Pytanie:

Zapytania dotyczą:

1. Jak należy naliczać podatek VAT w przypadku ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu innego niż rolny?
2. Czy do ustanowionego przed datą 1 maja 2004r. prawa użytkowania wieczystego gruntu innego niż rolny mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług? Czy należy obecnie naliczać podatek VAT od opłat rocznych wnoszonych po 01.05.2004r.
3. Czy przekazanie gruntu przez jednostkę samorządu terytorialnego (gminę) w użytkowanie na rzecz innego podmiotu (nie będącego jednostka samorządu terytorialnego) korzysta ze zwolnienia od podatku VAT?
4. Czy przekazanie gruntu w użyczenie korzysta ze zwolnienia od podatku VAT?
5. Czy sprzedaż lokali mieszkalnych w budynkach używanych (od końca roku w którym zakończono budowę minęło więcej niż pięć lat oraz w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało prawo do odliczenia kwoty podatku należnego) z jednoczesnym oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu podlegają zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43 ust. 2 ustawy?

Odpowiadając na pismo z dnia 27 sierpnia 2004 roku, uzupełnione pismem z dnia 8 września 2004 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie działając na podstawie art. 14 a § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) wyjaśnia co następuje.Zapytania Urzędu Miasta dotyczą:

1. Jak należy naliczać podatek VAT w przypadku ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu innego niż rolny?
2. Czy do ustanowionego przed datą 01 maja 2004 roku prawa użytkowania wieczystego gruntu innego niż rolny mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług?. Czy należy obecnie naliczać podatek VAT od opłat rocznych wnoszonych po 01 maja 2004 roku
3. Czy przekazanie gruntu przez jednostkę samorządu terytorialnego (gminę) w użytkowanie na rzecz innego podmiotu (nie będącego jednostka samorządu terytorialnego) korzysta ze zwolnienia od podatku VAT?
4. Czy przekazanie gruntu w użyczenie korzysta ze zwolnienia od podatku VAT?
5. Czy sprzedaż lokali mieszkalnych w budynkach używanych (od końca roku w którym zakończono budowę minęło więcej niż pięć lat oraz w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało prawo do odliczenia kwoty podatku należnego) z jednoczesnym oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu podlegają zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43 ust. 2 ustawy?

   Ad.1.Od 01 maja 2004 roku ustanowienie prawa wieczystego użytkowania gruntu jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Stanowi bowiem świadczenie usług zgodnie z przepisem art. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535). Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu (innego niż rolny) podlega opodatkowaniu według stawki podstawowej określonej w art. 41 ust. 1 ustawy tj. 22%. W rozporządzeniu z dnia z dnia 27 kwietnia 2004 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.) Minister Finansów określił szczególny moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych, tj. z chwilą upływu terminu płatności poszczególnych opłat pobieranych z tego tytułu (§ 3 a rozporządzenia).

   Ad.2."Mając na względzie specyfikę instytucji użytkowania wieczystego, a także specyfikę opłat pobieranych z tytułu oddania gruntu w użytkowanie wieczyste, należy uznać, że opłaty wniesione przed 01 maja 2004 roku nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług".Zatem opłaty pobierane po tym dniu podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki 22%. Powyższe stanowisko potwierdził Minister Finansów w wydanej na podstawie art. 14 § 1 pkt. 2 ustawy Ordynacja podatkowa interpretacji (pismo z dnia 11 sierpnia 2004 roku Nr PP1-811-1181/2004/EF/2699.

   Ad.3Przekazanie nieruchomości gruntowej niezabudowanej z przeznaczeniem pod zabudowę lub zabudowanej w użytkowanie, dzierżawę, trwały zarząd należy ocenić pod kątem charakteru prawnego umowy cywilnoprawnej, a w szczególności pod kątem tego czy umowa ma charakter odpłatny czy też nie. W przypadku bowiem odpłatnego charakteru umowy cywilnoprawnej świadczenie usług na podstawie takiej umowy podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem VAT wg stawki podstawowej.

   Ad. 4.Umowa użyczenia jest umową uregulowaną w art. 710-719 k.c. Użyczenie jest umową, w której użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez pewien czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. W obecnym stanie prawnym tj. po 01 maja 2004 roku zgodnie z ustawą o VAT dostawy towarów i usług pod tytułem nieodpłatnym - co do zasady - nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przekazanie gruntu do używania na podstawie umowy użyczenia może być jednak zakwalifikowane jako nieodpłatne świadczenie usług nie będące dostawą, zrównane z odpłatnym świadczeniem usług, jeżeli jest związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu tego gruntu, w całości lub w części (art. 8 ust. 2 ustawy). W takim zakresie w świetle tego przepisu, wydanie gruntu przez podatnika na podstawie umowy użyczenia (stanowiącego nieodpłatne świadczenie usług) - podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Nie podlega opodatkowaniu wydanie, w ramach umowy użyczenia towarów, co do których podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia.

   Ad.5.Oddanie gruntu w wieczyste użytkowanie wraz ze sprzedażą lokalu mieszkalnego należy traktować jako dwie odrębne czynności. Czynności oddania gruntu w użytkowanie wieczyste podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT wg stawki podstawowej tj. 22%.Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 2 ustawy o VAT podlega zwolnieniu od podatku VAT dostawa towarów używanych, z zastrzeżeniem pkt. 10, pod warunkiem że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do odliczenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.Przez towar używany rozumie się budynki i budowle lub ich części jeżeli od końca roku, w którym zakończono budowę minęło więcej niż 5 lat. Zwolnienia tego nie stosuje w przypadku dostawy towarów, jeżeli przed wprowadzeniem ich do ewidencji środków lub w trakcie użytkowania wydatki poniesione przez podatnika na ich ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej, a podatnik miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych wydatków i użytkował je w okresie krótszym niż 5 lat w celu wykonywania czynności opodatkowanych (art. 43 ust. 6 ustawy) oraz w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało prawo do odliczenia kwoty podatku należnego.