Pytanie:

W złożonym wniosku, Podatnik zwraca się z pytaniem, czy zbycie przez osobę prawną w drodze umowy zamiany spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nabytego w listopadzie 2005 r. podlega podatkowi od towarów i usług, jeśli następuje ono na rzecz osoby fizycznej nie będącej podatnikiem podatku od towarów i usług, a jeżeli tak, to co stanowi podstawę opodatkowania - wartość lokalu mieszkalnego nabywanego przez podatnika, wartość prawa przez niego zbywanego, czy też różnica między tymi prawami, o ile takowa wystąpi.

Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym, Podatnik w dniu 15 listopada 2005 r. nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, o powierzchni 94,00 m2. Powyżej wskazany lokal znajduje się we Wrocławiu. Podatnik zamierza w drodze umowy zamiany przenieść przysługujące mu prawo na osobę fizyczną. W zamian Spółka nabędzie prawo własności lokalu mieszalnego o powierzchni 64,50 m2, znajdującego się w Warszawie, z którym związany jest udział wynoszący 0,015 części we współwłasności budynku i innych urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz w tej samej części w użytkowaniu wieczystym gruntu, na którym znajduje się budynek. Wyżej opisane prawo własności osoba ta nabyła we wrześniu 2003 r. Wartość posiadanego przez Podatnika spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego jest nieco wyższa niż wartość prawa własności lokalu, który Podatnik nabędzie od osoby fizycznej. Spółka informuje także, iż swoje prawo nabyła od osób fizycznych nie będących podatnikami podatku VAT oraz że osoba z którą będzie zawierała umowę zamiany również nie jest podatnikiem podatku VAT.
Przedstawiając własne stanowisko, Podatnik wskazuje, że ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) w art. 5 ust. 1 stanowi, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega między innymi odpłatne świadczenie usług. Świadczeniem usług podlegającym opodatkowaniu jest zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, między innymi odpłatne przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych. Do ww. wartości niematerialnych i prawnych zaliczane jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Ponadto, Spółka wskazuje, że w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy postanowiono, iż zwalnia się od podatku dostawę obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów i ich części, które mają być zasiedlone lub zamieszkałe po raz pierwszy. Zwolnienie nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe. Z unormowania tego wynika, że ze zwolnienia od podatku od towarów i usług korzysta dostawa obiektów budownictwa mieszkaniowego na tzw. rynku wtórnym, w tym również objętych spółdzielczymi prawami do lokali mieszkalnych.
Zdaniem Podatnika, mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz wyżej wskazane przepisy prawa, przeniesienie przez niego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nie podlega podatkowi od towarów i usług. Jak wskazuje Podatnik, tym bardziej takiemu podatkowi nie podlega przeniesienie przez drugą stronę umowy zamiany prawa własności lokalu mieszkalnego na Spółkę. Zdaniem Wnioskodawcy, wynika to zarówno z faktu, iż stroną umowy zamiany jest osoba fizyczna nie będąca podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, jak również ze względu na art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług.
W ocenie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu przedstawione przez Podatnika stanowisko w sprawie jest nieprawidłowe.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Jak stanowi art. 7 ust. 1 pkt 5 powyższej ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że na potrzeby podatku od towarów i usług, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu zrównane zostało z przeniesieniem prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Ustanowienie przedmiotowego prawa do lokalu stanowi zatem dostawę towaru, odnośnie którego przenoszone jest prawo do rozporządzania nim jak właściciel, które to przeniesienie wyraża się w tym przypadku ustanowieniem spółdzielczego własnościowego prawa do tego towaru. Przy czym w ocenie tut. Organu podatkowego, pomimo iż w powołanych przepisach jest mowa o ustanowieniu spółdzielczego prawa do lokalu, dostawą towaru jest także zbycie już ustanowionego prawa.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług, zwalnia się od podatku dostawę obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów i ich części, które mają być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy; zwolnienie nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe. W konsekwencji, stwierdzić należy, iż zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w obiekcie budownictwa mieszkaniowego, który był zamieszkały (tzw. obrót wtórny), korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług.
W tym miejscu należy również zwrócić uwagę, że zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinien być łączony z definicją podatnika zawartą w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym, podatnikami tego podatku są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Jak stanowi art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Podsumowując, odpłatne (zamiana) zbycie przez Wnioskodawcę - w ramach prowadzonej działalności gospodarczej - spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w obiekcie budownictwa mieszkaniowego, który był zamieszkały (tzw. obrót wtórny) jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (jest objęta zakresem przedmiotowym opodatkowania), ale korzysta ze zwolnienia od tego podatku (nie jest czynnością opodatkowaną według określonej stawki podatku). Stanowisko Spółki, zgodnie z którym, czynność ta nie podlega podatkowi od towarów i usług jest więc nieprawidłowe. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że nabywcą towaru jest osoba fizyczna nie będąca podatnikiem podatku od towarów i usług. Istotnym jest jedynie, aby status ten można było przypisać Wnioskodawcy - jako wykonawcy przedmiotowej czynności, polegającej na zbyciu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Jednocześnie podkreślić należy, iż niniejsze postanowienie nie dotyczy czynności wykonywanej przez drugą stronę umowy zamiany, tj. zbycia lokalu mieszkalnego przez osobę fizyczną.
Odnosząc się natomiast do podstawy opodatkowania przedmiotowej czynności, wskazać należy, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. W ocenie tut. Organu podatkowego, mając na uwadze, że przedmiotowa czynność jest zwolniona od podatku od towarów i usług, obrotem z tego tytułu jest wartość otrzymanego przez Wnioskodawcę lokalu, jako kwota należna za przeniesienie spółdzielczego własnościowego prawa do innego lokalu, z uwzględnieniem ewentualnej dopłaty ze względu na różnicę wartości praw (w przypadku, gdyby dopłata taka była należna). Kompensata należności w wyniku zbycia na rzecz Wnioskodawcy innego lokalu nie zmniejsza podstawy opodatkowania wykonywanej przez Podatnika czynności, lecz stanowi jedynie formę rozliczenia z kontrahentem.
Zgodnie z art. 14a § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, niniejsza interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania postanowienia.