Pytanie:

Z treści złożonego wniosku wynika, że Spółka nie posiada Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. W związku z prośbami pracowników sporadycznie są im udzielane oprocentowane (zwrotne) pożyczki. Jest to jedyna forma pomocy, jaką Spółka świadczy na rzecz swoich pracowników i nie ma ona charakteru zarobkowego. Udzielanie pożyczek nie jest, zgodnie z umową Spółki, przedmiotem działalności firmy. W zawartych umowach pożyczkobiorcy zobowiązują się do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. Zawierając umowy pożyczki, Spółka nie zamierza dokonywać tych czynności w sposób częstotliwy. Wykonywanie powyższych czynności jest bowiem uzależnione wyłącznie od sytuacji życiowej pracowników. Wątpliwości Spółki dotyczą opodatkowania (bądź braku obowiązku opodatkowania) podatkiem od towarów i usług odsetek należnych Spółce z tytułu udzielonej pracownikom pożyczki oraz obowiązku wystawienia faktury wewnętrznej dokumentującej powyższe czynności i wykazania tych czynności w deklaracji VAT-7. Zgodnie ze stanowiskiem Podatnika w przedstawionym stanie faktycznym udzielanie pożyczek nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego) i w konsekwencji Spółka nie ma obowiązku wykazywania takich czynności w deklaracji VAT-7 jako sprzedaż zwolniona, ani wystawiania faktury wewnętrznej dokumentującej dokonaną czynność. Powyższe stanowisko Podatnik uzasadnia faktem, iż udzielanie pożyczek nie jest przedmiotem działalności firmy i nie jest zamiarem Spółki dokonywanie tych czynności w sposób częstotliwy.

W ocenie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu przedstawione przez Podatnika stanowisko w sprawie jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Jak stanowi art. 7 ust. 1 ww. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...). W myśl art. 8 ust. 1ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...). Zatem należy uznać, że udzielenie oprocentowanej pożyczki stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, które podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ww. ustawy podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Jak stanowi art. 15 ust. 2 działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W przedstawionej sytuacji Spółka jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług i dokonując czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i uług zawsze występuje w charakterze podatnika. W związku z powyższym, w analizowanym stanie faktycznym nie ma znaczenia fakt, że Spółka nie zamierza udzielać pożyczek w sposób częstotliwy. Nieprawidłowym jest zatem stwierdzenie, iż w rozpatrywanym przypadku, na podstawie przepisu art. 15 ust. 2 ww. ustawy, Spółka udzielając pożyczek nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest z tytułu wykonywania tych czynności podatnikiem podatku od towarów i usług. W związku z powyższym Spółka wykonując czynności, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, powinna powyższe czynności opodatkować podatkiem VAT.

Jednakże na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku Nr 4 do ustawy. W powyższym załączniku ?Wykaz usług zwolnionych od podatku? w pozycji 3 wymienione zostały usługi pośrednictwa finansowego (PKWiU Sekcja J ex 65-67) z wyłączeniami.

Zatem udzielanie przez Spółkę pożyczek podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług.

Jak stanowi art. 106 ust. 7 powołanej ustawy o VAT, w przypadku czynności wymienionych w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, oraz importu usług wystawiane są faktury wewnętrzne (...). Faktury wewnętrzne są wystawiane także dla udokumentowania zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podaobnym charakterze.

Powyższy przepis nie przewiduje więc możliwości wystawienia faktury wewnętrznej w przepadku odpłatnego świadczenia usług, w analizowanym przypadku udzielania pożyczek pracownikom.

W powyższej sytuacji zastosowanie będą miały przepisy art. 106 ust. 1 i ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 106 ust. 1 podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzajacą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczace podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16. Jak stanowi art. 106 ust. 4 ww. ustawy podatnicy, o których mowa w ust. 1-3, nie mają obowiązku wystawiania faktur, o których mowa w ust. 1 i 2, osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia faktury.