Pytanie:

Czy sprzedaż mieszkania - otrzymanego w darowiźnie od rodziców - przed upływem 5 lat od daty darowizny i zakup większego lokum w terminie 6 miesięcy od daty tej sprzedaży spowodowany chęcią polepszenia warunków mieszkaniowych i zapewnienia dziecku prawidłowych warunków jego rozwoju, spowoduje utrzymanie ulgi z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn?

Dokonując oceny stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz mając na uwadze obowiązujące przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn należy stwierdzić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią odstępstwo od powszechnej zasady opodatkowania. W konsekwencji podatnik może skorzystać z konkretnej ulgi w sytuacji, gdy spełnione zostaną wszystkie warunki określone przez ustawodawcę.

Stosownie do art. 16 cytowanej wyżej ustawy o podatku od spadków i darowizn jednym z warunków uprawniających nabywcę do skorzystania z tzw. ulgi mieszkaniowej jest zamieszkiwanie w lokalu nabytym w spadku lub darowiźnie przez okres 5 lat ( art. 16 ust. 2 pkt. 5 lit. a lub b ustawy). Jeżeli warunek ten - w związku ze zbyciem lokalu przed upływem tego terminu - nie zostaje dotrzymany, następuje utrata ulgi, co rodzi obowiązek zapłaty podatku.

W § 7 omawianego artykułu 16 ustawodawca przewidział sytuacje, umożliwiające odstępstwo od wymogu 5-letniego okresu zamieszkiwania w nabytym lokalu ( budynku) bez utraty ulgi. Zachodzą one w przypadku zbycia budynku lub lokalu, jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, a nabycie innego budynku lub uzyskanie pozwolenia na jego budowę albo nabycie innego lokalu nastąpiło nie później niż w ciągu 6 miesięcy od dnia zbycia. Należy przy tym zauważyć, że użyty spójnik "a" stanowi o tym, że obie przesłanki muszą wystąpić łącznie.

Ocena, czy spełnia się drugą przesłankę nie nastręcza trudności, gdyż ustawodawca jasno sprecyzował czasokres w którym nastąpić ma nabycie innego lokalu lub budynku. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia problemu opisanego we wniosku ma zatem właściwe dokonanie oceny, czy spełniona zostanie pierwsza przesłanka.

Stosując wykładnię językową, pojęcie "konieczność" oznacza nieodzowność, przymus lub, że coś jest nieuchronne, nie dające się uniknąć. ( Słownik języka polskiego PWN I tom 1978r). Nie jest koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych zdaniem tut. organu podatkowego chęć polepszenia warunków bytowych rodziny. Zgodnie ze stanowiskiem NSA wyrażonym w orzecznictwie, konieczność zmiany warunków mieszkaniowych zachodzi wtedy, gdy następuje nagła nieoczekiwana zmiana sytuacji życiowej, w której znalazł się podatnik.

Tym samym, nie negując dążeń podatnika do bardziej godnych i komfortowych warunków zamieszkiwania, będących naturalną potrzebą każdego człowieka uznaje się, że realizacja zamierzeń opisanych we wniosku, przy braku innych argumentów, spowoduje utratę prawa do ulgi podatkowej przewidzianej art. 16 ustawy.

Niniejsze postanowienie odnosi się wyłącznie do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku z dnia 22.09.2005r i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania postanowienia.