Pytanie:

Związek posiada status czynnego podatnika podatku od towarów i usług. W dniu 02.07.2004 r. Związek otrzymał od firmy "Y" środki finansowe zgromadzone na funduszu celowym "FUNDUSZ P". Zgodnie z regulaminem funduszu plantatorskiego środki te zostały za pośrednictwem Związku przekazane dla członków współpracujących z firmą "Y". Przekazanie środków dla Związku odbyło się w formie umowy, w której określono m.in., iż Związek zobowiązuje się wykorzystać środki finansowe otrzymane na podstawie umowy wyłącznie na cele dotyczące inwestycji związanych z poprawą jakości tytoniu. Podatnik dokonał zakupu plandeki, który został w części sfinansowany ze środków funduszu p. Następnie dokonał jej sprzedaży na rzecz udziałowców. Z uwagi na otrzymane środki plantatorzy zostali obciążeni jedynie kwotą różnicy pomiędzy faktyczną cena plandeki a wartością otrzymanych środków i ta wielkość została uznana przez podatnika jako podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Podatnik skorzystał z częściowego prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Nie rozliczono podatku naliczonego od części należności sfinansowanej ze środków Funduszu P. Podatnik ma wątpliwości czy prawidłowo dokonał rozliczeń w zakresie podatku od towarów i usług. Nadto stawia pytanie czy sprzedaż na rzecz udziałowców Grupy należy ewidencjonować za pomocą kasy rejestrującej?

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Oleśnicy mając na względzie przedstawiony stan faktyczny w zapytaniu oraz obowiązujące przepisy w zakresie podatku od towarów i usług wyjaśnia iż, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem", podlegają min. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Dz. U. Nr 54, poz. 535). W art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535), określającym podstawę opodatkowania podatkiem VAT ustawodawca określił, iż jest nią kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrotem, w myśl cyt. przepisu, jest także otrzymana dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana z dostawą lub świadczeniem usług. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 22 ustawy VAT ilekroć w ustawie jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Obrotem są zatem kwoty należne z tytułu tych czynności opodatkowanych, które wykonywane są przez podatnika. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.) grupa producentów rolnych prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną. Członkami grupy są plantatorzy tytoniu i na ich rzecz została dokonana sprzedaż plandeki w części sfinansowana z funduszy celowych otrzymanych od producenta wyrobów tytoniowych, który współpracuje z grupą producentów. Z uwagi na otrzymane środki plantatorzy zostali obciążeni jedynie kwotą różnicy pomiędzy faktyczną ceną plandeki a wartością otrzymanych środków i ta wielkość została uznana, przez podatnika, jako podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535). Zatem działanie Podatnika który za podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług przyjął kwotę uiszczoną przez plantatorów, pomniejszoną o kwotę podatku należnego należy uznać za prawidłowe.
Przepis art. 86 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl przepisu art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego.
Zatem rozliczenie podatku naliczonego w części z tytułu zakupu plandeki w świetle przepisu art. 86 ust. 1 ustawy o PTU jest właściwe. Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest podstawową cechą podatku od wartości dodanej. Zapewnia ono bowiem neutralność tego podatku dla podatników VAT, przy jednoczesnym faktycznym opodatkowaniu konsumpcji.
W związku z tym prawo do odliczenia podatku naliczonego zapewnić ma, że podatek płacony przez podatnika VAT przy nabyciu towarów i usług wykorzystywanych w działalności opodatkowanej nie będzie stanowił dla niego faktycznego kosztu (obciążenia finansowego).
Uznać trzeba, że tak jak podatnikowi pozostawiona jest swoboda co do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego w ogóle, tak samo podatnik może prawo to zrealizować częściowo.
W myśl art. 111 ustawy o VAT podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.
Ponieważ sprzedaż plandeki następuje na rzecz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych to, zgodnie z art. 111 ust. 1 p/w ustawy, winna podlegać ewidencji przy zastosowaniu kasy rejestrującej - przy założeniu, że sprzedawca ma obowiązek prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących. Z danych Urzędu Skarbowego wynika, że Podatnik prowadzi ewidencję za pomocą kasy rejestrującej.
Nadto Naczelnik Urzędu Skarbowego informuje iż w związku z art. 165 ustawy o VAT do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 111 ust. 7 i 9 zachowują moc przepisy dotychczasowe wydane na podstawie art. 29 ust. 3 i 4 ustawy wymienionej w art. 175. W art. 175 p/w ustawy wymieniono ustawę z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.).