Istota interpretacji:

należy stwierdzić, iż w przypadku zbycia przez Wnioskodawcę mieszkania nabytego w drodze spadku po zmarłych rodzicach przed upływem okresu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 ustawy, nie zostanie spełniony pierwszy z warunków do zachowania ulgi, tj. konieczność zmiany warunków mieszkaniowych. Bezprzedmiotowym jest zatem, rozpatrywanie czy Wnioskodawca spełni drugi warunek. Powyższy fakt wynika z tego, że przesłanki do zachowania ulgi, o których mowa w art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn muszą wystąpić łącznie.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

W 2009 roku zmarli rodzice Wnioskodawcy. Wnioskodawca odziedziczył po nich z mocy ustawy mieszkanie spółdzielcze-własnościowe o powierzchni 38 m2położone w W. W 2010 roku Wnioskodawca uzyskał notarialny akt poświadczenia dziedziczenia i złożył zeznanie podatkowe w zakresie spadków i darowizn do urzędu Skarbowego W.

Wnioskodawca mieszka w lokalu (63,3 m2) 3-izbowym. Spółdzielcze własnościowe prawo do tego mieszkania przysługuje żonie.

Wnioskodawca wraz żoną pomaga i opiekuje się jej 79-letnią matką (zakupy, wożenie na rehabilitację), która mieszka w W. w bloku na IV piętrze bez windy. W mieszkaniu tym (52 m2) zameldowany jest też syn teściowej. Teściowa w 2004 roku miała orzeczoną niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym (ze względu na schorzenia układu oddechowego i krążenia). Uznano już wtedy, że wymaga ona częściowej stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Obecnie stan zdrowia teściowej Wnioskodawcy pogorszył się: ujawniło się zwyrodnienie stawu biodrowego i mama porusza się o kuli. Teściowa do swojego mieszkania na IV piętrze bez windy wchodzi odpoczywając co kilka schodków. Wnioskodawca obawia się, że teściowa wkrótce nie będzie w stanie wejść do swojego domu.

Ze względu na stan zdrowia teściowej, jej ograniczoną samodzielność, konieczność zapewnienia jej lepszej opieki i wyeliminowania wchodzenia po schodach Wnioskodawca zamierza sprzedać odziedziczone mieszkanie po swoich rodzicach przed upływem pięciu lat i w ciągu dwóch lat od momentu sprzedaży pieniądze przeznaczyć na budowę domu.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy przedstawione zdarzenie przyszłe spełnia wymogi ulgi określonej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn...

Zdaniem Wnioskodawcy:

Wnioskodawca uważa, że przedstawione powyżej zdarzenie przyszłe, jak i opis stanu faktycznego (konieczność i obowiązek opieki nad matką żony) umożliwia skorzystanie z ulgi.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzam, co następuje.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest, zgodnie ze złożonym wnioskiem, ocena stanowiska Wnioskodawcy w zakresie konieczności zmiany warunków mieszkaniowych.

W myśl z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768) podatkowi temu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem dziedziczenia.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie w drodze dziedziczenia przez osoby zaliczone do I grupy podatkowej nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2powierzchni użytkowej budynku lub lokalu.

Ulga o której mowa w ust. 1 art. 16 ustawy przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki (art. 16 ust. 2 ww. ustawy):

1. spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4, tj. posiadają obywatelstwo polskie lub mają miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2. nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
3. nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego,
4. nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
5. będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:

1. od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego – jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
2. od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku – jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.
   
   

Mając na uwadze ww. przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn stwierdzić należy, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy lub darczyńcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą mieszkać w uzyskanej nieruchomości przez 5 lat będąc zameldowanym na pobyt stały.

Zgodnie z art. 16 ust. 7 powołanej powyżej ustawy, nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji lub ustalenia zobowiązania podatkowego:

1. zbycie udziału w budynku lub lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość, albo spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych, albo
2. zbycie budynku lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu) albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia i łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym budynku lub lokalu, potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały wynosi 5 lat.
   
   

Stosownie do art. 16 ust. 8 ustawy o podatku od spadków i darowizn warunek określony w ust. 2 pkt 5 lit. b uważa się za spełniony również wtedy, gdy budynek lub lokal mieszkalny (udział w budynku lub lokalu) albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego (udział w takim prawie) został zbyty przed rozpoczęciem zamieszkiwania, ze względu ma konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia.

W świetle przytoczonego wyżej przepisu, podstawą uzasadniającą zbycie lokalu może być jedynie wyjątkowa sytuacja życiowa podatnika, która powoduje konieczność zmiany warunków (miejsca) zamieszkania.

Konieczność w rozumieniu art. 16 tejże ustawy winna mieć charakter imperatywny, wskazujący na sytuację wyjątkową, gdy chodzi o kwalifikowaną potrzebę takiej zmiany.

Za przesłankę uzasadniającą zbycie lokalu mieszkalnego w świetle omawianej ustawy uznać należy trudne warunki materialne podatnika w sytuacji, gdy przeznaczył on środki pieniężne pochodzące ze sprzedaży mieszkania na zakup lokalu o mniejszej powierzchni i z mniejszym czynszem, w wyniku czego nastąpiła poprawa położenia materialnego podatnika. Okolicznością uzasadniającą konieczność zmiany warunków mieszkaniowych jest też stan zdrowia, jeśli w sposób oczywisty utrudnia lub uniemożliwia realizację potrzeb mieszkaniowych w lokalu nabytym w drodze dziedziczenia.

Ustawodawca stwierdził, że jedynie "uzasadniona konieczność" zmiany warunków mieszkaniowych pozwala na zachowanie prawa do ulgi przewidzianej w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Nie wystarcza zatem dla spełnienia tej przesłanki zaistnienie potrzeby zmiany warunków mieszkaniowych. Stosując wykładnię językową, pojęcie "konieczność" oznacza nieodzowność, przymus lub, że coś jest nieuchronne, nie dające się uniknąć. Zatem konieczność zmiany warunków mieszkaniowych występuje wówczas, gdy zachodzi nagła nieoczekiwana sytuacja życiowa, w której znalazł się podatnik. Konieczna zmiana warunków mieszkaniowych występuje wówczas, gdy korzystający z ulgi spadkobierca z uwagi na zaistniałą sytuację życiową nie może dłużej zamieszkiwać w nabytym w spadku mieszkaniu.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca odziedziczył po zmarłych w 2009 roku rodzicach mieszkanie o pow. 38 m2. W 2010 roku Wnioskodawca uzyskał notarialny akt poświadczenia dziedziczenia oraz złożył zeznanie podatkowe do urzędu skarbowego. Obecnie Wnioskodawca mieszka w spółdzielczym własnościowym lokalu mieszkalnym o pow. 63,3 m2. Prawo do powyższego lokalu przysługuje żonie. Wnioskodawca wraz żoną pomaga i opiekuje się jej 79-letnią matką (zakupy, wożenie na rehabilitację), która mieszka w bloku na IV piętrze bez windy. W mieszkaniu tym (52 m2) zameldowany jest też syn teściowej. Ze względu na stan zdrowia teściowej, jej ograniczoną samodzielność, konieczność zapewnienia jej lepszej opieki i wyeliminowania wchodzenia po schodach Wnioskodawca zamierza sprzedać odziedziczone mieszkanie po swoich rodzicach przed upływem pięciu lat i w ciągu dwóch lat od momentu sprzedaży pieniądze przeznaczyć na budowę domu.

Biorąc pod uwagę opisaną we wniosku sytuację życiową Wnioskodawcy, tj. stan zdrowia teściowej, należy wskazać, iż nie stanowi ona przesłanki konieczności zmiany warunków mieszkaniowych przez Wnioskodawcę.

Reasumując, należy stwierdzić, iż w przypadku zbycia przez Wnioskodawcę mieszkania nabytego w drodze spadku po zmarłych rodzicach przed upływem okresu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 ustawy, nie zostanie spełniony pierwszy z warunków do zachowania ulgi, tj. konieczność zmiany warunków mieszkaniowych. Bezprzedmiotowym jest zatem, rozpatrywanie czy Wnioskodawca spełni drugi warunek. Powyższy fakt wynika z tego, że przesłanki do zachowania ulgi, o których mowa w art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn muszą wystąpić łącznie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).
Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.