Pytanie:

Podatnik zwraca się z zapytaniem o prawidłowość zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym "refaktury" (albo księgowej noty obciążeniowej) oraz rozstrzygnięcie kwestii przysługiwania prawa do odliczenia podatku VAT zawartego w tej "refakturze".

1. świadczonych dla kontrahentów zagranicznych mających siedzibę poza UE lub spółek o polskim kapitale, ale mających siedzibę poza UE - należy wystawić fakturę analogicznie jak dla zleceniodawców polskich z siedzibą w Polsce, z odpowiednim - zgodnym z ustawą - zróżnicowaniem stawki podatku VAT,
2. odpowiednio jak wyżej należy postąpić w przypadku usług świadczonych dla kontrahenta, który jest armatorem morskim, a zlecenie dotyczy jego statku - nie ma tutaj znaczenia kraj rejestracji statku (bandera), a jedynie kraj siedziby armatora.

Biorąc pod uwagę opisany stan faktyczny należy stwierdzić, że:

Zgodnie z art. 5 ust.1 ustawy z dnia 11.03.2004r o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do definicji zawartej w art. 2 pkt.1 ustawy przez terytorium kraju rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W celu ustalenia czy dana czynność podlega opodatkowaniu na terytorium kraju należy ustalić miejsce świadczenia. Określone w ustawie miejsce świadczenia nie musi przy tym pokrywać się z faktycznym miejscem wykonywania czynności.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy miejscem świadczenia usług jest co do zasady miejsce, gdzie świadczący usługę posiada siedzibę, a w przypadku posiadania stałego miejsca prowadzenia działalności z którego świadczy usługi - miejsce, gdzie świadczący usługę posiada stałe miejsce prowadzenia działalności; w przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności - miejsce stałego zamieszkania, z zastrzeżeniem ust. 2-6 i art. 28.

Od tej ogólnej zasady zostały wprowadzone pewne odstępstwa. I tak na podstawie art. 27 ust.3 i ust. 4 pkt. 3 ustawy w przypadku świadczenia usług inżynierskich (PKWiU 74.2), które nie są związane z nieruchomościami, na rzecz:

1. osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego, lub
2. podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę

• miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności, stały adres lub miejsce zamieszkania.

Biorąc powyższe pod uwagę w przypadku usług świadczonych przez Spółkę dla kontrahentów mających siedzibę w krajach poza Unią Europejską - miejscem opodatkowania tych usług będzie kraj siedziby zleceniodawcy. Powyższe dotyczy również zleceniodawcy, który jest armatorem morskim, a zlecenie dotyczy statku zarejestrowanego w innym kraju niż ten, w którym armator ma siedzibę.

Zgodnie z art. 106 ust.2 ustawy o VAT oraz §27 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25.05.2005r w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798), w przypadku świadczenia usług, dla których miejscem opodatkowania jest terytorium państwa trzeciego i świadczący usługę nie jest zidentyfikowany dla potrzeb podatku o charakterze podobnym do podatku od wartości dodanej - podatnik wystawia fakturę dla nabywcy zagranicznego, w której zamiast danych dotyczących stawki i kwoty podatku oraz kwoty należności wraz z podatkiem dokonuje adnotacji, iż podatek rozlicza nabywca.