Pytanie:

Czy wypłacone przez jedną ze stron odszkodowanie (kara) z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy, powoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku VAT?

W związku z tym, iż lokal nie jest dostosowany do prowadzenia działalności gospodarczej przez najemcę, zezwolono najemcy na dokonanie nakładów w wysokości 360.000 zł brutto, przy czym koszty poniesione przez najemcę ponad tą sumę będą przez niego amortyzowane jako inwestycja w obcym środku trwałym. Z tytułu umowy najmu najemca będzie płacił wynajmującemu miesięczny czynsz w wysokości 4.500 zł miesięcznie przez 65 miesięcy, a następnie 10.000 zł przez następne lata (z uwzględnieniem wskaźnika inflacji). Różnica w płaconym czynszu jest wynikiem rozliczenia nakładów poniesionych przez najemcę na remont i adaptację budynku podzielonych przez 65 miesięcy. Czynsz najmu i inne opłaty będą powiększone o należny VAT. Zgodnie z pkt. 8 umowy wynajmujący może wypowiedzieć umowę. Wypowiedzenie umowy następuję m.in. z powodu rażącego naruszenia obowiązków przez najemcę oraz w przypadku niezapłacenia przez najemcę pełnego czynszu najmu za okres odpowiadający trzem pełnym okresom płatności lub opłat obciążających najemcę w czasie trzech miesięcy po upływie terminu płatności. W razie rozwiązania umowy najmu strona wypowiadająca umowę bez pisemnego porozumienia płaci karę. Dodatkowo Strona poinformowała, iż pomiędzy wynajmującym a najemcą nie występują powiązania, o których mowa w art. 32 ustawy o podatku VAT.

Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego Strony zwróciły się z zapytaniem czy wypłacone przez jedną ze stron odszkodowanie (kara) z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy, powoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku VAT.

Zajmując swe stanowisko Strony poinformowały, iż w jej opinii wypłacone odszkodowanie z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy najmu nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ odszkodowanie to nie stanowi usługi w rozumieniu przepisów ustawy o podatku VAT, bowiem nie ma charakteru świadczenia wzajemnego.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zmianami) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega:

1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

2) eksport towarów;

3) import towarów;

4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1), natomiast przez świadczenie usług (art. 8 ust. 1) rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy. Na podstawie art. 29 ust. 1 cyt. ustawy podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrotem jest także otrzymana dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana z dostawą lub świadczeniem usług

Z cytowanych przepisów wynika, iż aby mogła być mowa o opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi dojść do świadczenia. W przypadku więc nałożenia kary na kontrahenta, nie ma mowy więc o jakimkolwiek świadczeniu na jego rzecz. Nałożenie kary stanowi czynność techniczną, bowiem przyczyną dla której Strona nalicza dodatkową kwotę jest nie wywiązanie się kontrahenta Strony z warunków umowy; przyczyna ta nie leży po stronie Strony. Naliczanie kary z tytułu nienależytego wywiązywania się z umowy jest swoistego rodzaju odszkodowaniem należnym Stronie, nie jest więc kwotą należną z tytułu sprzedaży o której mowa w art. 29 ust. 1 cyt. ustawy. Zapłata powyższej kwoty ma charakter rekompensaty i nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Mając powyższe na uwadze uznaję za prawidłowe stanowisko Strony, iż wypłacone odszkodowanie z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy najmu nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ odszkodowanie to nie stanowi usługi w rozumieniu przepisów ustawy o podatku VAT, bowiem nie ma charakteru świadczenia wzajemnego.

Powyższe postanowienie wydano na podstawie stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia tego zdarzenia. Ewentualna zmiana stanu prawnego skutkuje utratą aktualności interpretacji. Powyższa interpretacja nie jest wiążąca dla podatnika, wiąże natomiast organy podatkowe i organy kontroli skarbowej - do czasu jej zmiany lub uchylenia.

Na niniejsze postanowienie, zgodnie z art. 14a § 4 i art. 236 ww. ustawy Ordynacja, Stronie służy prawo złożenia zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie, za pośrednictwem tutejszego Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łukowie, w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.