Pytanie:

Wątpliwości Podatnika dotyczą zasad rozliczenia podatku od towarów i usług w związku z realizacją zawartej umowy leasingu finansowego, a w szczególności momentu powstania obowiązku podatkowego. Zdaniem podatnika obowiązek podatkowy z tytułu przedmiotowej transakcji powstaje w miesiącu dokonania zapłaty, gdyż w sytuacji, gdy przedmiot leasingu nie został jeszcze ostatecznie przekazany leasingobiorcy należałoby pierwsze raty z harmonogramu wpłat traktować jako zaliczkę, przedpłatę.

Z treści złożonego wniosku wynika, że Podatnik zawarł umowę leasingową ze Spółką, która ma siedzibę w Niemczech. Umowa zawarta została przez strony w dniu 09.01.2004 na 4 lata. Przedmiotem umowy jest linia technologiczna do produkcji rur. Pierwsza część linii technologicznej przyjechała do Polski w styczniu 2004 (objęta została procedurą odprawy czasowej w Urzędzie Celnym we Wrocławiu SAD z 16.01.2004 Nr 00/000033). Spółka niemiecka wystawiła fakturę pro-forma na kwotę 819.570,55 EURO. Kolejne dostawy maszyn miały miejsce w czerwcu 2004. Spółka otrzymała dwie faktury pro-forma datowane na 01.06.2004 na kwoty: 1.196.129,88 EURO i 199.355,10 EURO. Wartość przedmiotu leasingu wynosi zatem: 2.215.055,53 EURO. Zgodnie z kontraktem do tej kwoty zostały doliczone odsetki. Z uwagi na fakt, że przedmiotem leasingu jest kompletna linia technologiczna, która musi być w Polsce zamontowana, strony umowy ustaliły, że pierwsza płatność nastąpi w pierwszym miesiącu następującym po miesiącu, w którym zostaną pomyślnie zakończone testy dopuszczające przedmiot leasingu do pracy w miejscu jego wykorzystania. Strony sprecyzowały w umowie, że pierwszy rachunek będzie wystawiony nie później niż 01.10.2004 r. Pierwsza rata leasingowa wraz z odsetkami miała nastąpić po wystawieniu rachunku nawet w przypadku, gdyby oddanie przedmiotu leasingu miałoby się opóźnić. Tak się też stało i pod koniec 2004 r. Podatnik był zobowiązany do dokonania pierwszych płatności z tytułu zawartej umowy leasingu, pomimo, że faktycznie nie nastąpiło jeszcze wydanie towaru. Linia produkcyjna będąca przedmiotem umowy leasingowej była montowana przez Spółkę szwajcarską (producenta urządzeń) wynikało to z postanowień i wzajemnych rozliczeń pomiędzy leasingodawcą a producentem. Podatnik podkreśla, że zawarta umowa dotyczy leasingu finansowego - została zawarta na 4 lata, w myśl jej postanowień odpisów amortyzacyjnych będzie dokonywać leasingobiorca, a po upływie czasu trwania umowy przedmiot leasingu stanie się własnością leasingobiorcy, o ile należności z tytułu przedmiotowej umowy będą regulowane terminowo, a linia technologiczna będzie wykorzystywana zgodnie z jej przeznaczeniem.
Wątpliwości Podatnika dotyczą zasad rozliczenia podatku od towarów i usług w związku z realizacją zawartej umowy leasingu finansowego, a w szczególności momentu powstania obowiązku podatkowego. Zdaniem podatnika obowiązek podatkowy z tytułu przedmiotowej transakcji powstaje w miesiącu dokonania zapłaty, gdyż w sytuacji, gdy przedmiot leasingu nie został jeszcze ostatecznie przekazany leasingobiorcy należałoby pierwsze raty z harmonogramu wpłat traktować jako zaliczkę, przedpłatę.
W rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) przedmiotowe czynności klasyfikujemy jako dostawę towarów. Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy miejscem dostawy towarów jest w przypadku towarów, które są instalowane lub montowane, z próbnym uruchomieniem lub bez niego, przez dokonującego ich dostawy lub przez podmiot działający na jego rzecz- miejsce, w którym towary są instalowane lub montowane; nie uznaje się za instalacje lub montaż prostych czynności umożliwiających funkcjonowanie montowanego lub instalowanego towaru zgodnie z jego przeznaczeniem. W opisanym przez Podatnika stanie faktycznym z całą pewnością nie mamy do czynienia jedynie z prostymi czynnościami umożliwiającymi funkcjonowanie urządzeń zgodne z ich przeznaczeniem, lecz montażem przez producenta skomplikowanej linii technologicznej do produkcji rur. Zatem w przedmiotowej sprawie miejsce świadczenia winno być określone na podstawie cytowanych wyżej przepisów art. 22 ust. 1 pkt 2 i jest nim siedziba leasingobiorcy, a szczegółowe zasady rozliczenia podatku od towarów i usług, w tym moment powstania obowiązku podatkowego określać będą przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług.
W opisanym przez podatnika stanie faktycznym, leasingodawca nie zmontował i nie oddał do użytku linii technologicznej przed terminem wpłaty pierwszych rat z tytułu umowy leasingu. Nie została wystawiona faktura na całość wartości przedmiotu leasingu, ani nie został podpisany protokół odbioru. Dostawca wystawił natomiast pierwsze faktury dotyczące zapłaty rat leasingowych, a leasingobiorca zapłacił kwoty z nich wynikające, należałoby zatem potraktować tę zapłatę jako zaliczkę, przedpłatę i oceniać moment powstania obowiązku podatkowego w kontekście przepisu art. 19 ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług. W świetle tego przepisu, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi, otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części.
Zatem w tym przypadku, obowiązek podatkowy powstanie w momencie wpłaty zaliczki ("raty leasingowej") na poczet dostawy linii technologicznej.