Pytanie:

Spółka zwraca się z pytaniem, czy organizowanie przez Spółkę przewozów pracowniczych, w części niepokrytej przez pracowników, podlega opodatkowaniu na gruncie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług?

POSTANOWIENIE
Na podstawie art. 14a § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1590), Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu stwierdza, że stanowisko (...) Sp. z o. o. - przedstawione we wniosku z dnia 27.04.2007 r., który wpłynął do tut. Organu podatkowego w dniu 02.05.2007 r., o udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej opodatkowania podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, organizowanych przez Spółkę przewozów pracowniczych w części niepokrytej przez pracowników - jest prawidłowe.
UZASADNIENIE
W myśl art. 14a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, stosownie do swojej właściwości naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego lub wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta mają obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym. Zgodnie z art. 14a § 4 cytowanej ustawy, udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, o której mowa w § 1, następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, wnioski o wydanie pisemnych interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnych sprawach wniesione przed dniem wejścia w życie tej ustawy zmieniającej podlegają rozpatrzeniu na podstawie przepisów w brzmieniu dotychczasowym.
W dniu 02.05.2007 r. do Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu wpłynął wniosek o udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.
Ze stanu faktycznego opisanego we wniosku wynika, iż Spółka prowadzi działalność w zakresie produkcji specjalistycznych maszyn wiertniczych dla branży górniczej. Spółka posiada siedzibę w Wilkowie. Zakład produkcyjny oddalony jest od miejscowości Wilków o ok. 5 km (zakład produkcyjny a miejscowość Wilków łączy biegnąca przez las droga). Najbliższym przystankiem autobusowym, obsługiwanym przez PKS i położonym w bezpośredniej odległości od zakładu produkcyjnego, jest przystanek Wilków Lena. Zgodnie z rozkładem jazdy autobusów PKS kursujących do przystanku Wilków Lena, autobusy kursują jedynie dwukrotnie w ciągu dnia (godziny przyjazdu ok. 9.00 oraz ok. 19.30). Spółka wskazuje, iż charakter prowadzonej działalności (produkcja specjalistycznych maszyn) wymaga:
- zatrudnienia odpowiednio wykwalifikowanej kadry pracowniczej,
- stosowania dwuzmianowego (w pewnych okresach nawet trzyzmianowego) trybu pracy zakładu produkcyjnego,
- stosowania procesu produkcyjnego opartego na cyklu produkcyjnym, w którym poszczególni pracownicy (ekipy) wykonują swoje zadania w określonych etapach produkcyjnych.
Konieczność zatrudnienia wykwalifikowanej kadry pracowniczej powoduje, iż miejscowości położone najbliżej zakładu produkcyjnego (Wilków, Złotoryja), nie są w stanie sprostać zapotrzebowaniu Spółki w zakresie kadry pracowniczej. W konsekwencji powyższego, Spółka jest zobligowana do zatrudniania pracowników zamieszkujących również inne miejscowości i ich okolice. Ponadto, ze względu na dwuzmianowy (w pewnych okresach trzyzmianowy) tryb pracy w zakładzie produkcyjnym, odpowiednia liczba pracowników (załoga) musi rozpocząć i zakończyć pracę w ściśle wyznaczonych godzinach. W przeciwnym przypadku, tj. w sytuacji, gdy poszczególni pracownicy nie byliby w stanie przybyć do zakładu produkcyjnego w godzinach odpowiadających przyjętemu cyklowi zmian, proces produkcyjny byłby nieustannie narażony na ryzyko kosztownych dla Spółki zakłóceń (fluktuacji oraz przerw i wznowień), a w skrajnych przypadkach nie byłoby możliwe utrzymanie procesu produkcyjnego ze względu na jego zbyt wysokie koszty oraz brak terminowej realizacji zamówień.
Mając na uwadze położenie zakładu produkcyjnego, dostępność komunikacji publicznej, a także wskazane powyżej wymogi funkcjonowania zakładu produkcyjnego, Spółka podjęła decyzję o organizowaniu dla swoich pracowników transportu z miejsca zamieszkania do zakładu produkcyjnego i na trasie powrotnej. Pracownicy pokrywają jedynie część kosztów przejazdów, co do zasady w wysokości odpowiadającej cenie biletów PKS za przejazdy na trasie pomiędzy miejscem zamieszkania a siedzibą Spółki. Zdaniem Spółki, wobec faktu, iż dostępna komunikacja publiczna utrudniałaby znacznie (a wręcz uniemożliwiała) terminowe lub też w ogóle przybycie pracowników (pełnej załogi) do zakładu produkcyjnego (oraz jego opuszczenie), zapewnienie przez Spółkę transportu do i z zakładu produkcyjnego było jedynym rozwiązaniem. W przeciwnym przypadku, po stronie Spółki wystąpiłyby następujące trudności:
- brak możliwości skompletowania załogi (zatrudnienia pracowników) - położenie zakładu, a tym samym konieczność pokonywania przez pracowników pieszo odcinka ok. 5 km drogą biegnącą m. in. przez las, spowodowałoby, iż większość osób rezygnowałaby z zatrudnienia w Spółce ze względu na brak dostępnego połączenia komunikacyjnego i wynikające z tego utrudnienia (a nawet obawa o życie z powodu drogi biegnącej przez las). Wpływ na taką decyzję tych osób miałby również czas konieczny na dotarcie do pracy i powrót do domu (należy uwzględnić, iż część załogi nie pochodzi ani z Wilkowa ani ze Złotoryi),
- nieterminowe przybywanie pracowników do pracy, co powodowałoby brak płynności procesu produkcyjnego (a tym samym wysokie koszty dla Spółki) - brak możliwości zapewnienia kadry pracowniczej przez najbliższe miejscowości (Wilków, Złotoryja) i konieczność zatrudniania osób z innych miejscowości i ich okolic, w praktyce powodowałby, iż pracownicy nie byliby, z powodów niezależnych od siebie (np. opóźnienia komunikacji publicznej, trudne warunki drogowe zimą), terminowo dotrzeć do zakładu produkcyjnego, co z kolei powodowałoby dla Spółki wysokie koszty i trudności w utrzymaniu produkcji. Stosowany przez Spółkę system produkcji wymaga bowiem, aby pełna załoga była w zakładzie produkcyjnym o określonych godzinach.
W opinii Spółki, unikniecie powyżej wskazanych trudności nie byłoby możliwe z pominięciem organizowanych przez Spółkę przewozów pracowniczych. Spółka zaznacza, iż organizowane przez nią przewozy pracownicze służą tylko i wyłącznie transportowi pracowników Spółki z miejsc ich zamieszkania do zakładu produkcyjnego i na trasie powrotnej. Nie jest natomiast możliwy przewóz pracowników Spółki w jakiekolwiek inne miejsca, w szczególności w celu zaspokojenia ich potrzeb prywatnych. W celu zorganizowania transportu dla własnych pracowników Spółka korzysta z usług transportowych świadczonych przez podmiot trzeci.
Na tle opisanego stanu faktycznego, Spółka zwraca się z pytaniem, czy organizowanie przez Spółkę przewozów pracowniczych, w części niepokrytej przez pracowników, podlega opodatkowaniu na gruncie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług?
Spółka stoi na stanowisku, iż organizowanie przewozów pracowniczych, w części niepokrytej przez pracowników, nie podlega opodatkowaniu na gruncie art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
W opinii Spółki, aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu na gruncie przepisu art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, spełnione muszą być łącznie dwie przesłanki:
1. usługi nie są związane z prowadzeniem przez podatnika przedsiębiorstwa,
2. podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia naliczonego VAT od nabytych towarów lub usług związanych z tymi usługami.
Zdaniem Spółki, w przedmiotowym przypadku nie znajduje zastosowania pierwszy z przytoczonych warunków, a tym samym organizowanie przez Spółkę przewozów pracowniczych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Spółka podkreśla, iż jak zostało to wskazane w stanie faktycznym, z uwagi na położenie zakładu produkcyjnego oraz ograniczoną dostępność komunikacji publicznej, znaczna część pracowników nie byłaby w stanie dotrzeć do zakładu produkcyjnego na czas bądź też w ogóle nie byłaby w stanie do niej dotrzeć. Tym samym, w przypadku rezygnacji z organizowania przewozów dla pracowników Spółka byłaby narażona na ryzyko konieczności ograniczenia bądź zaprzestania działalności produkcyjnej. Konsekwentnie, w ocenie Spółki, zapewnienie pracownikom nieodpłatnych przewozów pracowniczych ma ścisły związek z prowadzeniem przez Spółkę przedsiębiorstwa, a w konsekwencji nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
Spółka wskazuje, iż ma świadomość, że zapewnienie pracownikom, w części niepokrytej przez pracowników, nieodpłatnego przewozu do miejsca pracy ma co do zasady znamiona pewnego rodzaju świadczenia na ich rzecz. Powyższe wynika z faktu, iż to obowiązkiem pracownika jest stawienie się w miejscu pracy. Niemniej jednak, w opinii Spółki, wskazany powyżej charakter organizowanych przez Spółkę przewozów pracowniczych nie zmienia faktu, iż wyłączną przesłanką, dla której Spółka te przewozy organizuje jest konieczność zabezpieczenia procesu produkcyjnego. W konsekwencji uznać należy, iż organizowane przez Spółkę przewozy pracownicze służą celom prowadzonego przez Spółkę przedsiębiorstwa, a czerpane z tego faktu korzyści osobiste pracowników Spółki mają znaczenie marginalne w stosunku do korzyści osiąganych przez Spółkę. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Przepis ten wskazuje, iż opodatkowaniu podlega, nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, (...), jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa (...) ". Według Spółki, jak wynika z zacytowanego powyżej przepisu, fakt uzyskania świadczenia przez pracowników Spółki nie ma znaczenia dla ewentualnego opodatkowania podatkiem od towarów i usług organizowanych przez Spółkę przewozów pracowniczych. Warunkiem decydującym w tym zakresie jest bowiem związek z prowadzonym przez Spółkę przedsiębiorstwem, a taki związek bezspornie w analizowanym przypadku istnieje. Spółka podkreśla, iż z uwagi na ścisły związek organizowania przewozów pracowniczych z prowadzonym przez Spółkę przedsiębiorstwem, art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie znajdzie zastosowania w sprawie będącej przedmiotem niniejszego wniosku i organizowanie przez Spółkę przewozów pracowniczych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W ocenie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu, przedstawione przez Spółkę stanowisko w sprawie jest prawidłowe.
W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m. in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do art. 8 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...). Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części, traktuje się jak odpłatne świadczenie usług.
Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podstawą opodatkowania jest obrót z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 ustawy. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrotem jest także otrzymana dotacja i inna dopłata o podobnym charakterze związana z dostawą lub świadczeniem usług.
Ustawa o podatku od towarów i usług nie wskazuje, co należy rozumieć pod pojęciem odpłatności (wynagrodzenia) za dostawę towarów lub wykonanie usługi. W doktrynie prawa podatkowego przyjmuje się, iż odpłatność ma miejsce wtedy, gdy:
- istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem, będącym świadczeniem wzajemnym,
- dostawcę towarów lub usługodawcę łączy z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego) za dokonanie tych czynności,
- wynagrodzenie jest wyrażalne w pieniądzu.
W opisanym stanie faktycznym, organizowanie przewozów pracowniczych na trasie pomiędzy miejscem zamieszkania a siedzibą Spółki, w zamian za zwrócenie przez pracowników korzystających z tych przewozów części kosztów przejazdów, jak wskazuje Strona co do zasady w wysokości odpowiadającej cenie biletów PKS za przejazd, wypełnia przesłanki odpłatnego świadczenia usług. W tym wypadku odpłatność (wynagrodzenie), stanowi zwrot przez pracowników części kosztów przejazdów, które otrzymuje Spółka. W świetle powołanego wyżej art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, kwota ustalona przez strony danej transakcji jest kwotą należną z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług bez względu na koszt jaki musi być w związku z nią poniesiony - w opisanej sytuacji jest nią zapłata pracownika w ramach zwrotu poniesionych przez Spółkę kosztów na nabycie usług transportowych. Wobec tego, iż przedmiotowe świadczenie ma charakter odpłatny, nie dochodzi w tym wypadku do nieodpłatnego świadczenia na rzecz pracowników w odniesieniu do niepokrytej (niezapłaconej) przez pracowników części kosztów związanych z nabywanymi usługami transportowymi, ponieważ przepis art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług dotyczy wyłącznie transakcji dokonywanych nieodpłatnie. Świadczenie, które jest tylko "częściowo" odpłatne jest w dalszym ciągu świadczeniem "odpłatnym", zatem podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 8 ust. 1 ww. ustawy.
Potwierdzeniem powyższego jest wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20.01.2005 r. sygn. C - 412/03, który stwierdził, że okoliczność, czy dana transakcja została dokonana po cenie niższej, czy też wyższej od kosztu produkcji, nie ma znaczenia dla zakwalifikowania transakcji jako "transakcji odpłatnej", bowiem to ostatnie pojęcie wymaga wyłącznie istnienia bezpośredniego związku między dostawą towarów lub świadczeniem usług a świadczeniem wzajemnym rzeczywiście otrzymanym przez podatnika. Podstawą opodatkowania dostawy towarów lub świadczenia usług dokonanych odpłatnie jest świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane z tego tytułu przez podatnika. Owo świadczenie wzajemne jest wartością subiektywną, tzn. rzeczywiście otrzymaną, a nie wartością oszacowaną według kryteriów obiektywnych.
W świetle powyższego, Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu stwierdza, iż stanowisko Spółki - w myśl którego organizowanie przewozów pracowniczych, w części niepokrytej przez pracowników, nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług - jest prawidłowe. Jednocześnie tut. Organ podatkowy wskazuje, iż w opisanym stanie faktycznym brak opodatkowania podatkiem od towarów i usług przewozów pracowniczych na podstawie art. 8 ust. 2 ww. ustawy wynika z innych przesłanek, niż te które zostały wskazane przez Spółkę, ponieważ przedmiotowe usługi świadczone w zamian za zwrot części kosztów, stanowią odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług i podlegają opodatkowaniu zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 ww. ustawy.
Powyższe stanowisko Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu zajął w oparciu o analizę stanu faktycznego przedstawionego przez Podatnika we wniosku, natomiast poza zakresem analizy znalazła się treść załączników dołączonych do wniosku.
Zgodnie z art. 14a § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, niniejsza interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz stanu prawnego obowiązującego w dacie sporządzenia wniosku.
Jak stanowi art. 14b § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, interpretacja nie jest wiążąca dla wnioskodawcy, wiąże natomiast właściwe dla wnioskodawcy organy podatkowe i organy kontroli skarbowej do czasu jej zmiany lub uchylenia.
Stronie przysługuje prawo wniesienia zażalenia na niniejsze postanowienie do Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu w terminie 7 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia. Zażalenie wnosi się za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał postanowienie.