą się w szerszym zbiorze usług pośrednictwa finansowego, na który powołuje się załącznik nr 4 poz. 3 ustawy o VAT. W rezultacie, w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 1 w związku z załącznikiem nr 4 poz. 3 ustawy o VAT, świadczona przez Spółkę usługa, jako usługa pośrednictwa finansowego, korzysta ze zwolnienia od podatku VAT. Natomiast w przypadku, gdy usługa jest świadczona na rzecz zagranicznego podmiotu odpowiednie zastosowanie będzie mieć art. 27 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 ustawy o VAT (świadczenie będzie opodatkowane w miejscu siedziby usługobiorcy po spełnieniu warunków określonych w tym przepisie). W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:
Art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, iż przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…). Na mocy art. 8 ust. 3 ustawy, usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, z zastrzeżeniem ust. 4, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119. Przy określaniu miejsca świadczenia usług, o którym mowa w art. 27 i 28, usługi są identyfikowane za pomocą klasyfikacji statystycznych, jeżeli dla tych usług przepisy ustawy oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne (art. 8 ust. 4 ustawy). W przypadku świadczenia usług bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dane świadczenie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie. Ogólna reguła wyrażona w art. 27 ust. 1 ustawy stanowi, iż w przypadku świadczenia usług miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie świadczący usługę posiada siedzibę, a w przypadku posiadania stałego miejsca prowadzenia działalności, z którego świadczy usługi - miejsce, gdzie świadczący usługę posiada stałe miejsce prowadzenia działalności; w przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności - miejsce stałego zamieszkania, z zastrzeżeniem ust. 2-6 i art. 28. Natomiast, stosownie do art. 27 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy usługi, o których mowa w ust. 4, są świadczone na rzecz:
- miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności, stały adres lub miejsce zamieszkania. Zgodnie z art. 27 ust. 4 pkt 4 ustawy, przepis ust. 3 stosuje się do usług bankowych, finansowych i ubezpieczeniowych łącznie z reasekuracją, z wyjątkiem wynajmu sejfów przez banki. Z powyższych unormowań wynika, że w przypadku świadczenia usług finansowych na rzecz osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego lub podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę - miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności, stały adres lub miejsce zamieszkania. Z przedłożonego wniosku wynika, że Wnioskodawca zamierza rozpocząć świadczenie usług, polegających na umożliwieniu bankom oferowania zlecenia przekazania kwoty pieniężnej za pomocą telefonu komórkowego oraz zrealizowania wypłaty kwoty pieniężnej przez osobę posiadającą wyłącznie telefon komórkowy, lecz nie posiadającej konta bankowego ani karty bankomatowej. Zainteresowany wskazał, iż przedmiotowe usługi są dostosowane do działalności banków, a konkretnie do jednego rodzaju przelewów, zatem nie przedstawiają żadnej wartości ekonomicznej bez uwzględnienia działalności banków. Wnioskodawca ww. usługi będzie świadczył zarówno na rzecz banków z terytorium Wspólnoty, jak również na rzecz banków spoza Unii Europejskiej. Tut. Organ zwraca uwagę na fakt, że każde świadczenie usług musi być zasadniczo uznawane za odrębne i niezależne, ponadto świadczenie obejmujące jedną usługę z ekonomicznego punktu widzenia nie powinno być sztucznie dzielone, by nie zakłócić funkcjonowania systemu VAT. Zatem należy określić zasadnicze cechy transakcji w celu ustalenia, czy podatnik świadczy na rzecz klienta kilka odrębnych usług zasadniczych czy też jedną usługę. Pojedyncze świadczenie ma miejsce zwłaszcza wtedy, gdy jedną lub więcej części składowych uznaje się za usługę zasadniczą, podczas gdy inny lub inne elementy traktuje się jako usługi pomocnicze, do których stosuje się te same zasady opodatkowania, co do usługi zasadniczej. Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do usługi zasadniczej, jeśli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem do lepszego wykorzystania usługi zasadniczej. W sytuacji, gdy w skład świadczonej usługi wchodzą usługi pomocnicze, czyli takie które nie stanowią dla klienta celu samego w sobie, a są jedynie uzupełnieniem usługi głównej, Podatnik opodatkowuje je tak jak usługę zasadniczą. Dodatkowo, aby prawidłowo zastosować zasady opodatkowania odnoszące się do usług niematerialnych należy posiłkowo korzystać z definicji zawartych w klasyfikacjach statystycznych. Jak zostało wskazane we wniosku przez Spółkę przedmiotowe usługi zostały zaklasyfikowane do grupowania PKWiU 67.13.10-00.90 "Usługi pomocnicze do pośrednictwa finansowego pozostałe, gdzie indziej nie wymienione", co potwierdza ze świadczone usługi są usługami finansowymi. Mając na uwadze wyżej wskazane przepisy oraz dokonaną analizę w świetle opisu sprawy stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie znajdą zastosowanie przepisy art. 27 ust. 3 i ust. 4 pkt 4, a to oznacza, że miejscem świadczenia (a tym samym opodatkowania) przedmiotowych usług nie będzie terytorium kraju, lecz miejsce gdzie nabywca (odbiorca) usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, a w przypadku braku tych miejsc, stały adres lub miejsce zamieszkania. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. W niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej opisanego zdarzenia przyszłego w zakresie miejsca świadczenia usług. Natomiast w kwestii dotyczącej opisanego zdarzenia przyszłego w zakresie zwolnienia od podatku czynności sklasyfikowanych jako "usługi pomocnicze związane z pośrednictwem finansowym pozostałe, gdzie indziej nie wymienione" PKWiU 67.13.10-00.90, zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie nr ILPP2/443 -568/09-3/EN z dnia 27 lipca 2009 r. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno. Referencje |
|
| 2009-07-27 |
