Pytanie:

Czy opłata za zajęcie pasa drogowego pobierana przez Gminę od osób fizycznych i prawnych na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086) opodatkowana jest podatkiem od towarów i usług? Opłatę pobiera się na podstawie wydanego zezwolenia na wejście w pas drogowy dróg gminnych przez zainteresowane osoby w formie decyzji administarcyjnej.

Zgodnie z art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) drogi stanowią własność Skarbu Państwa lub właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Określenie " pas drogowy " zdefiniowane jest w art. 4 tej ustawy i oznacza: wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.

Ustawodawca w art. 39 ust. 1 zakazał dokonywania w pasie drogowym jakichkolwiek czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Jednak art. 39 ust. 3 ww. ustawy stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydanym w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto w myśl art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg również wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej.

Zarządcami dróg są organy administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, czyli dla dróg:

1. krajowych - Generalny Dyrektor Dróg Publicznych,
2. wojewódzkich - zarząd województwa,
3. powiatowych - zarząd powiatu,
4. gminnych - zarząd gminy.

   Zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celach niezwiązanych z budową dotyczy najczęściej:

   • prowadzenia robót w pasie drogowym,
   • umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego,
   • umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam,
   • zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach inne niż wymienione powyżej.

     Stosownie do art. 40 ust. 11 ustawy, opłatę za zajęcie pasa drogowego, nalicza i pobiera, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.

     W każdym przypadku stawki opłat oraz sposób ich wyliczania są ściśle określone i zarządca dróg nie ma możliwości dowolnego ustalania tych kwot.

     Działania zarządców dróg mieszczą się zatem w zakresie czynności o charakterze publicznoprawnym i wynikają z wykonywania przez jednostki państwowe władztwa publicznoprawnego.

     Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) natomiast reguluje czynności, które podlegają reżimowi cywilnoprawnemu. Tym samym czynności o charakterze publicznoprawnym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Taki wniosek wynika z regulacji art. 15 ust. 6 ww. ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z tym przepisem nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

     Ustawodawca nie definiuje, jakie jednostki należy uznać za organy władzy publicznej i urzędy obsługujące te organy. Należy jednak uznać, mając na uwadze treść ustawy o drogach publicznych, że urzędami obsługującymi organy władzy publicznej są zarządcy dróg. Przedstawiona argumentacja ma zastosowanie do zarządców dróg podlegających administracji rządowej.

     Zatem w przypadku gdy zarządcą drogi jest jednostka samorządu terytorialnego w stosunku do wymienionych opłat za zajęcie pasa drogowego ma zastosowanie zwolnienie od podatku od towarów i usług na mocy § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.). Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 13 ww. rozporządzenia zwalnia się od podatku od towarów i usług czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

     Należy jednak zauważyć, że omawiany przepis rozporządzenia dotyczy wyłącznie jednostek samorządu terytorialnego. Jednostkami samorządu terytorialnego są min. gminy.

     Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie nie będzie miał zastosowania przepis art. 15 ust. 6 ww. ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem wydawanie przez Gminę jako jednostkę samorządu terytorialnego, na mocy decyzji administracyjnej, odpłatnego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na cele wymienione w art. 40 ww. ustawy o drogach publicznych korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na mocy § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.).

     Błędne jest także stanowisko Wnioskodawcy stwierdzające, iż wydawanie przez Gminę jako jednostkę samorządu terytorialnego, na mocy decyzji administracyjnej, odpłatnego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego nie podlega opodatkowaniu na mocy § 8 ust. 1 pkt 13 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

     Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

     Interpretacja nie jest wiążąca dla Wnioskodawcy, wiąże natomiast właściwe organy podatkowe i organy kontroli skarbowej - do czasu jej zmiany lub uchylenia na podstawie art. 14b § 1 i 2 ww. ustawy - Ordynacja podatkowa.