Pytanie:

Czy istnieje możliwość odliczenia w całości podatku naliczonego z faktury dokumentującej dostawę węgla, który w czasie transportu został w części skradziony?

Wnioskiem z dnia 1 lipca 2005r. znak: FG/3420/1279/2005, uzupełnionym pismami z dnia 2 sierpnia 2005r. znak: FG/3420/1561/2005 oraz FGG/3420/1562/2005 Podatnik "X" zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Dąbrowie Górniczej o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej możliwości odliczenia całości podatku naliczonego z faktury dokumentującej dostawę węgla, który w czasie transportu został w części skradziony.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż Podatnik "X" korzysta z usług przewoźnika kolejowego w zakresie dostaw węgla.

W czasie transportu mają miejsce przypadki kradzieży węgla w związku z czym dostawa, która dociera do Podatnika "X" nie odpowiada ilości węgla zafakturowanego przez sprzedawcę.

Zdaniem Wnioskodawcy wyrażonym we wniosku z dnia 01.07.2005r. w przedmiotowym przypadku brak jest podstaw do odliczania podatku naliczonego od brakującej dostawy węgla, który to brak jest potwierdzany protokołem kolejowym.

Po rozpatrzeniu ww. wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego w Dąbrowie Górniczej wydał postanowienie znak:PP3/443-46/N/100174/2005/DM z dnia 03.10.2005r., w którym uznał stanowisko Wnioskodawcy przedstawione w przedmiotowym wniosku za nieprawidłowe.

W wyniku weryfikacji pod kątem prawidłowości zastosowania interpretacji przepisów ustawy o podatku od towarów i usług Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach postanowieniem znak: PPB1-443/1526/2005 z dnia 30.12.2005r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uchylenia ww. postanowienia.

Po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach decyzją znak PPB1-443/1526/2005 z dnia 16.02.2006r. uchylił z urzędu postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Dąbrowie Górniczej znak: PP3/443-46/N/100174/2005/DM z dnia 03.10.2005r., wskazując w uzasadnieniu decyzji, iż na organie I instancji ciąży obowiązek ponownego rozpatrzenia wniosku z dnia 01.07.2005r., po uprzednim przedstawieniu przez podatnika wyczerpującego stanu faktycznego.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Dąbrowie Górniczej pismem znak: PP/440-K/85/26054/2006/MT z dnia 10.03.2006r. wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Braki formalne zostały uzupełnione pismem z dnia 16.03.2006r. (wpływ do tut. Urzędu skarbowego w dniu 20.03.2006r.). W uzupełnieniu przedmiotowego wniosku podatnik wyjaśnia, iż:

1. Zakupiony w 2005r. węgiel koksowy od Podatnika "Y", Podatnika "Z" i Podatnika "K" przewożony był transportem kolejowym na bazie "franco wagon stacja nadania" co wynikało z zawartych wieloletnich umów z ww. producentami węgla i co zostało uszczegółowione w umowach rocznych.

Umowy roczne z Podatnikiem "Y" i Podatnikiem "K" zwanymi w umowach Sprzedającymi zawierają zapisy:

• każdorazowo miejscem spełnienia świadczenia Sprzedającego jest miejsce dostarczenia węgla przewoźnikowi,
• każdorazowo termin spełnienia świadczenia Sprzedającego jest termin dostarczenia węgla przewoźnikowi.

Umowa roczna z Podatnikiem "Z" zawiera zapis:

• Sprzedający wydaje węgiel przewoźnikowi wskazanemu przez Kupującego na koszt i ryzyko Kupującego.

2. W 2005r. przewoźnikiem całości węgla był Podatnik "M", z którym Podatnik "X" zawarł Wieloletnią Umowę o Współpracę w Zakresie Usług Przewozowych.

Cyt." Sprawy dotyczące reklamacji do Podatnika "M" i wypłacanych odszkodowań szczegółowo regulują powszechnie obowiązujące przepisy Prawa Przewozowego ( Ustawa z 15.11.1984r.) i Regulamin Przewozu Przesyłek Towarowych( RPT) Podatnika "M" (załącznik nr 1 do zarządzenia zarządu Podatnika "M" z 10.12.2003r.).

Podatnik "X" na podstawie przepisów Prawa Przewozowego i uszczegółowionych przepisów RPT, po stwierdzeniu usypu węgla (przed przyjęciem składu przez Podatnika "X") w wyniku komisyjnego ważenia na wagach Podatnika "X" składu całopociągowego węgla wysłanego za jednym listem przewozowym, składa reklamację do Podatnika "M".

Sprzedawca, a więc kopalnia nie uczestniczy w tej procedurze, ponieważ węgiel został nam sprzedany na bramie kopalni, o czym mowa w punkcie 1 niniejszego pisma.

Odpowiedzialność zgodnie z przytoczonymi przepisami w tym art. 65.1 PP ponosi od przyjęcia przesyłki do przewozu przewoźnik. Reklamacja jest składana do Oddziału Podatnika "M". W Oddziale tym sprawę prowadzi Dział Jakości Usług, Reklamacji i Odszkodowań. Dokumentacja reklamacyjna obejmuje: protokół sporządzony przez przedstawiciela Podatnika "M" z komisyjnego ważenia węgla, kopię listu przewozowego reklamowanego składu całopociągowego węgla i kopię potwierdzoną z oryginałem faktury za węgiel z kopalni (do naliczenia odszkodowania).

Podatnik "M" w każdym przypadku złożonej i uznanej reklamacji na usyp węgla powstały w transporcie (na podstawie przepisów art. 65 i 80 Prawa Przewozowego ), informuje Podatnika "X" o przyznaniu odszkodowania w kwocie wyliczonej z uznanego braku ilościowego węgla i ceny węgla wg kopalni (kopia faktury).

Podatnika "M" w swoich pismach o przyznaniu odszkodowania wyjaśnia, że " wypłacana jest kwota netto, albowiem na podstawie art. 19 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług nabywca jest uprawniony do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez Sprzedawcę w naszym przypadku przez kopalnię."

Zdaniem Podatnika "X" zakup węgla jest bezpośrednio związany z jego działalnością, z której uzyskiwane są przychody w rozumieniu art. 12 ustawy z dnia 15.02.1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Zakup węgla jest niezbędnym wydatkiem ponoszonym w celu uzyskania przychodów - przez co spełniony został podstawowy, pierwszy warunek zaliczenia straty związanej z zakupem węgla do kosztów uzyskania przychodów.

Natomiast odszkodowanie, które uzyskuje od przewoźnika generuje przychód w podatku dochodowym bezpośrednio związany z zaistniałą stratą, co stanowi dodatkowe uzasadnienie zaliczenia straty do kosztów uzyskania przychodów. Spełnienie wszystkich powyżej wymienionych warunków uzasadnia zaliczenie przedmiotowej straty do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych, a skutkiem zaliczenia tego wydatku do kosztów uzyskania przychodów jest przysługujące prawo do odliczenia na gruncie podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym Podatnik "X" odlicza w całości podatek od towarów i usług naliczony na fakturach dokumentujących zakup węgla.

Należy jednak wskazać, że stanowisko jest odmienne od stanowiska wskazanego pierwotnie w piśmie z dnia 01.07.2005r., do którego odnosi się niniejsze postanowienie.

Naczelnik Urzędu Skarbowego rozpatrując wniosek z dnia 01.07.2005r. wziął pod uwagę stan faktyczny opisany w przedmiotowym wniosku , jak również wyjaśnienia z dnia 16.03.2006r. złożone przez Podatnika "X" w związku z wezwaniem PP/440-K/85/26054/2006/MT z dnia 10.03.2006r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Dąbrowie Górniczej stwierdza, iż stanowisko podatnika wyrażone w piśmie z dnia 01.07.2005r. jest nieprawidłowe - z uwagi na, to iż:

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem, ust. 3-7, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ww. ustawy o podatku od towarów i usług).

Z powyższych przepisów nie wynika, że jeżeli podatnik utraci - na skutek kradzieży - towary, których sprzedaż podlega opodatkowaniu, to utraci również prawo do odliczenia VAT naliczonego przy ich zakupie. Ustawa o podatku od towarów i usług przewiduje metodę bieżącego odliczenia podatku naliczonego.

Podatnik jest uprawniony do odliczenia podatku naliczonego w rozliczeniu bieżącym, w związku z otrzymaniem faktury lub dokumentu celnego, bez konieczności oczekiwania na moment dokonania przez niego sprzedaży towarów lub świadczenia usług, dla których poczynił konieczne zakupy.

Dodać należy, że dla celów dowodowych fakt wystąpienia zdarzenia losowego (kradzież) winien być przez podatnika należycie udokumentowany.

Następnie w myśl art. 7 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 , rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Natomiast zgodnie z art. 86 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług w przypadku otrzymania faktury, o której mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a lub lit. c ( z tytułu nabycia towarów i usług bądź od komitenta z tytułu dostawy towarów będących przedmiotem umowy komisu), przed nabyciem prawa do rozporządzania towarem jak właściciel albo przed wykonaniem usługi, z wyłączeniem przypadków, gdy faktura dokumentuje czynności, od których obowiązek podatkowy powstał zgodnie z art. 19 ust. 13 pkt 1,2,4,7,9-11-prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje z chwilą nabycia prawa do rozporządzania towarem lub z chwilą wykonania usługi.

Przepis art. 86 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług - poza określonymi w nim wyjątkami - uzależnia prawo do odliczenia podatku naliczonego nie tylko od otrzymania faktury, lecz również od nabycia przez nabywcę prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

Przeniesieniu takiego prawa przez dostawcę towarzyszy jego nabycie przez nabywcę, przy czym nabycie prawa do rozporządzania nie może być utożsamiane z uzyskaniem władztwa fizycznego nad towarem, gdyż nie jest ono konieczne do rozporządzania towarem jak właściciel.

Z przedstawionego stanu faktycznego w sprawie wynika, iż zakup węgla jest bezpośrednio związany z prowadzoną działalnością , a jego sprzedaż podlega opodatkowaniu.

Podatnik "X" wyjaśnia, iż sprzedaż węgla faktycznie miała miejsce " na bramie kopalni".

W 2005r. podczas transportu wystąpiła kradzież towaru handlowego - węgla, udokumentowana protokołem kolejowym.

Odpowiedzialność za utratę, ubytek lub uszkodzenie przesyłki powstałe od przyjęcia jej do przewozu, aż do jej wydania oraz za opóźnienie w przewozie przesyłki ponosi przewoźnik.

Odszkodowanie za skradziony towar zostało wypłacone przez przewoźnika - Podatnika "M" według cen zakupu netto, a więc nie objęło podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupu.

Jak wynika z informacji jakie uzyskano od podatnika po uzupełnieniu postępowania, zgodnie z zawartymi umowami uzyskiwał on prawo dysponowania węglem już przed datą załadunku na środek przewozowy.

To podatnik był podmiotem, który działając jak właściciel zlecał dokonanie przewozu innemu podmiotowi (Podatnikowi "M").

Z informacji przekazanych przez podatnika wynika również, że kradzież węgla, którego dotyczy zapytanie, ma miejsce w trakcie przewozu, już w czasie, gdy transakcja doszła do skutku, a właścicielem węgla jest podatnik.

Powyższe wskazuje, iż Podatnik "X" rozporządzał towarem jak właściciel, przed przekazaniem towaru do transportu.

W zakresie klasyfikowania dokonanych zakupów do kosztów uzyskania przychodów decydują stosowne przepisy ustawy z dn. 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz 654 ze zm.). Straty w środkach obrotowych zaliczane są do kosztów uzyskania przychodów. Obowiązuje tu bowiem ogólna zasada wyrażona z art 15 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którą kosztami uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Art. 16 cyt. ustawy, będący enumeratywnym wyliczeniem wydatków które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, nie wymienia opisanych przez Podatnika "X" wydatków na zakup skradzionych w późniejszym okresie towarów handlowych, - a tym samym stanowią one koszty uzyskania przychodu (odmiennie natomiast traktowane są straty w środkach trwałych oraz wartościach niematerialnych i prawnych w części pokrytej sumą odpisów amortyzacyjnych -art 16 ust.1 pkt 5 - które nie są kosztami).

Reasumując - świetle powyższego należy stwierdzić, iż:

• nabycie towarów zostało poczynione z zamiarem wykorzystania ich do działalności opodatkowanej, ale z powodów pozostających poza kontrolą podatnika , podatnik nie wykorzystał nabytych towarów i usług w prowadzeniu tej działalności,
• wobec uznania za koszty uzyskania przychodów, wydatków poniesionych na nabycie skradzionych towarów, nie ma zastosowania ograniczenie prawa obniżenia podatku należnego wskazane w art. 88 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług, wobec czego kradzież towarów nie pozbawia podatnika nabytego uprzednio prawa do odliczania podatku naliczonego.

Odnosząc się do kwestii ustalenia sposobu wypłaty odszkodowania przez przewoźnika w wartości brutto lub netto na rzecz Podatnika "X", Naczelnik tut. Urzędu Skarbowego stwierdza, iż przedmiotowe zapytanie dotyczy wyłącznie indywidualnej sprawy tego właśnie przewoźnika.

W powyższym zakresie pismo w trybie art. 14 a § 1 Ordynacji podatkowej winien złożyć przewoźnik realizujący usługę transportu towarów we właściwym miejscowo Urzędzie Skarbowym.

Zgodnie z art. 14a § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, niniejsza interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu sporządzenia wniosku.

Zgodnie z art. 14b § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, interpretacja nie jest wiążąca dla wnioskodawcy, wiąże natomiast właściwe dla wnioskodawcy organy podatkowe i organy kontroli skarbowej do czasu jej zmiany lub uchylenia.