Pytanie:

Spółdzielnia Mieszkaniowa otrzymała od kopalni kwotę umowną jako odszkodowanie za ewentualne szkody, które mogą powstać w wyniku prac eksploatacyjnych, Powstałe szkody spółdzielnia, będzie usuwała poprzez zlecenie prac naprawczych specjalistycznym firmą. Pojęcie ewentualne szkody w zawartej umowie pomiędzy spółdzielnią a kopalnią, oznacza, iż niezależnie od faktu wystąpienia szkód w danym roku, kopalnia wypłaca spółdzielni (poszkodowanemu), ustaloną kwotę odszkodowania w dwóch ratach. Strony przedmiotowej umowy ustaliły, iż stroną dokumentującą przekazanie odszkodowania jest Spółdzielnia Mieszkaniowa. W związku z powyższym, podatnik pyta, czy przekazanie kwoty odszkodowania powinno zostać udokumentowane fakturą VAT, czy może innym dokumentem, np. notą księgową ?.

Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Przez dostawę towarów, rozumie się - stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 ww. ustawy - przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast przez świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się - zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. Z wyżej wymienionych przepisów wynika, że odszkodowania, nie mieszczą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Odszkodowanie jest rekompensatą za wyrządzenie szkody, czyli spowodowanie uszczerbku o charakterze majątkowym. Wypłata odszkodowania nie stanowi ani odpłatnej dostawy towarów, ani odpłatnego świadczenia usług i nie powinno być dokumentowane fakturą.
Zatem, jako pozostające, poza zakresem przepisów o podatku od towarów i usług, czynności te dokumentuje się, notami księgowymi, bądź, też innymi dowodami księgowymi zewnętrznymi w rozumieniu ustawy o rachunkowości.