Pytanie:

Urząd Gminy będący podatnikiem podatku od towarów i usług zwraca się z zapytaniem czy zamiana gruntów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Stan faktyczny sprawy:

Urząd Gminy będący podatnikiem podatku od towarów i usług zwraca się z zapytaniem czy zamiana gruntów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Urząd Gminy w ramach zamiany przekazuje część działki - gruntu na którym znajduje się droga gminna, która stała się własnością Gminy w roku 1995. Ze złożonego zapytania wynika, że droga od momentu nabycia nie była ulepszana i modernizowana. Czynność zamiany działek będzie nieodpłatna.
W ocenie Jednostki opisana transakcja nie powinna być opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Przedstawiony stan faktyczny regulują poniższe przepisy:

Zgodnie z art. 603 kodeksu cywilnego, przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy. Zgodnie z art.604 kodeksu cywilnego do zamiany stosuje się odpowiednio przepis o sprzedaży. W przypadku zamiany obie strony przenosza na siebie wzajemnie własność rzeczy, występują zatem jednoczesnie w charakterze dostawcy i nabywcy.
Urząd Gminy podatnikiem podatku od towarów i usług jest od dnia 01.02.2000 r.
Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem", podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, przez dostawę towarów o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.
Na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), pod pojęciem budowli - należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, tunele i inne.

Przez dostawę towarów, zgodnie z w/w art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Dokonanie zatem zamiany wskazanej przez Urząd Gminy nieruchomości gruntowej zabudowanej, czyli odpłatnej dostawy towarów podlega zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem VAT jeżeli jest realizowana przez podatnika w ramach jego działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 29 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, w przypadku dostawy budynkow lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

O stawce obowiązującej przy sprzedaży gruntu, na którym posadowiony jest trwale z gruntem związany, budynek lub budowla, decyduje charakter tegoż obiektu budowlanego oraz zasady jego opodatkowania, ponieważ w takim przypadku wartość gruntu stanowi składnik podstawy opodatkowania budynku lub budowli. Sprzedaż gruntu w takim przypadku nie ma charakteru samodzielnego, lecz związana jest z obiektem, który z tym gruntem jest trwale związany.
Z kolei na podstawie art.43 ust.1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, zwalnia się od podatku dostawę towarów używanych, z zastrzeżeniem pkt 10, pod warunkiem, że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwote podatku naliczonego; zwolnienie dotyczy również używanych budynków i budowli lub ich części, będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze.

Zgodnie z art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, przez towary używane, o których mowa w ust. 1 pkt 2, rozumie się budynki i budowle lub ich części - jeżeli od końca roku, w którym zakończono budowę tych obiektów, minęło co najmniej 5 lat.
W myśl art. 43 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług, zwolnienia, o którym mowa w ust.1 pkt 2, nie stosuje sie do dostawy towarów wymienionych w ust.2 pkt 1, jeżeli przed wprowadzeniem ich do ewidencji środków trwałych lub w trakcie użytkowania wydatki poniesione przez podatnika na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej, a podatnik:

- miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych wydatków
- użytkował te towary w okresie krótszym niż 5 lat w celu wykonywania czynności opodatkowanych.

W świetle zacytowanych wyżej przepisów prawa podatkowego oraz przedstawionego stanu faktycznego - dostawa (zamiana) gruntu zabudowanego - drogi gminnej, przez Urząd Gminy, w tym przypadku będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług - spełniając wymogi towaru używanego.

Powyższa zamiana winna być udokumentowana fakturą w myśl art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, pomimo przeprowadzenia tej transakcji bezgotówkowo.

Odpowiedzi udzielono wg stanu prawnego, obowiązującego na dzień jej wydania, wyłącznie w oparciu o przedstawiony w zapytaniu stan faktyczny. Oznacza to, że w przypadku zmiany - po jej udzieleniu, przepisów prawa w omawianym zakresie, a także okoliczności stanu faktycznego - informacja ta nie będzie mieć zastosowania.