Pytanie:

dotyczy zachowania prawa do ulgi w podatku od spadków i darowizn w przypadku zbycia mieszkania spowodowanego koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych przed upływem 5 lat od dnia jego nabycia

Stan faktyczny

W dniu 26.09.2005 roku Pani xxxxxxxxxxxxx wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego przedstawiając następujący stan faktyczny :Podatniczka w drodze spadku nabyła po zmarłych dziadkach własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego położonego w xxxxxxxxxxxxxxxxx, którego powierzchnia użytkowa wynosiła 35,5m2. Ponieważ podatniczka spełniła warunki wyszczególnione w art.16 ust 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn i w odziedziczonym mieszkaniu zamierzała zamieszkiwać przez 5 lat od dnia złożenia zeznania podatkowego Urząd Skarbowy wydając decyzje z dnia 12.02.2002 roku i 6.12.2002r zastosował ulgę mieszkaniową.

Obecnie podatniczka chce sprzedać w/w lokal przed upływem pięciu lat aby nabyć lokal większy, co jest spowodowane koniecznością zapewnienia odpowiednich warunków zdrowotnych dzieciom, z których młodsze 3-letnie cierpi na dolegliwości alergiczne

Według podatniczki przedstawione przez nią okoliczności faktyczne wyczerpują przesłanki określone w art.16 ust.7 ustawy o podatku od spadków i darowizn, czego następstwem winno być prawo do zachowania ulgi.

Ocena prawna

Przepisy art.16 ustawy o podatku od spadków i darowizn przy nabyciu w drodze spadku lokalu mieszkalnego przez osoby zaliczane do I lub II grupy podatkowej: przedwidują możliwość zastosowania ulgi, polegającej na nie wliczaniu do podstawy opodatkowania wartości lokalu do łącznej wysokości nie przekraczającej 110m2 powierzchni użytkowej.

W powyższym art 16 zostały również szczegółowo określone warunki, jakie łącznie musi spełnić nabywca, aby ulga mogła być zachowana. Dotyczy to m.in. zamieszkiwania przez spadkobiercę w nabytym lokalu mieszkalnym przez okres 5 lat od dnia złożenia zeznania podatkowego - jeżeli w chwili złożenia zeznania nabywca mieszka w nabytym lokalu.

Art 16 ust.7 w/w ustawy przewiduje jednocześnie sytuacje, które stanowiąc odstępstwo od wymogu zamieszkiwania w 5 letnim okresie nie przewidują utraty ulgi. Sytuacją tego rodzaju jest:"zbycie/..../lokalu jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, a/..../ nabycie innego lokalu nastąpiło nie później niż w ciągu 6 miesięcy od dnia zbycia".

Podstawą uzasadniającą zbycie lokalu w nawiązaniu do art.16 może więc być jedynie wyjątkowa sytuacja życiowa podatnika, która powoduje konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania.

Podatniczka, w piśmie wskazuje na okoliczności zdrowotne które jej zdaniem stwarzają konieczność zmiany warunków mieszkaniowych. Jest ona matką dwojga dzieci w wieku 10 i 3lat, z których młodsze cierpi na dolegliwości związane z alergią. Nabyte w drodze spadku mieszkanie jest małe /36m2/ uniemożliwia zapewnienie choremu dziecku oddzielnego pomieszczenia.

Należy wskazać że stan zdrowia jest okolicznością uzasadniająca konieczność zmiany warunków mieszkaniowych, jeśli w sposób oczywisty utrudnia lub uniemożliwia realizację potrzeb mieszkaniowych w lokalu nabytym w drodze spadku. Sprawę stanu zdrowia w tego rodzaju sytuacji omówił skład orzekający m.in.w wyroku z dnia 21 kwietnia 1998 roku Sygn.akt.IIISA 122/97, publik ONSA 1999/1/30. Tak więc powyższy argument przemawia za zachowaniem ulgi przewidzianej w art 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Uwzględniając powyższe okoliczności stwierdzić należy, że argumenty podatnika wyczerpują przesłanki art 16 ust.7 ustawy, przy czym po ewentualnej sprzedaży nabycie np.innego lokalu winno nastąpić nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia.

Nie stanowi przeszkody do zachowania ulgi, jeżeli nabycie nowego lokalu nastąpi przed zbyciem lokalu spadkowego, ponieważ - zgodnie z tezą orzeczenia -IIISA 1608/02 w W-wie -"dokonując gramatycznej wykładni art 16 ust.7 ustawy o podatku od spadków i darowizn należy stwierdzić, iż ustawodawca dla zachowania ulgi wymaga jedynie, by nabycie nowego lokalu, budynku lub uzyskanie pozwolenia na budowę nastapiło nie póżniej niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia. Oznacza to spełnienie tego warunku także w sytuacji, gdy nabycie nowego lokalu nastąpiło jeszcze przed datą zbycia nabytego/.../ lokalu" w tym wypadku w drodze spadku. Zaznaczyć jednocześnie należy, że obie transakcje tj. wcześniejsze nabycie nowego lokalu /budynku/ i późniejsze zbycie, otrzymanego w drodze spadku lokalu, aby zachować prawo do ulgi, powinno w oczywisty sposób pozostawać ze sobą w ścisłym związku czasowym i przyczynowym.