Pytanie:

Z przedstawionego we wniosku opisu wynika, iż Strona jako najemca zawarła umowę najmu lokalu na terenie centrum handlowego. W 2007 r. strony podpisały porozumienie o rozwiązaniu umowy najmu, pod warunkiem, że wynajmujący zapłaci na rzecz najemcy (Strony) określone wynagrodzenie. Podpisanie przedterminowego zakończenia umowy najmu nie wiązało się z naruszeniem postanowień tej umowy przez żadną ze stron. Strony stwierdziły, że są zainteresowane wcześniejszym zakończeniem wiążącej je umowy z uwagi "na inne zamierzenia gospodarcze wynajmującego co do lokalu". Podpisując porozumienie wynajmujący zgodził się zapłacić wynagrodzenie (karę umowną) dla najemcy (Strony) za wcześniejsze rozwiązanie umowy. W związku z powyższym Strona zwróciła się o potwierdzenie stanowiska, iż wynagrodzenie zapłacone przez wynajmującego na jej rzecz za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: 1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; 2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; 3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki: w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia, świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie)

Należy podkreślić, iż oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W przedmiotowym stanie faktycznym dochodzi natomiast do wypłaty odszkodowania w związku z rozwiązaniem umowy najmu, czyli jednostronnym ekwiwalentem pieniężnym wypłaconym przez wynajmującego na rzecz Strony tytułem rekompensaty.

Można w tym miejscu wykazać iż kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), który m.in. w orzeczeniu w sprawie C-16/93 pomiędzy R.J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia) podkreślił, iż dla wystąpienia opodatkowania podatkiem od towarów i usług konieczne staje się zaistnienie bezpośredniego związku płatności z konkretną czynnością oraz istnienie konsumenta tej czynności. Natomiast w orzeczeniu w sprawie C-215/94 pomiędzy Jurgen Mohr a Finanzamt Bad Segeberg ETS stwierdził, iż w związku z brakiem świadczenia (korzyści), pozwalającego uznać za konsumentów usługi podmioty wypłacające kary umowne, zobowiązanie dające podstawę do wypłaty kary nie stanowi usługi w rozumieniu VI Dyrektywy .

Kwestia płatności o charakterze odszkodowawczym stała się przedmiotem analizy także w wyroku z dnia 1 lipca 1972 r. w sprawie 222/81 pomiędzy BAZ Bausystem AG a Finanzamt München für Korperschafte, w którym ETS powołując się na przepisy II Dyrektywy Rady Unii Europejskiej stwierdził, iż nie można uznać za element wynagrodzenia odszkodowania za nieterminowe wykonanie usługi, a w konsekwencji podstawę opodatkowania.

Reasumując, stwierdzić zatem należy, iż w przedstawionym stanie faktycznym przedmiotowa płatność na rzecz Strony nie stanowi wynagrodzenia za świadczoną usługę, lecz rekompensatę. W konsekwencji nie rodzi ona obowiązku podatkowego z tytułu wykonania czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług.

Mając powyższe na uwadze postanowiono jak na wstępie.Niniejsze postanowienie dotyczy wyłącznie stanu faktycznego przedstawionego we wniosku oraz obowiązującego w tym stanie faktycznym stanu prawnego.