Istota interpretacji:

Podatek od towarów i usług w zakresie dokumentowania zaliczek otrzymanych przed wykonaniem usługi.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Podatnik prowadzi działalność w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w zakresie prowadzonych usług hotelarskich i gastronomicznych. Na poczet przyszłych usług noclegowych wpływają częściowe i 100% wpłaty na rezerwacje hotelowe. Wystawiane są faktury VAT zaliczkowe gdzie powstaje obowiązek podatkowy od towarów i usług.

W piśmie z dnia 14 lipca 2011 r. stanowiącym uzupełnienie do wniosku Wnioskodawca wskazał co następuje:

1. Wpłaty na "rezerwacje hotelowe" są to zarówno zaliczki 100% jak i częściowe oraz całkowite wpłaty za rezerwacje hotelowe (czyli za pobyt w hotelu – usługi noclegowe) mające odbyć się w przyszłym okresie sprawozdawczym.
2. Wpłaty na rezerwacje hotelowe (zaliczki 100% i częściowe oraz całkowite wpłaty za usługi noclegowe) to nie opłaty za rezerwacje. W przypadku anulowania rezerwacji czyli rezygnacji z pobytu, wpłacone kwoty w zależności od ustalonych przez hotel warunków rezerwacji są zwracane lub nie.
3. Wpłaty na rezerwacje hotelowe otrzymywane przed wykonaniem usługi stanowią całość jak i część należności za usługę hotelową.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy podatnik przy wpłatach na poczet przyszłych usług może wystawić fakturę VAT zwykłą (a nie zaliczkową)...

Zdaniem Wnioskodawcy, można wystawić faktury zwykłe a nie zaliczkowe.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega:

1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju,
2. eksport towarów,
3. import towarów,
4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju,
5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Stosownie do dyspozycji przepisu art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Podatnikiem, w myśl art. 15 ust. 1 ustawy są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z dyspozycją art. 106 ust. 1 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

W myśl art. 106 ust. 3 przepis m. in. ust. 1 stosuje się odpowiednio do części należności otrzymywanych przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi.

Podatnicy, o których mowa w ust. 1-3, nie maja obowiązku wystawienia faktur, o których mowa w ust. 1 i 2, osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia faktury (art. 106 ust. 4 ustawy).

Podstawowa zasada dotycząca powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług została sformułowana w art. 19 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1.

Jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi – art. 19 ust. 4 ustawy.

Od tych ogólnych zasad, ustawodawca określił jednak szereg wyjątków ustalających w sposób odmienny moment powstania obowiązku podatkowego (uzależniony np.: od formy wydania towaru, rodzaju transakcji, otrzymania zapłaty itp.).

W oparciu o art. 19 ust. 11 ustawy, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części.

Z powyższego jednoznacznie wynika, iż w przypadku dostawy towarów, bądź wykonania usługi, otrzymania zaliczki podatnik zobowiązany jest do wystawienia faktury VAT.

Na podstawie delegacji zawartej w art. 106 ust. 8 ustawy, szczegółowe zasady dotyczące faktur uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 68, poz. 360), zwanym dalej rozporządzeniem.

Na mocy § 9 ust. 1 rozporządzenia, fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi z zastrzeżeniem § 10 i 12.

Jak stanowi § 10 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część lub całość należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia, w którym otrzymano część lub całość należności od nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2.

W myśl § 10 ust. 4 rozporządzenia – faktura stwierdzającą otrzymanie części lub całości należności przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi powinna zawierać co najmniej:

1. imiona i nazwiska lub nazwy bądź nazwy skrócone sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy;
2. numer identyfikacji podatkowej sprzedawcy i nabywcy;
3. datę wystawienia i numer kolejny faktury oznaczonej jako "FAKTURA VAT" lub "FAKTURA VAT-MP", kwotę otrzymanej części lub całości należności brutto, a w przypadku określonym w ust. 3 - również daty i numery poprzednich faktur oraz sumę kwot otrzymanych wcześniej części należności brutto;
4. stawkę podatku;
5. kwotę podatku, wyliczoną według wzoru:

6. dane dotyczące zamówienia lub umowy, a w szczególności: nazwę towaru lub usługi, cenę netto, ilość zamówionych towarów, wartość zamówionych towarów lub usług netto, stawki podatku, kwoty podatku oraz wartość brutto zamówienia lub umowy;
7. datę otrzymania części lub całości należności (przedpłaty, zaliczki, zadatku, raty), o której mowa w ust. 1-3, jeśli nie pokrywa się ona z datą wystawienia faktury.
   
   

Zgodnie z treścią § 10 ust. 5 rozporządzania – jeżeli faktury, o których mowa w ust. 1 - 3, nie obejmują całej ceny brutto, sprzedawca po wydaniu towaru lub wykonaniu usługi wystawia fakturę na zasadach określonych w § 5 i 7 - 9, z tym że sumę wartości towarów (usług) pomniejsza się o wartość otrzymanych części należności, a kwotę podatku pomniejsza się o sumę kwot podatku wykazanego w fakturach dokumentujących otrzymanie części należności; taka faktura powinna zawierać również numery faktur wystawionych przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi.

Natomiast w myśl § 10 ust. 6 rozporządzenia, jeżeli faktury, o których mowa w ust. 1-3, obejmują całą cenę brutto towaru lub usługi, sprzedawca po wydaniu towaru lub wykonaniu usługi nie wystawia faktury w terminie określonym w § 9.

Analiza powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wskazuje, że pobranie zaliczki, przedpłaty przed wykonaniem usługi lub w trakcie jej wykonywania stanowi obrót, który należy udokumentować fakturą VAT (gdy sprzedaż jest dokonywana na rzecz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą lub osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych gdy zażądają oni wystawienia faktury dokumentującej wpłaconą zaliczkę). Tut. Organ zwraca uwagę, iż przepisy ustawy o VAT nie posługują się pojęciami "faktura zwykła" czy też "faktura zaliczkowa". Zarówno faktura wystawiona na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy, jak również faktura wystawiona zgodnie z art. 106 ust 3 i § 10 ust. 1 rozporządzenia, jest fakturą VAT.

Z danych przedstawionych we wniosku wynika, że Wnioskodawca prowadzi działalność w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w zakresie prowadzonych usług hotelarskich i gastronomicznych. Na poczet przyszłych usług noclegowych wpływają częściowe i 100% wpłaty na rezerwacje hotelowe. Wpłaty na "rezerwacje hotelowe" są to zarówno zaliczki 100% jak i częściowe oraz całkowite wpłaty za rezerwacje hotelowe (czyli za pobyt w hotelu – usługi noclegowe) mające odbyć się w przyszłym okresie sprawozdawczym. Wpłaty na rezerwacje hotelowe (zaliczki 100% i częściowe oraz całkowite wpłaty za usługi noclegowe) to nie opłaty za rezerwacje. W przypadku anulowania rezerwacji czyli rezygnacji z pobytu, wpłacone kwoty w zależności od ustalonych przez hotel warunków rezerwacji są zwracane lub nie. Wpłaty na rezerwacje hotelowe otrzymywane przed wykonaniem usługi stanowią całość jak i część należności za usługę hotelową.

Analizując przedstawione okoliczności sprawy w kontekście powołanych wyżej przepisów prawa należy stwierdzić, że Wnioskodawca jest obowiązany udokumentować otrzymanie zaliczki na poczet przyszłych usług noclegowych fakturą VAT, którą należy wystawić nie później niż siódmego dnia od dnia, w którym otrzymano przed wykonaniem usługi część lub całość należności. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy każde otrzymanie zaliczki (przedpłaty) powoduje powstanie obowiązku podatkowego i zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku - powinno być udokumentowane przez Wnioskodawcę fakturą. Bez znaczenia dla obowiązku wystawienia faktury dokumentującej otrzymanie zaliczki jest kwestia, czy faktura ta obejmuje całą kwotę należności, czy tylko część. Jeżeli bowiem faktura wystawiona w związku z otrzymaniem zaliczki obejmuje całą kwotę należności, to zgodnie z § 10 ust. 5 powołanego rozporządzenia, po wykonaniu usługi Wnioskodawca nie jest już zobowiązany do wystawienia faktury. Jedynie w sytuacji, gdy faktury dokumentujące otrzymanie zaliczki nie obejmują całej ceny brutto, Wnioskodawca po wykonaniu usługi wystawia fakturę, z tym, że sumę wartości usług pomniejsza o wartość otrzymanych części należności, a kwotę podatku pomniejsza o sumę kwot podatku wykazanego w fakturach dokumentujących otrzymanie części należności (dodatkowo w fakturze tej musi wskazać numery faktur wystawionych przed wykonaniem usługi).

Tut. Organ informuje, że powołane w treści niniejszej interpretacji rozporządzanie Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 68, poz. 360) obowiązuje od dnia 1 kwietnia 2011 r. W stanie prawnym od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 31 marca 2011 r. obowiązywało rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1337 ze zm.).

W niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie dokumentowania zaliczek otrzymanych przed wykonaniem usługi. Odpowiedź na pytanie dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych zostanie udzielona odrębnym pismem.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Referencje