Pytanie:

1. Czy oddanie nieruchomości w użytkowanie na podstawie umowy użyczenia jest opodatkowanie podatkiem od towarów i usług? 2. Czy przeniesienie własności budynków odpłatne lub nieodpłatne oraz oddanie w wieczyste użytkowanie gruntów podlega podatkowi od towarów i usług? 3. Czy Gmina powinna być podatnikiem podatku od towarów i usług? 4. Czy zrzeczenie się prawa własności nieruchomości wraz z gruntem, będącej towarem używanym podlega podatkowi od towarów i usług? Czy sprzedaż mieszkań w starym budynku mieszkalnym będzie zwolniona z podatku VAT ? 5. Czy prawidłowe jest stosowanie stawki podatku VAT w wysokości 7% do inwestycji budowlanych polegających na budowie kanalizacji sanitarnej, deszczowej oraz budowie drogi na terenach zabudowy mieszkaniowej?6. Czy przekazanie zakładowi budżetowemu samochodu specjalistycznego w nieodpłatne użytkowanie jest zwolnione z podatku VAT ?

W związku z pismem z dnia 08.10.2004r. (data wpływu: 12.10.2004r.) nr FBiPL 3327/607, na podstawie art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997r. nr 137, poz. 926 ze zm.), informuje się uprzejmie, że:

Ad. 1

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Gmina chce oddać w nieodpłatne użytkowanie nieruchomość.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju,

2. eksport towarów,

3. import towarów,

4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju,

5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Zasadą w podatku od towarów i usług jest, że podatkowi podlegają dostawy towarów i świadczenie usług o charakterze odpłatnym, czyli usługi o charakterze nieodpłatnym nie podlegają opodatkowaniu za wyjątkiem ustanowionym w art. 8 ust. 2 cyt. ustawy.

W myśl tego przepisu wszelkie nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie jest związane z prowadzeniem działalności, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub części, traktuje się jako odpłatne świadczenie usług.

Przesłanką do wyłączenia spod opodatkowania podatkiem VAT usług świadczonych nieodpłatnie, jest zatem brak prawa do odliczenia podatku z tytułu nabycia towarów i usług, które są związane ze świadczoną usługą, a także realizowanie usług na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Zatem oddanie nieruchomości w ramach umowy użyczenia nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, pod warunkiem, że podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze świadczoną usługą .

Ad . 2

Gmina jest zobowiązana oddać w wieczyste użytkowanie grunty wraz z budynkami osobom, którym przysługują z tego tytułu roszczenia. Przeniesienie prawa własności budynków następuje odpłatnie lub nieodpłatnie, w zależności od pochodzenia środków, z których budynki zostały wykonane.

Zgodnie z wyżej cytowanym art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zatem odpłatne przeniesienie prawa własności budynków jest opodatkowane podatkiem od towarów i usług, przy czym dostawa budynku używanego podlega zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku VAT, w związku z art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku dostawę towarów używanych, pod warunkiem, że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego; zwolnienie dotyczy również używanych budynków i budowli lub ich części, będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub umów o podobnym charakterze. Budynki, budowle lub ich części uznane są za towary używane, jeżeli od końca roku, w którym zakończono budowę tych obiektów minęło co najmniej 5 lat, co wynika z art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy. Jeżeli jednak przed wprowadzeniem ich do ewidencji środków trwałych lub w trakcie użytkowania tych budynków poniesiono wydatki na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym w kwocie stanowiącej co najmniej 30 % wartości początkowej, a podatnik miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych wydatków, użytkował te towary w okresie krótszym niż 5 lat w celu wykonywania czynności opodatkowanych, ich dostawa nie podlega zwolnieniu, zgodnie z art. 43 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, nawet gdyby budynki miały status towarów używanych.

Natomiast nieodpłatne przeniesienie prawa własności zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami art. 5 ust. 1 pkt 1 nie podlega opodatkowaniu od towarów i usług, pod warunkiem że podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tej czynności, w całości lub części ( art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy).

Z kolei obrót gruntami objętymi prawem wieczystego użytkowania stanowi świadczenie usług. A zatem oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu, jest usługą opodatkowaną zgodnie z art. 41 ustawy o podatku od towarów i usług stawką 22 % .

Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż oddanie gruntu w wieczyste użytkowanie nie jest objęte zwolnieniem przewidzianym w § 8 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 97 poz. 970 ze zmianami), gdyż przepis ów dotyczy zbycia wieczystego użytkowania gruntu, a więc zupełnie innej czynności prawnej. Oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu, nawet w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, jeżeli budynki te lub budowle albo ich części są zwolnione od podatku lub opodatkowane stawką podatku w wysokości 0 %, będzie podlegało zatem opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki 22 %.

Natomiast nieodpłatne oddanie w wieczyste użytkowanie gruntu nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, pod warunkiem, że podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku z tytułu nabycia towarów i usług , które są związane ze świadczoną usługą (art. 8 ust. 2 ustawy).

Ad. 3

Urząd Miejski Gminy powinien posiadać numer NIP i Gmina również powinna posiadać numer NIP i jednocześnie to Gmina powinna być zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Zgodnie bowiem z art. 15 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54, poz. 535 ) podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Ustawa nie wyłącza więc gminy jako osoby prawnej z opodatkowania z podatku VAT zgodnie z art. 15 ust. 6 w/w ustawy. Za podatnika nie uznaje się jedynie organu władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowania zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Mając powyższe na uwadze podatnikiem podatku VAT jest Gmina, a nie jest nim Urząd Miejski Gminy.

Potwierdzeniem powyższego jest również § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zmianami) zgodnie z którym zwolnione od podatku są czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Minister Finansów wprowadzając zwolnienie od podatku w określonym zakresie dla jednostek samorządu terytorialnego (gmin, powiatów, województw) potwierdził jednocześnie, że są one podatnikami podatku VAT, jeśli oczywiście prowadzą działalność gospodarczą zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy.

Reasumując zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT, obowiązanym do składania deklaracji VAT-7 powinna być GMINA.

Ad. 4.

Gmina otrzymała budynek mieszkalny wraz z gruntem w formie aktu notarialnego, w którym nastąpiło się zrzeczenie prawa własności. Budynek ten był wybudowany przed 1993 r. Gmina będzie dokonywała sprzedaży mieszkań znajdujących się w budynku na rzecz najemców.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m. inn. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zatem w podatku od towarów i usług, podatkowi podlegają dostawy towarów i świadczenie usług o charakterze odpłatnym, czyli dostawy towaru o charakterze nieodpłatnym co do zasady nie podlegają opodatkowaniu za wyjątkiem ustanowionym w art. 7 ust. 2 cyt. ustawy.

W myśl tego przepisu m.inn. przez dostawę towarów rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów bez wynagrodzenia należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub części.

Zatem zrzeczenie się prawa własności nieruchomości budynku mieszkalnego wraz z gruntem, w stosunku do którego nie służyło prawo do odliczenia podatku naliczonego, nie podlega podatkowi od towarów i usług.

Sprzedaż mieszkań przez Gminę jest zwolniona z podatku od towarów i usług zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług. W myśl tego przepisu zwalnia się od podatku dostawę obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów i ich części, które mają być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy; zwolnienie nie dotyczy części budynków na cele inne niż mieszkaniowe.

Ad . 5

Zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 2 lit a) w.w ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług do dnia 31 grudnia 2007r. stosuje się stawkę 7% w odniesieniu do robót budowlano - montażowych oraz remontów i robót konserwacyjnych związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą.

Przez roboty związane z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą rozumie się roboty budowlane dotyczące inwestycji w zakresie obiektów budownictwa mieszkaniowego i infrastruktury towarzyszącej oraz remontów obiektów budownictwa mieszkaniowego (art. 146 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług).

W myśl art. 146 ust. 3 ww. ustawy - przez infrastrukturę towarzyszącą budownictwu mieszkaniowemu, rozumie się:

1) sieci rozprowadzające, wraz z urządzeniami, obiektami i przyłączami do budynków mieszkalnych,

2) urządzanie i zagospodarowanie terenu w ramach przedsięwzięć i zadań budownictwa mieszkaniowego, w szczególności drogi, dojścia, dojazdy, zieleń i małą architekturę,

3) urządzenia i ujęcia wody, stacje uzdatniania wody, oczyszczalnie ścieków, kotłownie oraz sieci wodociągowe, kanalizacyjne, cieplne, elektroenergetyczne, gazowe i telekomunikacyjne,

jeżeli są one związane z obiektami budownictwa mieszkaniowego.

Jak wynika z pisma podatnika wykonywane roboty budowlano-montażowe, tj.:

- budowa kanalizacji sanitarnej i deszczowej na terenach zabudowy mieszkaniowej,

- budowa drogi brukowo- betonowej na terenie osiedla domków jednorodzinnych,

- odtworzenie stanu pierwotnego drogi na terenie zabudowanym budynkami mieszkalnymi

związane są z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą budownictwu mieszkaniowemu, a zatem zastosowanie do nich stawki podatku VAT w wysokości 7% jest prawidłowe.

Ad.6

Z przestawionego stanu faktycznego wynika, że Gmina zakupiła samochód specjalistyczny, który przekazała w nieodpłatne użytkowanie zakładowi budżetowemu.

W myśl § 8 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 97 poz. 970 ze zmianami) zwalnia się usługi świadczone pomiędzy gospodarstwami pomocniczymi jednostek budżetowych z wyjątkiem usług wymienionych w poz. 138 i 153 załącznika nr 3 do ustawy oraz komunikacji miejskiej. Gmina jest jednostką samorządu terytorialnego, a nie jednostką budżetową. Zatem przekazanie w nieodpłatne użytkowanie samochodu dla zakładu budżetowego nie jest zwolnione z podatku VAT na podstawie § 8 ust. 1 pkt 14 wyżej cytowanego rozporządzenia.

Zgodnie z wyżej cytowanym art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m. in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 8 ust. 2 ustawy wszelkie nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie jest związane z prowadzeniem działalności, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub części traktuje się jako odpłatne świadczenie usługi. Zatem w zależności od tego, czy podatnikowi służyło prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z zakupem samochodu specjalistycznego lub nie, nieodpłatne przekazanie będzie podlegało podatkowi od towarów i usług lub nie.