Pytanie:
Podatnik zwraca się z pytaniem, czy podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług według stawki 22%, z tytułu świadczenia usług faktoringu stanowi wyłącznie kwota otrzymywanej przez Podatnika prowizji za wykonywane czynności wchodzących w skład usługi faktoringu, czy również kwota dyskonta uzyskiwanego w związku z cesją na rzecz Podatnika wierzytelności.
POSTANOWIENIE
Na podstawie art. 14a § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1590), Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu stwierdza, że stanowisko (...) S.A. - przedstawione we wniosku z dnia 10.05.2007 r., który wpłynął do tut. Organu podatkowego w dniu 11.05.2007 r., o udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej wskazania podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług według stawki 22% z tytułu świadczenia usług faktoringu - jest nieprawidłowe.
UZASADNIENIE
W dniu 11.05.2007 r. do Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu wpłynął wniosek o udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.
W myśl art. 14a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, stosownie do swojej właściwości naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego lub wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta mają obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym. Zgodnie z art. 14a § 4 cytowanej ustawy, udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, o której mowa w § 1, następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, wnioski o wydanie pisemnych interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnych sprawach wniesione przed dniem wejścia w życie tej ustawy zmieniającej podlegają rozpatrzeniu na podstawie przepisów w brzmieniu dotychczasowym.
Ze stanu faktycznego opisanego we wniosku wynika, że Podatnik (Bank) świadczy na rzecz swoich klientów usługi polegające na nabywaniu posiadanych przez tych klientów wierzytelności handlowych wobec podmiotów trzecich (dłużników), w tym również wierzytelności jeszcze niewymagalnych, wypłacając klientowi z tytułu cesji wierzytelności kwotę odpowiadającą wartości nabywanej wierzytelności pomniejszoną o kwotę dyskonta, które stanowi składnik wynagrodzenia Podatnika z tytułu udzielonego finansowania. W zależności od rodzaju umowy zawartej z klientem, Podatnik przejmuje na siebie ryzyko niewypłacalności dłużnika albo ryzyka tego nie przejmuje, wówczas w przypadku zaistnienia stanu niewypłacalności dłużnika, dokonywana jest zwrotna cesja (z Banku na klienta) nabytej uprzednio wierzytelności. Ponadto, Podatnik w związku z nabytą od klienta wierzytelnością wykonuje dodatkowe czynności, związane z bieżącym zarządzaniem wierzytelnością, np. dyscyplinowanie dłużnika do uregulowania wierzytelności (monity, wezwania itp.), księgowanie wpływających spłat, oraz inkaso, za które pobiera wynagrodzenie w postaci prowizji.
Na tle opisanego stanu faktycznego, Podatnik zwraca się z pytaniem, czy podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług według stawki 22%, z tytułu świadczenia usług faktoringu stanowi wyłącznie kwota otrzymywanej przez Podatnika prowizji za wykonywane czynności wchodzących w skład usługi faktoringu, czy również kwota dyskonta uzyskiwanego w związku z cesją na rzecz Podatnika wierzytelności.
Podatnik wskazuje, iż zgodnie z poz. 3 zał. Nr 4 do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) w związku z 43 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, zwolnione od podatku od towarów i usług są usługi pośrednictwa finansowego sklasyfikowane w Sekcji "J" (ex 65-67) Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, z wyjątkiem usług enumeratywnie wymienionych w pkt 1- 9 poz. 3 zał. Nr 4. Wśród wyłączeń ze zwolnienia zostały wymienione również "usługi ściągania długów oraz faktoringu". Ustawa o podatku od towarów i usług nie zawiera żadnych przepisów wprost regulujących sposób ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu świadczenia usługi faktoringu (jak również nie zawiera definicji pojęcia "faktoringu").
W ocenie Podatnika, zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług świadczenia usług faktoringu powinny zostać określone z uwzględnieniem charakteru prawnego oraz gospodarczej funkcji poszczególnych czynności wchodzących w skład usługi faktoringowej. Wobec tego należy stwierdzić, że nie ulega wątpliwości, iż jednym z celów usługi faktoringu, dla korzystającego z niej klienta Banku, jest pozyskanie środków pieniężnych. Realizacja takiego celu, przy wykorzystaniu instrumentów oraz usług oferowanych przez instytucje finansowe, przebiegać może na wiele sposobów, jak choćby poprzez zaciągnięcie kredytu z zabezpieczeniem w postaci, np. wierzytelności itp. Na tym tle usługa faktoringu jest szczególną postacią "oddania kapitału do odpłatnego korzystania", różniąca się od tradycyjnej pożyczki, czy kredytu tym, że jej podstawowym elementem jest cesja wierzytelności na faktora (finansującego). Jednocześnie jednak oprócz zapewnienia finansowania, na faktoring składają się również inne dodatkowe czynności, takie jak zarządzanie wierzytelnościami, inkaso należności, windykacja i monitoring należności, sprawdzania kondycji ekonomicznej dłużnika etc. - zgodnie z poglądem utrwalonym w doktrynie, sama cesja wierzytelności nie kreuje jeszcze usługi faktoringu; do uznania, że mamy z nią do czynienia konieczne jest jednoczesne występowanie ww. dodatkowych usług.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Wnioskodawcy, przy dokonywaniu interpretacji poz. 3 pkt 5 zał. Nr 4 do ustawy o podatku od towarów i usług nie można abstrahować od okoliczności, iż w przypadku faktoringu podatnik świadczy ww. dwie odmienne rodzajowo usługi: o charakterze kredytowym (zapewnienie finansowania) oraz o charakterze "administracyjnym", obejmującą pozostałe czynności wykonywane przez faktora (monitorowanie wierzytelności, księgowanie, wysyłanie upomnień do dłużnika, windykacja etc.). Okoliczność ta przemawia za uznaniem, iż zawarte w poz. 3 pkt 5 zał. Nr 4 ustawy o podatku od towarów i usług wyłączenie spod zwolnienia od podatku usług faktoringu odnosi się wyłącznie do tej drugiej kategorii usług. W pierwszej kolejności świadczy o tym fakt, iż wyłączeniem ze zwolnienia od podatku od towarów i usług nie są objęte usługi kredytowe, w zakresie udzielania pożyczek etc., polegające na zapewnieniu klientom finansowania (dotyczy to zwłaszcza usług świadczonych przez banki). W związku z powyższym wydaje się, że skoro jednym z elementów usługi faktoringu jest zapewnienie klientowi finansowania - analogicznie jak w przypadku kredytu, czy pożyczki (w tym również w sytuacji, w której klient przedstawia bankowi zabezpieczenie np. w postaci wierzytelności) - to brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla odmiennego traktowania usługi polegającej na zapewnieniu faktorantowi finansowania przez faktora.
Według Podatnika, dodatkowych argumentów przemawiających za powyższym wnioskiem dostarcza analiza katalogu wyłączeń ze zwolnienia przewidzianego dla usług finansowych w zał. 4 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Prowadzi ona do wniosku, że usługi, które na mocy tego przepisu nie korzystają ze zwolnienia od podatku, pomimo tego, że mieszczą się w katalogu usług pośrednictwa finansowego, zawartego w PKWiU 65-67, to jednak co do zasady nie realizuja one funkcji zapewnienia finansowania klientowi (pozyskania kapitału). Wyłączenia spod zwolnienia przewidzianego dla usług finansowych dotyczą bowiem usług w zakresie doradztwa, zarządzania aktywami, przechowywania papierów wartościowych, transakcji dotyczących dokumentów dotyczących praw na nieruchomości oraz dokumentów ustanawiających tytuł własności. Spośród usług objętych powyższym wyłączeniem funkcję finansowania klienta realizują wyłącznie usługi w zakresie działalności lombardowej (zał. Nr 4 poz. 3 pkt 1) oraz ewentualnie, polegające na oddaniu rzeczy do odpłatnego korzystania (pkt 2). Trzeba jednak mieć na uwadze, że zgodnie z wyraźnym brzmieniem zał. Nr 4 poz. 3 pkt 1, zawarte w tym przepisie wyłączenie nie dotyczy usług świadczonych przez banki (gdyby zatem bank wykonywał działalność w tym zakresie, byłaby ona objęta zwolnieniem od podatku od towarów i usług). Z kolei wyłączenie spod zwolnienia od podatku usług wymienionych w pkt 2 jest podyktowane tym, że ich charakter jest zbliżony do usług w zakresie wynajmu/dzierżawy, podlegających opodatkowaniu VAT.
Zdaniem Spółki, analiza katalogu wyłączeń ze zwolnienia od podatku od towarów i usług usług finansowych świadczy więc o tym, że nie powinny być nim objęte usługi polegające na udzieleniu kredytu klientowi - co przemawia za uznaniem, iż ta część usługi świadczonej przez faktora, która polega na zapewnieniu finansowania faktorantowi (i za którą wynagrodzenie stanowi dyskonto) nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki 22%. Wyłączenie ze zwolnienia od podatku od towarów i usług powinno dotyczyć tzw. "administracyjnej" części usługi faktoringowej obejmującej zarządzanie wierzytelnościami, inkaso należności, ich windykację i monitoring (za którą wynagrodzeniem jest prowizja). Powyższą argumentację wzmacnia okoliczność, iż w pkt 5 zał. Nr 4 poz. 3 ustawy o podatku od towarów i usług faktoring wymieniono obok "usług ściągania długów", przez co należy naszym zdaniem rozumieć usługi świadczone np. przez firmy windykacyjne, które nie wiążą się z"dostarczeniem" klientowi kapitału, lecz obejmują czynności mające na celu dochodzenie należności na rzecz klienta (np. wysyłanie upomnień do dłużnika, sprawdzanie stanu jego wypłacalności) oraz ich inkaso - a więc niejako pokrywają się z czynnościami składającymi się na "administracyjną" część usługi faktoringowej.
Powyższa okoliczność uzasadnia więc taką wykładnię zał. Nr 4 poz. 3 pkt 5, zgodnie z którą przepis ten obejmuje "usługi ściągania długów" również wówczas, gdy wchodza one w skład usługi faktoringu; uwzględnienie w tym przepisie faktoringu ma na celu rozstrzygnięcie ewentualnych wątpliwości co do tego, czy w przypadku, gdy ww. usługi stanowią część składową usługi faktoringu, również są opodatkowane według stawki 22%, czy też są one objęte zwolnieniem od podatku. Natomiast bynajmniej nie oznacza to, że wyłączeniem spod zwolnienia od podatku od towarów i usług jest objęta "finansowa" cześć usługi faktoringu, o charakterze całkowicie odmiennym od usług ściągania długów (natomiast zbliżonym od usługi kredytowej).
Według Podatnika, powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie również w regulacjach prawa europejskiego, z którymi powinny być zgodne przepisy polskiej ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie bowiem z regulacjami art. 13 (B) (d) VI Dyrektywy Rady UE, zwolnione z VAT były enumeratywnie wymienione transakcje, w tym:
1. udzielanie i negocjowanie kredytu oraz zarządzanie kredytem przez kredytodawcę;
2. negocjacje lub wszelkie operacje w zakresie gwarancji kredytowych lub jakiegokolwiek innego zabezpieczenia pieniędzy oraz zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę;
3. transakcje, w tym negocjacje, dotyczące rachunków terminowych i bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem inkasa, windykacji należności i faktoringu.
Zdaniem Spółki, przy założeniu, że w VI Dyrektywie uwzględniono wymogi poprawnej legislacji, nie jest możliwe, aby zakresy zastosowania poszczególnych punktów tego przepisu się pokrywały lub przecinały. Mając zatem na względzie, że usługi w zakresie udzielania kredytu zostały wskazane jako zwolnione od podatku w pkt 1 art. 13 (B) (d), to nie mogą być one objęte jednocześnie zakresem zastosowania pkt 3. W konsekwencji należy uznać, że wyłączenia zawarte w pkt 3, dotyczące inkasa, windykacji należności i faktoringu nie dotyczą usług kredytowych, gdyż te zostały wymienione w pkt 1, a nie w pkt 3.
Jednocześnie należy dodać, że w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości usługa "udzielenia kredytu" wymieniona w pkt 1 art. 13 (B) (d) VI Dyrektywy jest rozumiana w sposób szeroki - tytułem przykładu można wskazać, że w wyroku z dnia 13 października 1993 r. (C-281/91) ETS uznał, że zwolnieniem z VAT wynikającym z tego przepisu objęty jest również kredyt udzielony przez dostawcę towarów w ramach odroczonej płatności (tzw. kredyt kupiecki) - przeciwny wniosek prowadziłby do niczym nieuzasadnionego odmiennego traktowania podatkowego de facto takiej samej usługi, polegającej na zapewnieniu finansowania (kredytu).
Powyższe okoliczności przemawiają za uznaniem, że ta cześć usługi faktoringu, która polega na zapewnieniu finansowania klientowi, a więc stanowi de facto udzielenie kredytu, powinna być objęta zwolnieniem z VAT na podstawie art. 13 (B) (d) (1) VI Dyrektywy, a zatem nie dotyczy jej wyłączenie z pkt 3 tego przepisu, które obejmuje wyłącznie "administracyjną" cześć usługi factoringowej, na którą składają się czynności o charakterze zbliżonym do usług windykacji czy inkasa należności.
Spółka dodaje, że zasadność powyższego stanowiska w sposób jednoznaczny potwierdza art. 135 ust. 1 lit. d) Dyrektywy Rady UE 2006/112, która zastąpiła VI Dyrektywę. Zgodnie z tym przepisem - będącym odpowiednikiem art. 13 (B) (d) (3) VI Dyrektywy, "Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje: (...) d) transakcje, łącznie z pośrednictwem, rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności." ("excluding debt collection"). Oznacza to, że na gruncie obecnie obowiązującej Dyrektywy usługi faktoringu, w części, w jakiej polegają na udzieleniu kredytu (dostarczeniu finansowania), korzystają ze zwolnienia z VAT (podstawą tego zwolnienia jest art. 135 ust. 1 lit. b- odpowiednik art. 13 (B) (d) (1) VI Dyrektywy).
Całokształt przedstawionych okoliczności prowadzi, zdaniem Wnioskodawcy, do uznania, że w pełni zasadne jest wyodrębnienie z usługi faktoringowej części "finansowej", która powinna korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, oraz pozostałej, opodatkowanej według stawki 22%. Przy tym w pełni zasadnym jest uznanie, że (ewentualnym) wynagrodzeniem z tytułu usługi finansowej są, podobnie jak w przypadku kredytu, pożyczki i innych usług o podobnym charakterze, odsetki (w tym również odsetki dyskontowe), natomiast wynagrodzeniem za pozostałe usługi jest, analogicznie, jak w przypadku usług ściągania długów, windykacji etc. kwota pobieranej przez faktora prowizji.
Spółka dodaje, że z powyższym stanowiskiem można spotkać się również w wyjaśnieniach organów podatkowych (pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 9.08.2004 r. Nr PI/005-996/04/CIP/01).
Podsumowując, Spółka stoi na stanowisku, że całokształt przedstawionych powyżej okoliczności przemawia za uznaniem, iż w opisanym stanie faktycznym świadczona przez faktora (Bank) usługa kredytowa, polegająca na zapewnieniu finansowania, za którą wynagrodzeniem jest dyskonto, powinna podlegać zwolnieniu od podatku od towarów i usług, natomiast na podstawie poz. 3 pkt 5 zał. Nr 4 do ustawy o podatku od towarów i usług, wyłączającego zastosowanie zwolnienia od podatku w stosunku do usług ściągania długów i faktoringu, opodatkowaniu według stawki 22% będzie podlegać jedynie prowizja pobierana przez faktora z tytułu świadczenia usługi obejmującej czynności zarządzania wierzytelnościami, inkaso należności, ich windykację i monitoring.
W ocenie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu, przedstawione przez Spółkę stanowisko w sprawie jest nieprawidłowe.
Na podstawie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu tym podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez świadczenie usług rozumieć należy - zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy - każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. Pojęcie świadczenia, składającego się na istotę usługi, należy interpretować zgodnie z jego cywilistycznym rozumieniem. Jak wskazuje art. 353 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu. Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie się na rzecz innego podmiotu. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innego podmiotu), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Na świadczenie mogą się też jednocześnie składać zachowania związane z działaniem, jak i zaniechaniem. Przy czym usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść.
Mając na uwadze powyższy zakres pojęcia odpłatnego świadczenia usługi w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, stwierdzić należy, iż mieszczą się w nim działania polegające na nabyciu wierzytelności, uwalniające ich zbywcę od operacji windykacji długu oraz od ryzyka jego niespłacenia, w zamian za określone wynagrodzenie. Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku Nr 4 do ustawy. W pozycji Nr 3 tego załącznika wymienione zostały usługi pośrednictwa finansowego, zaklasyfikowane według PKWiU w sekcji J, w działach 65-67, z wyłączeniem m. in. zawartych w punkcie 5 usług ściągania długów oraz faktoringu. Wyłączenie usług ściągania długów oraz faktoringu z katalogu zwolnionych od podatku usług pośrednictwa finansowego dokonane jednak zostało bez odwołania się do symbolu PKWiU. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż wyłączenie z ustawowego zwolnienia od podatku od towarów i usług transakcji odzyskiwania długów i faktoringu zawierał art. 13B lit. d pkt 3 VI Dyrektywie 77/388/EWG Rady Unii Europejskiej z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstwa Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa opodatkowania (Dz. U. UE L z dnia 13 czerwca 1977 r.). Również przepisy Dyrektywy 2006/112/WE Rady Unii Europejskiej z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. U.E. L 347/19), która zastąpiła VI Dyrektywę, w art. 135 ust. 1 lit. d zwalniają transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych nie zawierają definicji faktoringu. W doktrynie prawa cywilnego przez umowę faktoringu rozumie sie umowę, przy pomocy której faktorant przenosi na faktora wierzytelność, a faktor zobowiązuje się zapłacić faktorantowi jej wartość nominalną pomniejszoną o dyskonto uwzględniające wynagrodzenie faktora, a także świadczyć na jego rzecz dodatkowe czynności, takie jak np. sprawdzanie wypłacalności dłużnika, bieżące zarządzanie wierzytelnością, windykację i monitoring należności. Mając na uwadze, iż opodatkowanie podatkiem od towarów i usług stanowi część wspólnotowego systemu opodatkowania podatkiem od wartości dodanej, ze względu na brak definicji "faktoringu" w ustawodawstwie polskim, zasadnym jest posiłkowanie się w tym zakresie przepisami wspólnotowymi i orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Prawidłowość sposobu definiowania usługi faktoringu przez pryzmat prawa wspólnotowego potwierdza orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W wyroku z dnia 4 maja 2006 r. w sprawie C-169/04 Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że zwolnienia przewidziane w art. 13 VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r.(...), stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, a zatem powinny zostać zdefiniowane z punktu widzenia prawa wspólnotowego, co ma na celu uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych Państwach Członkowskich (podobnie wyrok ETS z 14 grudnia 2006 r. w sprawie C-401/05).
W orzeczeniu z dnia 26 czerwca 2003 r. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w sprawie C-305/01 wskazał, że działalność ekonomiczna, w ramach której podmiot gospodarczy nabywa długi, ponosząc ryzyko zwłoki, i który w zamian pobiera od swych klientów prowizję (prawdziwy faktoring), stanowi odzyskiwanie długów i faktoring w znaczeniu art. 13B lit. d pkt 3 zdanie ostatnie szóstej dyrektywy (77/388) w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych i dlatego jest wyłączony ze zwolnienia ustanowionego tym przepisem. Według Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, zasadniczym celem faktoringu jest odzyskanie długów, które strona trzecia ma wobec faktoranta. Dlatego faktoring uznaje się za stanowiący jedynie wariant bardziej ogólnego pojęcia odzyskiwania długów, niezależnie od sposobu jego przeprowadzania. Faktor świadczy usługę klientowi polegającą zasadniczo na uwolnieniu go od przeprowadzanej operacji odzyskiwania długów i od ryzyka niespłacenia długów, a w zamian za tę otrzymaną usługę klient winien jest faktorowi zapłatę odpowiadającą różnicy między wartością nominalną długów, które przeniósł na faktora, a kwotą którą faktor płaci mu za przejęte długi.
W świetle powyższego, podmiot gospodarczy, który nabywa wierzytelności w celu jej windykacji (odzyskania długu), ponosząc ryzyko niewypłacalności oraz zwłoki dłużnika i który w zamian pobiera prowizję (wynagrodzenie) świadczy usługę faktoringu (tzw. prawdziwy faktoring lub faktoring właściwy). Świadczona przez faktora usługa polega wtedy zasadniczo na uwolnieniu swego klienta od przeprowadzenia operacji odzyskiwania długów i od ryzyka ich niespłacenia. W celu ustalenia, dla celów VAT, czy świadczenie usług obejmujące kilka części składowych należy traktować jako jedno świadczenie, czy też jako dwa lub więcej świadczeń wycenianych odrębnie, należy przede wszystkim wziąć pod uwagę interpretacje treści przepisu artykułu 2(1) VI Dyrektywy (obecnie art. 2 ust. 1 lit. c Dyrektywy 2006/112/WE Rady Unii Europejskiej z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej), zgodnie z którym każde świadczenie usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne oraz fakt, iż świadczenie obejmujące z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę nie powinno być sztucznie dzielone, co mogłoby prowadzić do nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu podatku VAT (wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 25.02.1999 r. w sprawie C-349/96). Pojedyncze świadczenie ma miejsce zwłaszcza wtedy, gdy jedną lub więcej części składowych uznaje się za usługę zasadniczą, podczas gdy inny lub inne elementy traktuje się jako usługi pomocnicze, do których stosuje się te same zasady opodatkowania, co do usługi zasadniczej. Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do usługi zasadniczej, jeśli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem do lepszego wykorzystania usługi zasadniczej (...).
Zatem w przedstawionym przez Podatnika stanie faktycznym, uznać należy, że świadczy on jedną niepodzielną usługę faktoringu, mającą na celu odzyskanie długów, które podmiot trzeci (dłużnik) ma wobec faktoranta, a nie jak wskazuje Podatnik "dwie odmienne rodzajowo usługi: o charakterze kredytowym (zapewnienie finansowania) oraz o charakterze administracyjnym, obejmującą pozostałe czynności wykonywane przez faktora(...)". Zapewnienie finansowania (pozyskania kapitału) faktorantowi należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do zasadniczej usługi faktoringu, ponieważ nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest częścią składową usługi zasadniczej. W przeciwnym wypadku, gdyby zasadniczym celem klienta Podatnika było pozyskanie kapitału, zostałaby zawarta umowa kredytu, pożyczki lub inna podobna umowa z zabezpieczeniem spłaty kredytu lub pożyczki w postaci cesji wierzytelności.
Odnosząc się do podstawy opodatkowania usług faktoringu, tut. Organ podatkowy wskazuje, iż przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie przewidują szczególnego sposobu jej ustalania. Zgodnie zatem z art. 29 ust. 1 tej ustawy, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy(...). W przedstawionym stanie faktycznym, za kwotę należną z tytułu sprzedaży usługi faktoringu uznać należy różnicę pomiędzy wysokością roszczenia, jakie w wyniku cesji wierzytelności Podatnikowi przysługuje wobec dłużnika (wartość nominalna długów), a kwotą zapłaconą za tę wierzytelność - tzw. dyskonto oraz otrzymaną przez Podatnika prowizję za wykonanie innych czynności wchodzących w skład usługi faktoringu. Określona we wskazany wyżej sposób kwota należna od faktoranta podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, którego stawka - zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - wynosi 22%.
Zgodnie z art. 14a § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, niniejsza interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz stanu prawnego obowiązującego w dacie sporządzenia wniosku.
Jak stanowi art. 14b § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, interpretacja nie jest wiążąca dla wnioskodawcy, wiąże natomiast właściwe dla wnioskodawcy organy podatkowe i organy kontroli skarbowej do czasu jej zmiany lub uchylenia.
Stronie przysługuje prawo wniesienia zażalenia na niniejsze postanowienie do Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu w terminie 7 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia. Zażalenie wnosi się za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał postanowienie.
