Pytanie:

Zwrot zaliczki z tytułu umowy najmu (bez zerwania umowy), a prawo do wystawienia korekt faktur i rozlicznia ich przez odbiorcę.

Dokonując oceny prawnej przedstawionego własnego stanowiska podatnika w jej indywidualnej sprawie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu po przeanalizowaniu stanu faktycznego przedstawionego w piśmie wyjaśnia co następuje.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.),, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie prawa do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej.
W myśl zaś art. 29 ust. 1 ustawy podstawą opodatkowania jest obrót, zastrzeżeniem ust. 2 -22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Natomiast stosownie do treści art. 29 ust. 2 ustawy gdy pobrano zaliczki, zadatki, przedpłaty lub raty, obrotem jest również kwota otrzymanych zaliczek, zadatków, przedpłat lub rat, pomniejszona o przypadającą od nich kwotę podatku. Dotyczy to również otrzymanych zaliczek na dotacje, subwencje i na inne dopłaty o podobnym charakterze.

Z kolei art. 29 ust. 4 ustawy stanowi, iż obrót zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, a także kwot wynikających z dokonanych korekt faktur.

Zgodnie z art. 106 ust. 8 pkt 1 ustawy, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia określi szczegółowe zasady wystawiania faktur, dane, które powinny zawierać, oraz sposób i okres ich przechowywania.

Wykonując powyższą delegację ustawową Minister Finansów wydał 25 maja 2005r. rozporządzenie w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 95 poz. 798) .

Stosownie do § 16 ust. 1 ww. rozporządzenia w przypadku, gdy po wystawieniu faktury udzielono rabatów określonych w art. 29 ust. 4 ustawy, podatnik udzielający rabatu wystawia fakturę korygującą.
Z kolei § 16 ust. 3 ww. rozporządzenia stawowi, iż przepisy ust. 1 i (...) stosuje się odpowiednio w przypadku:
1) zwrotu sprzedawcy towarów oraz zwrotu nabywcy kwot nienależnych, o których mowa w art. 29 ust. 4 ustawy;
2) zwrotu nabywcy zaliczek, przedpłat, zadatków lub rat, podlegających opodatkowaniu.

Stosownie do § 16ust. 5 ww. rozporządzenia, nabywca otrzymujący fakturę korygującą jest obowiązany do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za miesiąc, w którym tę fakturę otrzymał, a w przypadku nabywców, o których mowa w art. 99 ust. 2 i 3 ustawy - w rozliczeniu za kwartał, w którym tę fakturę otrzymali.

Z powyższych przepisów wynika, że ustawodawca dopuszcza zmniejszenie podstawy opodatkowania o różnego rodzaju rabaty, bonifikaty, opustu, skonta uznane reklamacje, np. zwroty towarów. Wyżej opisane działania sprzedawcy wobec kupującego, powodują obowiązek wystawienia faktur korygujących przez sprzedającego, o czym mowa w § 16 i 17 rozporządzenia z dnia 25 maja 2005 r. obowiązującego od dnia 1 czerwca 2005 r.
W opisanej sprawie bezspornym, jest iż Wynajmujący dokonał na rzecz Spółki zwrotu zaliczki w łącznej kwocie 366.000 zł. wpłaconej na poczet przyszłego czynszu najmu w dwóch terminach w dniu 30.11.2005r. (244.000 zł.) i w dniu 19.12 2005r. (122.000 zł.) oraz dokonał korekt wcześniej wystawionych faktur, które dokumentowały otrzymanie opodatkowanej zaliczki.
Faktury korygujące wystawione przez Wynajmującego zostały wystawione zgodnie z obowiązującymi przepisami ponieważ zgodnie z postanowieniami § 16 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia potwierdzają zwrot otrzymanej zaliczki.
Niezależnie od tego czy zerwanie umowy najmu było zasadne i prawnie dopuszczalne, czy też nie to nie zmienia faktu, iż zaliczkowana transakcja dotycząca najmu nie doszła do skutku.

Biorąc zatem pod uwagę przytoczone wyżej przepisy, tut. organ podatkowy stwierdza, iż Spółka zobowiązana jest do przyjęcia i rozliczenie faktur korygujących dokumentujących zwrot wpłaconych zaliczek. Za niedopuszczalną należy uznać sytuację, gdy wystawca dokonuje zwrotu zaliczki (po zerwaniu umowy najmu) i wystawia faktury korygujące, a najemca nie dokona stosownej korekty podatku naliczonego.

Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT , w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (...).

Możliwość dokonania obciążenia podatku należnego o podatek naliczony określona powyższym przepisem jest prawem przyznanym podatnikowi w podatku od towarów i usług, z którego może on skorzystać jedynie na podstawie zasad określonych w ustawie, jak i w aktach wykonawczych. W przypadku zatem, gdy dana czynność nie została ostatecznie zrealizowana, tj. sprzedawca zwrócił otrzymaną zaliczkę, nie ma podstaw prawnych do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z takiej transakcji. Podkreślić bowiem należy, iż prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przysługuje tylko w przypadku faktycznego nabycia towaru lub usługi

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że stanowisko podatnika wyrażone w piśmie jest nieprawidłowe.

Interpretacja nie jest wiążąca dla podatnika, płatnika lub inkasenta, wiąże natomiast właściwe organy podatkowe i organy kontroli skarbowej - do czasu jej zmiany lub uchylenia przez organ odwoławczy podatkowy oraz do czasu zmiany przepisów prawnych.

Na podstawie art. 14a § 4, art. 236 § 2 pkt 1 oraz art. 223 § 1 w związku z art. 239 ustawy - Ordynacja podatkowa, na niniejsze postanowienie służy zażalenie, które wnosi się do Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, za pośrednictwem tut. organu podatkowego w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia.
Zażalenie podlega opłacie skarbowej.