Pytanie:

Czy sprzedaż wierzytelności własnej powstałej w wyniku nie zapłacenia przez kontrahenta Spółki wierzytelności P. S.A. stanowiącej wynagrodzenie z tytułu dokonywanej na rzecz tych podmiotów sprzedaży towarów/usług jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług? Czy sprzedaż wierzytelności własnej powstałej wskutek nie wywiązania się kontrahentów z obowiązków nałożonych nań w drodze umowy, wyroku sądowego, a nie będących wynagrodzeniem z tytułu dokonywanej na rzecz tych podmiotów sprzedaży towarów/usług jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług? Na jakich zasadach powstaje obowiązek podatkowy, jaka jest stawka podatku oraz jak należy dokumentować sprzedaż takich wierzytelności w przypadku gdy transakcje powyższe powinny być opodatkowane podatkiem od towarów i usług?

Naczelnik Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie #8722; biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny oraz stan prawny postanawia uznać stanowisko Strony za prawidłowe.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że P. S.A dokonywała sprzedaży towarów/usług, w wyniku której kontrahenci Spółki zobowiązani byli do uiszczenia płatności na rzecz P. S.A. Zapłata za niektóre świadczenia nie nastąpiła zarówno w terminie określonym umownie, jak też w okresie późniejszym. Analogicznie Spółce nie zostały uiszczone kwoty należnych odszkodowań lub innych należności, wynikające z zawartych w toku prowadzonej działalności umów, wyroków i ugód z kontrahentami. P. S.A. dążąc do zminimalizowania strat wynikających z braku płatności i poprawy sytuacji finansowej Spółki, postanowiła odzyskać część wierzytelności przysługujących P. S.A. z tytułu prowadzonej działalności poprzez przelew przysługujących P. S.A. wierzytelności innym podmiotom w zamian za dokonanie przez te podmioty stosownej wpłaty na rachunek P. S.A. (cesja wierzytelności) oraz znalezienie podmiotów mogących wstąpić w miejsce dłużnika (przejęcie długu).

Zdaniem podatnika sprzedaż wierzytelności własnych powstałych w skutek niezapłacenia przez kontrahentów P. S.A. należnych Spółce kwot z tytułu dokonywanej na rzecz tych podmiotów sprzedaży towarów i usług oraz powstałych wskutek nie wywiązania się kontrahentów z obowiązków nałożonych nań w drodze umowy, ugody, wyroku sądowego, a nie będących wynagrodzeniem z tytułu dokonywanej na rzecz tych podmiotów sprzedaży towarów/usług nie podlega podatkowi od towarów i usług wskutek czego P. S.A. nie jest podatnikiem VAT z tytułu takiej transakcji.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do art. 7 ust. 1 w/w ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, przy czym przez towary - w myśl art. 2 pkt 6 ustawy o VAT - rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Zgodnie z art. 8 ust. 1 w/w ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Instytucja sprzedaży wierzytelności została uregulowana przepisami art.509-518 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r - Kodeks cywilny. Stosownie do art. 509 § 1 Kodeksu Cywilnego wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Celem i skutkiem przelewu jest przejście wierzytelności na nabywcę. W myśl art. 510 § 1 ustawy - Kodeks cywilny umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły. W wyniku sprzedaży (przelewu) przechodzi na nabywcę ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, który zostaje wyłączony ze stosunku zobowiązaniowego, jaki go wiązał z dłużnikiem. Wierzytelność przechodzi na nabywcę w takim stanie, w jakim była w chwili zawarcia umowy o sprzedaż, a więc ze wszystkimi związanymi z nią prawami i brakami (np. przedawnieniem)

W ocenie Naczelnika tut. Urzędu w przypadku sprzedaży wierzytelności własnej (przez pierwszego wierzyciela) nie można zakładać, iż czynność ta może być wykonywana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ żaden rodzaj działalności gospodarczej nie może zmierzać do celu jakim jest nieuzyskanie wymagalnej zapłaty za świadczone usługi lub dostarczone towary, a w konsekwencji do sprzedaży tak powstałej wierzytelności. Ponadto Naczelnik tut. Urzędu znajduje się w posiadaniu opinii klasyfikacyjnej wydanej przez Departament Koordynacji i Organizacji Badań Głównego Urzędu Statystycznego nr OB-02-9-5672/KU-461/2006/4031 z dnia 25.08.2006r. z której wynika, iż sprzedaż własnych wierzytelności nie jest usługą w rozumieniu zasad metodycznych PKWiU.

Reasumując należy stwierdzić, iż czynności dokonywane przez Spółkę polegające na sprzedaży własnych wierzytelności na rzecz innego podmiotu gospodarczego nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Jednocześnie należy podkreślić, iż pytanie nr 3 zawarte we wniosku, tj. "na jakich zasadach powstaje obowiązek podatkowy, jaka jest stawka podatku oraz jak należy dokumentować sprzedaż takich wierzytelności w przypadku gdy transakcje powyższe powinny być opodatkowane podatkiem od towarów i usług?", ma charakter warunkowy, a odpowiedź na nie jest uzależniona od kwestii zakwalifikowania przedmiotowych czynności do katalogu czynności podlegających opodatkowaniu zgodnie z ustawą o VAT. Ponieważ w świetle przedstawionych wyżej wyjaśnień, sprzedaż własnej wierzytelności nie jest świadczeniem usługi jak i nie stanowi dostawy towaru w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, to należy uznać pytanie nr 3 za bezprzedmiotowe.

Mając powyższe na uwadze postanowiono jak na wstępie.

Niniejsze postanowienie dotyczy wyłącznie stanu faktycznego przedstawionego we wniosku oraz obowiązującego w tym stanie faktycznym stanu prawnego.