Pytanie:

Czy podlega opodatkowaniu bezumowne korzystanie z lokalu użytkowego?

W związku z powyższym stanem faktycznym Podatnik zwraca się o potwierdzenie prawidłowości swojego postępowania.

Zdaniem Podatnika w przedmiotowym stanie faktycznym dochodzi do świadczenia przez niego usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT w konsekwencji zastosowania przez Podatnika art. 674 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) - umowa nie określała bowiem odszkodowania i zasad jego naliczania w przypadku bezumownego korzystania z lokalu a w kwestiach przez nią nie uregulowanych odwołuje się ona do unormowań Kodeksu cywilnego a biorąc pod uwagę opisane powyżej zachowanie Dzierżawcy - Podatnik uznaje, że umowa obowiązuje nadal a on sam świadczy usługę.

Po przeanalizowaniu zaprezentowanego we wniosku stanu faktycznego oraz stanowiska wnioskodawcy, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa tut. Organ podatkowy stwierdza, co następuje :

Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym Podatnik wydzierżawia lokale użytkowe. Na skutek zaprzestania przez Dzierżawcę opłacania czynszu Podatnik wypowiedział umowę. Jednakże, Dzierżawca uchylając się od zwrotu przedmiotu dzierżawy, nie przyjmuje korespondencji i nie stawia się w wyznaczonym terminie w celu przekazania lokalu.

Stosownie do art. 694 Kodeksu cywilnego do dzierżawy stosuje się odpowiednio przepisy o najmie (w przypadku braku odpowiednich regulacji w przepisach dot. dzierżawy). I tak, zgodnie z art. 674 Kodeksu cywilnego, jeżeli po upływie terminu oznaczonego w umowie albo w wypowiedzeniu najemca używa nadal rzeczy za zgodą wynajmującego, poczytuje się w razie wątpliwości, że najem został przedłużony na czas nie oznaczony. W związku z powyższym Podatnik powołując się na treść art. 674 Kodeksu cywilnego uznał, że umowa obowiązuje nadal. Powyższe oznacza zatem, iż Podatnik (świadomie stosując powołany w poprzednim zdaniu przepis) wyraża zgodę na używanie przez Dzierżawcę przedmiotowego lokalu.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, regulującymi kwestie opodatkowania podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przepis art. 8 ust. 1, stanowi iż przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zatem, każde świadczenie polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu, które nie może być zakwalifikowane jako dostawa towarów jest usługą. Należy więc uznać, jak prawidłowo zauważył Wnioskodawca, iż Podatnik świadczy - w świetle ustawy o VAT - usługę podlegającą opodatkowaniu zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Ponadto, tut. Organu zauważa, iż opodatkowaniu będą podlegały takie czynności, w których występuje możliwy do zidentyfikowania konsument usługi, co oznacza, iż zaniechanie lub tolerowanie czynności lub stanów podlega opodatkowaniu wówczas, gdy jedna ze stron jest bezpośrednim beneficjentem zobowiązania.

Zgodnie z przedstawionym przez Podatnika stanem faktycznym pomimo wypowiedzenia przez niego umowy dzierżawy Dzierżawca korzysta, bez tytułu prawnego, z lokalu. Z treści zapytania wynika, że Podatnik obciąża Dzierżawcę kwotą stanowiącą równowartość czynszu określonego w umowie, z tego tytułu. Zatem, należy przyjąć, iż pomiędzy Podatnikiem a Dzierżawcą powstaje wzajemna zależność polegająca na tym, że podmiot korzysta z dotychczas dzierżawionego lokalu (uchyla się od jego zwrotu) natomiast Podatnik - za czas przedłużonego korzystania przez Dzierżawcę z lokalu - otrzyma wynagrodzenie.

Dzierżawca jest podmiotem będącym bezpośrednim beneficjentem zobowiązania. Z kolei Podatnik jest podmiotem, który od korzystającego z przedmiotu umowy dzierżawy, winien otrzymać wynagrodzenie, które w takiej sytuacji należy traktować jako wynagrodzenie za powstrzymanie się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji niewywiązania się przez stronę umowy z warunków wynikających z umowy.

Stąd należy uznać, co stwierdzono powyżej, że następuje w tej sytuacji świadczenie usług przez Podatnika na rzecz dotychczasowego Dzierżawcy, objęte podatkiem od towarów i usług.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić iż, na podstawie przepisów art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, Podatnik będzie obowiązany do wystawienia faktury dokumentującej przedmiotową czynność.